Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Nikos Christodoulides, Avrupa'nın sınırsız seyahat bölgesi Schengen'e katılım konusunda siyasi bir karar alınmasını "bir an önce" beklediklerini söyledi.
Christodoulides, "Avrupa Komisyonu'nun ülkemizi değerlendirdiği ve oldukça olumlu bulduğu, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Schengen bölgesine tam katılım talebinin öncelikli olarak incelenmesini tavsiye eden raporuyla, bir an önce siyasi bir karar alınması için çalışıyoruz" dedi.
Bu kararın, üye devletler tarafından adalet ve içişleri bakanları düzeyinde alınacağını belirtti.
Christodoulides, "Konsey, yani tüm üye devletler ve komisyonla birlikte çalışarak bu çok önemli siyasi kararı bir an önce alabilmek için çaba gösteriyoruz" diye konuştu.
Avrupa Komisyonu'nun, önümüzdeki iki hafta içinde "Schengen'in Durumu" raporunu resmen Avrupa Birliği Konseyi'ne sunması bekleniyor. Raporda, Kıbrıs'ın Schengen bölgesine katılmaya yönelik hazırlıklarına dair "olumlu bir değerlendirme" yer alacak.
Komisyon sözcüsü Markus Lammert, Temmuz ayında yaptığı açıklamada, Komisyon'un tavrını netleştirdiğini ve konunun artık Konsey'in elinde olduğunu belirtmişti.
Lammert, "Kıbrıs'ın Schengen bölgesine ne zaman ve nasıl katılacağına dair kararlar konseye aittir. Komisyon'un tutumu çok net. Kıbrıs'ın Schengen bölgesine tam katılımı, Schengen işbirliğinin temelini oluşturan ortak kurallar, standartlar ve sorumluluklar çerçevesini güçlendirecektir" ifadelerini kullandı.
Schengen bölgesine yeni bir ülkenin katılabilmesi için, bölgedeki ve aynı zamanda AB üyesi olan tüm ülkelerin oy birliğiyle karar alması gerekiyor. Bu ülkelerin sayısı şu anda 25. Bölgeye dahil olmayan sadece Kıbrıs ve İrlanda kaldı.
Schengen bölgesinde yer alan ancak AB üyesi olmayan dört ülke (İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre) görüşmelere katılıyor ancak süreçte oy hakkına sahip değil.
Cyprus Mail'in edindiği bilgiye göre, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kıbrıs'ın Schengen'e katılımı için bizzat itici güçlerden biri oldu.
İsminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir diplomat, "Yıllar yılı, Avrupa genelinde Kıbrıs'ın Kıbrıs sorunu çözülmeden Schengen bölgesine asla katılamayacağı görüşü hakimdi. Ancak şimdi von der Leyen, her üye devlete Kıbrıs'ın Schengen bölgesine katılması gerektiğini ve buna uymaları gerektiğini söyledi" dedi.
Buna rağmen, bazı çevreler Kıbrıs'ın Schengen'e katılım planlarının uygulanabilirliği ve bu durumun Kıbrıs sorunu üzerindeki olası etkileri konusunda çekincelerini dile getiriyor.
Bunun en önemli sebeplerinden biri, birçok kişinin Rum hükümetinin tutumunu gerçekçi bulmaması. Rum hükümeti, Schengen bölgesinin yeni dijital giriş ve çıkış sisteminin adanın iki yakasını birbirine bağlayan dokuz geçiş noktasında uygulanmayacağı konusunda ısrar ediyor. Ancak uzmanlar bunun pratikte imkansız olduğu görüşünde.
Bu durumda, Kıbrıs'ın ya Yeşil Hat'ı fiilen sert bir sınıra dönüştürmesi ya da Avrupa'nın Schengen bölgesine giriş ve çıkış yapan kişilerin takibinde idari bir çöküş yaşaması gerekecek.
Bu gelişmeler ışığında Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhurman, Kıbrıs Türk tarafının Schengen'e katılım sürecine dahil olmasının "son derece önemli" olduğunu belirtti.
Erhurman, Schengen'e katılımın, özellikle Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşı olmayan Kıbrıs Türkleri için "serbest dolaşım alanında birçok karmaşıklığa yol açma potansiyeli taşıdığı" uyarısında da bulundu.
Kıbrıs, Schengen bölgesinin dışında kalan sadece iki AB üyesi devletten biri. Diğeri olan İrlanda ise, AB'nin, Schengen bölgesinin, Avrupa tek pazarının ve Avrupa gümrük birliğinin dışında bulunan Birleşik Krallık ile olan ortak seyahat anlaşmasını zedeleme riski taşıdığı için bölgeye tam olarak katılmamayı tercih etti.
