Hükümet sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'in Kıbrıs sorununa ilişkin müzakerelere yalnızca Rum toplumu lideri olarak değil, Kıbrıs Cumhuriyeti cumhurbaşkanı sıfatıyla katıldığını Perşembe günü yaptığı açıklamada belirtti.
Letymbiotis, "Kıbrıs Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, müzakere masasına Rum tarafının lideri ve uluslararası toplum tarafından tanınan bir devletin, Avrupa Birliği üyesi bir devletin cumhurbaşkanı olarak oturmaktadır. Bu durum özellikle egemenlik meseleleriyle ilgili konularda geçerlidir" dedi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Ocak ayında yayımlanan Kıbrıs'a ilişkin iki raporunda "cumhurbaşkanı" ifadesi hiç kullanılmadı; raporlarda Christodoulides yalnızca "Rum toplumu lideri" olarak anıldı.
Christodoulides daha önce, geçen yılın Temmuz ayındaki BM iyi niyet misyonu raporundaki kendi güncellemesinde Kıbrıs müzakerelerindeki konumunu şöyle açıklamıştı:
"1960 antlaşmalarının taraflarını içeren geniş formattaki toplantılardaki köklü uygulamaya göre, Kıbrıs Cumhuriyeti'ni cumhurbaşkanı sıfatımla söz konusu antlaşmaların tarafı olarak temsil ettim ve aynı zamanda toplumlar arası boyutlarda Rum toplumunu temsil ettim" diye yazdı.
Bu tutum, dönemin Kıbrıslı Türk lideri Ersin Tatar'ı rahatsız etmişti. Tatar, aynı rapordaki kendi güncellemesinde "Christodoulides kendisini hem 'Kıbrıs Cumhuriyeti cumhurbaşkanı' hem de 'Rum toplumunun temsilcisi' olarak takdim ederek müzakerelerin tonunu ve dinamiklerini karmaşıklaştırdı" diye yazmıştı.
Tatar ayrıca kendisini "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin beşinci cumhurbaşkanı" olarak nitelendirmişti.
Öte yandan BM, Christodoulides'i Kıbrıs Cumhuriyeti cumhurbaşkanı olarak tanımaktadır ve 1964'ten bu yana anayasal olarak öngörülen iki toplumlu hükümetlerin çökmesinin ardından Rum liderliğindeki hükümetleri Kıbrıs Cumhuriyeti hükümeti olarak kabul etmektedir.
Mart 1964'te kabul edilen BM'nin 168 sayılı kararı, anayasal olarak zorunlu Kıbrıslı Türk üyelerinin dışlanmasına rağmen dönemin hükümetini Kıbrıs hükümeti olarak tanımıştı.
Buna ek olarak, 1964'te BM Kıbrıs Barış Gücü'nün (UNFICYP) kurulması, dönemin BM Genel Sekreteri U Thant ile dönemin Dışişleri Bakanı Polycarpos Yiorkadjis arasındaki mektuplara dayanan bir kuvvet statüsü anlaşması çerçevesinde gerçekleşmişti.
Son dönemde ise Christodoulides'in müzakerelere Kıbrıs Cumhuriyeti cumhurbaşkanı olarak katılma tutumu, mevcut Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman'ın müsteşarı Mehmet Dana'nın eleştirilerine hedef oldu. Dana bu tutumu "gerçeklerden kopuk" ve "talihsiz" olarak nitelendirdi.
Dana, "Bugün itibarıyla devam eden bir müzakere süreci olmadığını hatırlatmak önemlidir" diye vurguladı ve ekledi: "BM belgelerinde, adadaki çözüme ulaşmak için BM Genel Sekreteri tarafından yürütülen iyi niyet misyonunun iki lider arasında olduğu açıkça belirtilmektedir."
"Bu çok açık ve kesin bir noktadır. Bu nedenle iyi niyet misyonu kapsamındaki çabalar çerçevesinde yapılan tüm açıklamalar iki toplum liderine atıfta bulunmaktadır. Nitekim liderler tarafından gerçekleştirilen görüşmelerin ardından BM tarafından yapılan açıklamalar da bu hususa azami dikkat göstermektedir" dedi.
