Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yapay zekanın herkesin yetişebileceğinden daha hızlı geliştiğini belirterek, özellikle çocuklara yönelik riskleri azaltmak için küresel ölçekte uyumlaştırılmış kurallar çağrısı yaptı.
Guterres, Cenevre'deki ilk hükümet düzeyindeki küresel yapay zeka diyaloğunda yaptığı konuşmada, "Ekonomileri yeniden şekillendirebilecek, iş dünyasını dönüştürebilecek, seçimleri etkileyebilecek ve güvenlik dengesini değiştirebilecek bir teknoloji, onu geliştirenler dahil olmak üzere herkesin yetişemeyeceği bir hızla kullanıma sunuluyor" dedi.
"Yeniliklerin sınırlandırılması gerekir. Yapay zeka güçlü olacaksa yönetilmelidir" diye ekledi.
İki gün sürecek BM Yapay Zeka Yönetişimi Küresel Diyaloğu'nun amacı bir anlaşma yapmak değil, yapay zekanın potansiyel zararlarını azaltacak ve fırsatlarından yararlanacak kuralların nasıl belirleneceğini tartışmak.
Delegeler, BM destekli bağımsız bir bilim panelindeki 40 uzmanın hazırladığı raporu ele alacak. Uzmanlar bu raporda yapay zekaya ilişkin ilk küresel, bağımsız bilimsel değerlendirmenin bulgularını sunacak.
Gelecek yıl daha kapsamlı bir rapor ve New York'ta ikinci bir küresel toplantı planlanıyor.
Guterres, küresel yapay zeka kurallarının çocukların güvenliğini ön planda tutması gerektiğini vurguladı. Bunun gerekçesi olarak reşit olmayanların kendine zarar vermeye yönlendirilmesi ve arkadaş gibi davranan makineler tarafından aldatılması örneklerini gösterdi.
"Bir ilacın çocuğa ulaşmasına güvenli olduğu kanıtlanana kadar izin vermiyoruz. Her oyuncağı test ediyoruz. Oysa yapay zeka, çocuklara -öğrenimlerine, arkadaşlıklarına, en özel sorularına- onlara ne yapacağı sorulmadan ulaştı" diye konuştu.
Guterres, bir Yapay Zeka Çocuk Güvenliği Taahhüdü çağrısında bulundu. Buna göre sistemleri geliştiren şirketler, bu sistemlerin çocuklar tarafından erişilebilir hale gelmeden önce güvenli olduklarını kanıtlamak zorunda olacak.
Ayrıca sistemlerin çocuklara ait cinsel içerikli görüntüler üretmesine izin verilmemeli ve bir çocuk sıkıntı belirtisi gösterdiğinde sistem durup onu bir insana yönlendirmeli.
Guterres, yapay zekanın sağlık gibi alanlarda önemli fırsatlar sunduğunu ancak dünyadaki kurumların karar alan makinelere hazır olmadığını söyledi. Yapay zekanın baş döndürücü gelişim hızının, makinelerin giderek daha az insan veya hükümet denetimiyle kararlar almasına yol açtığını belirtti.
"İnternetin 1 milyar kişiye ulaşması 15 yıl sürdü. Yapay zeka iki yılda bu noktaya geldi" diyen Guterres, en gelişmiş yapay zeka sistemlerinin bir avuç şirket ve ülkede toplandığına dikkat çekti. Bu durumun gelişmekte olan ülkelerin yapay zeka ilerlemesinde söz sahibi olmasını engellediğini ve geride kalma riski taşıdıklarını ifade etti.
Bağımsız bilim uzmanlarının raporunda, yapay zeka gelişiminin daha da yoğunlaştığı ortaya kondu. Rapora göre dünyanın en büyük 500 yapay zeka süper bilgisayarındaki işlem gücünün yüzde 75'i ABD'de, yüzde 15'i Çin'de bulunuyor.
Rapor ayrıca dünya genelinde haftada 1 milyardan fazla kişinin yapay zeka sohbet araçlarını kullandığını, ancak gelişmekte olan ülkelerde benimseme oranının düşük olduğunu ortaya koydu.
Guterres, yapay zekanın iyi kullanıldığında on yılları yıllara sıkıştırarak "21. yüzyılın büyük eşitleyicisi" olabileceğini söyledi.
Libya Cumhurbaşkanlığı Konseyi Başkanı Mohamed el-Menfi, dünya nüfusunun yüzde 10'una ev sahipliği yapan Afrika'da küresel veri merkezlerinin yüzde 2'sinden azının bulunduğunu belirterek yapay zeka açığının kapatılması çağrısı yaptı.
"Afrika ülkeleri yapay zekadan yararlanamıyorsa, yapay zeka meşru bir kaynak olamaz" diyen Menfi, Afrika devletlerinin yapay zeka kurallarının tasarımına daha fazla katılımını istedi.
Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Kavelashvili ise delegelere yaptığı konuşmada, dünya liderlerinin yapay zekanın gücünün "totaliter kontrol ve yeni bir dijital tiranlık" aracı haline gelmesini önlemek için güçlü uluslararası yasalar oluşturma konusunda ortak sorumluluğa sahip olduğunu söyledi.
