Hamas, ABD Başkanı Donald Trump'ın 'Barış Kurulu' tarafından kendilerine sunulan silahsızlanma planı kapsamında Gazze'deki devasa tünel ağının yıkılmasına izin verecek ve silahlarını aşamalı olarak teslim edecek. Reuters planın tam metnini inceledi.
Plan, ABD destekli bir Filistinli teknokratlar komitesinin Gazze'nin güvenlik kontrolünü devralmasıyla başlayan ve sekiz aylık bir takvim öngörüyor. Süreç, İsrail güçlerinin "Gazze'nin silahlardan arındırıldığının doğrulanması" üzerine tamamen çekilmesiyle sona erecek.
Hamas'ın silahsızlanması, Trump'ın Gazze planının uygulanmasına yönelik müzakerelerde en kritik anlaşmazlık noktasını oluşturuyor. Plan aynı zamanda iki yıllık savaşı sona erdiren Ekim ayındaki ateşkesi kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor. Hamas, silah bırakma çağrılarını uzun süredir reddediyor. Örgütün silahlarının büyük bölümünün Gazze'nin altındaki tünellerde taşındığı ve depolandığı değerlendiriliyor.
'TEK OTORİTE, TEK YASA, TEK SİLAH'
Planın tam metnini ilk olarak Al Jazeera haberleştirdi. Müzakerelere katılan iki Filistinli yetkili metni Reuters ile paylaştı. Bir Hamas yetkilisi belgenin gerçekliğini doğruladı. Barış Kurulu planı geçen hafta Hamas'a sundu. Hamas henüz kamuoyu önünde planla ilgili bir açıklama yapmadı.
Plan iki bileşenden oluşuyor: "Trump'ın Gazze için Kapsamlı Barış Planının Uygulanmasını Tamamlama Adımları" başlıklı 12 maddelik bir belge ve Hamas'ın sekiz ay içinde silahlarını teslim edeceği beş aşamalı bir takvim.
Belgeye göre İslami Cihad dahil Gazze'deki tüm silahlı gruplar silahsızlanma sürecine katılacak. Süreci, Gazze Ulusal Yönetim Komitesi (NCAG) olarak bilinen Filistinli teknokratlar denetleyecek.
Belgede şu ifade yer alıyor: "Gazze, tek otorite, tek yasa, tek silah ilkesiyle yönetilecek. Yalnızca NCAG tarafından yetkilendirilen kişiler silah taşıyabilecek ve tüm silahlı gruplar askeri faaliyetlerini durduracak."
Silahsızlanma sürecini, Barış Kurulu'nun baş temsilcisi Nickolay Mladenov tarafından kurulacak "Silah Toplama Doğrulama Komitesi" denetleyecek.
Belgede ayrıca yeniden inşaat çalışmalarının yalnızca askerden arındırılmış bölgelerde yapılabileceği belirtiliyor.
SEKİZ AYLIK SİLAHSIZLANMA TAKVİMİ
Ekim ayındaki ateşkes, İsrail'i Gazze'nin yarısından fazlasının kontrolünde bırakırken Hamas diğer yarısını ve iki milyon kişilik nüfusu sıkı bir şekilde kontrol etmeye devam ediyor. İki yıllık İsrail bombardımanı sonucunda nüfusun büyük çoğunluğu evsiz kaldı.
Silahlı direnişe bağlı olan ve İsrail'in yok edilmesini hedefleyen Hamas, son aylarda silahsızlanma çağrılarını kamuoyu önünde reddetti. Ancak Hamas yetkilileri özel görüşmelerde, Filistin devletinin kurulmasına yönelik bir siyasi süreçle birlikte yürütülmesi halinde silahsızlanmaya açık olduklarını ifade etti.
12 maddelik planda Filistin devleti veya bağımsızlığından hiç söz edilmiyor. Bir Hamas yetkilisi, örgütün belgeyi incelediğini söyledi.
Perşembe günü İslami Cihad dahil üç Filistinli grup planı eleştiren açıklamalar yayımladı. Gruplar, planın yeniden inşaat ve İsrail'in askeri çekilmesi gibi konular yerine silahsızlanmayı haksız yere önceliklendirdiğini belirtti.
Planın takvimine göre birinci aşama 15 gün sürecek: NCAG, Gazze'nin güvenlik ve yönetim kontrolünü devralacak ve silah toplama için hazırlık adımlarını başlatacak.
İkinci aşamada (16-60. günler) İsrail, kontrolündeki bölgelerden ağır toplar ve tanklar dahil tüm ağır silahları çıkaracak ve uluslararası bir güvenlik gücü konuşlandırılacak.
Üçüncü aşama (30-90. günler) en yoğun dönem olacak: Hamas tüm ağır silahlarını ve askeri teçhizatını NCAG'a teslim edecek ve "tüm tünellerin, patlayıcıların ve askeri altyapının imha edilmesine izin verecek."
Dördüncü aşamada (91-250. günler) NCAG polis kuvvetleri, tüfekler ve tabancalar dahil kalan tüm silahları toplayacak ve kayıt altına alacak. İsrail güçleri aşamalı olarak çekilmeye başlayacak.
Beşinci aşama "nihai doğrulama" aşaması olarak tanımlanıyor. Bu aşamada İsrail güçleri güvenlik çevresi dışında Gazze'den tamamen çekilecek ve kapsamlı yeniden inşaat çalışmaları başlayacak.
