İngiltere hükümetinin, AB öğrencilerinin İngiliz öğrencilerle aynı üniversite harcını ödemesine izin vermeyi iddiaya göre değerlendirdiği belirtiliyor. Bu adım, Kıbrıslı öğrenciler için İngiltere'de okumayı daha uygun hale getirebilir ve Brexit'ten bu yana yaşanan sert kayıt düşüşünü tersine çevirmeye yardımcı olabilir.
1 Kasım'da bildirilen öneri, Londra ile Brüksel arasındaki ilişkileri yeniden kurmaya yönelik daha geniş müzakerelerin bir parçası. İngiliz hükümeti, harçların düşmesi nedeniyle üniversitelerin kaybedebileceği gelirleri telafi etmek için en fazla 450 milyon sterline kadar harcamaya hazır.
Kıbrıslı öğrenciler açısından olası değişiklik büyük önem taşıyor. Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılmasının ve AB öğrencilerine tanınan imtiyazlı harç düzenlemelerinin sona ermesinin ardından İngiltere'de okumanın maliyeti önemli ölçüde arttı.
Brexit öncesinde İngiltere, tarihsel ve dilsel bağlar nedeniyle Kıbrıslıların yükseköğrenim için en çok tercih ettiği ülkelerden biriydi.
Ancak Birleşik Krallık'ın bloktan ayrılmasının ardından İngiliz üniversitelerinde kayıtlı Kıbrıslı öğrenci sayısı neredeyse yarıya düştü.
British Council’in aktardığı verilere göre Kıbrıslı öğrenci sayısı, 2017-2018 akademik yılında 9.730’dan 4.780’e geriledi. Bu rakam Şubat 2025 itibarıyla geçerli.
Yükseköğretim İstatistik Ajansı (HESA)’nın daha yeni verilerine göre ise 2024-2025 akademik yılında Kıbrıs’ta kalıcı adresi bulunan öğrenci sayısı 3.000’in biraz üzerine düştü. Bu bilgi, mart ayında yayımlanan bir Cyprus Mail haberinde yer aldı.
İki farklı kaynağın rakamları farklı ölçümlere dayanıyor. Yine de her iki veri de düşüşün büyüklüğüne işaret ediyor.
Önerilen düzenlemeye göre AB öğrencileri, bugün AB’den gelen başvuru sahiplerinin çoğundan alınan yüksek uluslararası ücretler yerine yerli harç ödeyebilecek.
İngiltere’de İngiliz lisans öğrencilerinin yıllık harcı 9.000 sterlinin biraz üzerinde. Uluslararası öğrenciler ise üniversiteye ve bölüme göre on binlerce sterline varan ücretlerle karşılaşabiliyor.
Bazı İngiliz üniversiteleri belirli programlar için AB öğrencilerinden yılda 38.000 sterlinden fazla alıyor. Bazı uluslararası programların ücretleri ise 60.000 sterlini aşabiliyor.
Hükümetin birkaç olası finansman düzenlemesi üzerinde durduğu anlaşılıyor. 450 milyon sterlinlik tahmin, harçların yerli seviyeye indirildiği ve AB’li öğrenci sayısının ciddi biçimde arttığı varsayımına dayanan en pahalı senaryoyu temsil ediyor.
Bir hükümet yetkilisi bu rakamı spekülatif olarak nitelendirdi. Diğer kaynaklar ise nihai maliyetin çok daha düşük olabileceğini belirtti.
İngiltere’nin önde gelen 24 araştırma üniversitesini temsil eden Russell Group ise harçların eşitlenmesinin maliyetinin 500 milyon sterlini aşabileceği konusunda uyardı.
Üniversiteler, yeterli hükümet telafisi olmadan harçların düşürülmesinin mali sıkıntılarını daha da ağırlaştırabileceğinden endişe ediyor.
Ancak İngiltere hükümeti karşılığında daha geniş bir ekonomik kazanç arıyor. Bu nedenle, AB’nin İngiliz şirketlerine önerdiği Made in Europe adlı sanayi programına erişim vermesini şart koşuyor.
Program, AB içinde üretilen ürünlere öncelik vererek Avrupa imalat sanayisini güçlendirmeyi amaçlıyor. Otomotiv, çelik ve temiz enerji teknolojileri gibi sektörler de bu kapsamda yer alıyor.
Londra, İngiliz şirketlerinin dışlanmasının ülkenin sanayi tabanına, ihracatına ve yatırımlarına zarar verebileceğinden endişe ediyor. Bu nedenle sanayi programına erişimi önemli bir müzakere hedefi olarak görüyor.
Konu, 20 Kasım’da Brüksel’de yapılacak AB-İngiltere zirvesi öncesinde kalan engeller arasında yer alıyor. Zirvede İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile görüşmesi bekleniyor.
Müzakerelerin diğer başlıkları arasında emisyon ticareti, tarım ürünleri ve olası bir gençlik hareketliliği programı yer alıyor.
Kıbrıs açısından görüşmeler, Kıbrıslı AP milletvekili Loucas Fourlas’ın üniversite harçları konusunu Avrupa siyasi gündemine taşıma çabalarının ardından geliyor.
Fourlas, ocak 2026’da Avrupa Parlamentosu genel kurul oturumunda yaptığı konuşmada, İngiltere’de okuyan Kıbrıslı ve diğer AB vatandaşı öğrenciler için harçların düşürülmesi çağrısında bulundu.
Fourlas, “Eğitim, dışlanma aracına dönüştürülemez; jeopolitik gerilimlerin yan zararı haline de getirilemez” dedi.
Fourlas ayrıca Avrupa Parlamentosu Eğitim Komitesi üyesi olarak 17 Şubat’ta Londra’ya gideceğini ve harçların düşürülmesi için çalışmayı hedeflediğini söyledi.
Fourlas, “Birleşik Krallık Avrupa Birliği ile ilişkisini yeniden gözden geçirmek istiyorsa ve bu ilişki tek taraflı olamayacaksa, karşılığında bir şey de vermelidir. Somut bir iyi niyet adımı ise Avrupalı öğrenciler için harçların düşürülmesidir” ifadelerini kullandı.
Harçların düşmesi, özellikle işletme, mühendislik, hukuk, bilgisayar ve tıpla ilgili programlara ilgi duyan Kıbrıslılar için önem taşıyor. Bu alanlar, Kıbrıslı öğrencilerin geleneksel olarak tercih ettiği yükseköğretim programları arasında yer alıyor.
Ancak harç, yurt dışında okumanın toplam maliyetinin yalnızca bir parçası. Konaklama, geçim giderleri, vizeler ve göçmenlikle ilgili ücretler de İngiltere’de üniversite eğitiminin ne kadar uygun olduğunu etkilemeye devam edecek.
Öğrenciler için yurda yakın alternatifler de var. Kıbrıs Üniversitesi lisans eğitim ücretlerini devlet desteğiyle karşılıyor. Özel üniversiteler ise birçok program için genellikle yıllık 6.000 ila 10.000 euro arasında ücret alıyor. Tıp programlarının ise genellikle daha pahalı olduğu belirtiliyor.
Kıbrıs’taki bazı üniversiteler de İngiliz kurumlarınca tasarlanan ve kalite güvencesinden geçirilen programlar sunuyor. Bu sayede öğrenciler yurt dışına çıkmadan İngiltere bağlantılı bir diploma alma imkânı buluyor.
İngiltere hükümeti henüz Brüksel ile bir anlaşmaya varmış değil. Önerilen harç değişiklikleri, yerleşmiş bir politika olarak değil, süregelen müzakerelerin bir parçası olarak duruyor.
Yine de başarılı bir anlaşma, Brexit sonrası en büyük mali engellerden birini kaldırabilir. Bu da Kıbrıslı öğrencilerin bir kuşağı için İngiliz üniversitelerini yeniden daha erişilebilir hale getirebilir.
