Geçen hafta yüz binlerce yolcuyu etkileyen İngiltere hava trafik kontrolü kesintisinin bir yazılım hatasından kaynaklandığı, sistem operatörü NATS'ın patronu Cuma günü açıkladı. Martin Rolfe, bir dizi olayın sonuncusu nedeniyle istifa çağrılarını geri çevirdi.
Kesinti 2.000 uçuşun iptaline ve günlerce süren aksaklığa yol açtı. Havayolları mürettebat ve uçakları yeniden konumlandırmak ve yolculara para iadesi yapmak için seferber olurken milyonlarca sterlin maliyetle karşılaştı.
“Bu, uçuş veri sistemimizin belirli bir bölümündeki bir yazılım sorunu ve hatayı küçük bir kod alt bölümüne kadar izledik” dedi NATS CEO'su Martin Rolfe, olayla ilgili ön raporla birlikte yayımlanan açıklamada.
“Sorun tespit edildi ve kalıcı çözüm güvenlik testleri yapılıp devreye alınana kadar önlem alındı.”
Kapanmanın 2023'teki soruna bağlı olmadığını, geçen hafta bazı medya organlarında yer alan askeri müdahale iddiasıyla da ilgisi bulunmadığını söyledi. Olay sırasında güvenliğin tehlikeye girmediğini ekledi.
Geçen hafta NATS'tan konu hakkında rapor hazırlamasını istemiş ve Sivil Havacılık Otoritesi tarafından bağımsız bir inceleme başlatılmasını emretmiş olan Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, aksamanın “tamamen kabul edilemez” olduğunu söyledi.
“Bu sorunun neden daha önce tespit edilip kaosa yol açmadan giderilmediğini acilen anlamamız gerekiyor” dedi açıklamada. “Ulusal altyapımızın geleceğe hazır olması çok önemli.”
2023 Ağustos'undaki önceki kapanma havayollarına 100 milyon sterlin (136 milyon dolar) mal olurken, Temmuz 2025'te radar arızasından kaynaklanan daha küçük bir NATS sorunu da 150 iptale neden oldu.
Avrupa'nın yolcu sayısına göre en büyük havayolu şirketi Ryanair, Rolfe'nin istifa etmesi çağrısını yineledi. Bu talep 2023'teki arızadan bu yana sürdürülüyor.
“Martin Rolfe mazeretlerini tüketti. ‘Yazılım ödevimi yedi’ kabul edilebilir bir açıklama değil” dedi şirketin Operasyonlardan Sorumlu Genel Müdürü Neil McMahon.
“İngiltere ATC sistemi Martin Rolfe sorumluluğu kabul edip istifa etmeden ya da Heidi Alexander etkili bir adım atıp onun yerine yetkin birini atamadan kaç kez çökmesi gerekiyor?”
NATS'ın son olayla ilgili raporuna göre kesinti, takip edilen bir uçaktan kimlik kodu talebinin daha yüksek öncelikli bir etkinliğin talebiyle takip edilmesiyle tetiklendi ve bu durum ilk talebi duraklattı.
“Daha yüksek öncelikli istek bir milisaniye önce veya sonra gelseydi güncelleme normal şekilde tamamlanacaktı” dedi rapor.
Hata yedek protokollerini tetikledi ve bu da uçuş devir teslimlerinin manuel yapılmasını gerektirdi. Kapasite düştü ve sistem genelinde zincirleme gecikmelere yol açtı.
“Sorun anlaşıldıktan sonra sınırlı hava trafik hizmeti sunmaya devam ederken önceden tanımlanmış kontrollü koşullarda çözüldü” diye ekledi rapor.
NATS'ın 2023 kesintisine ilişkin soruşturması, bir uçuş planında aynı ada sahip ancak ayrı iki yol noktasının bulunması sonucu sistemin ve yedeğinin ‘güvenli duruş’ moduna geçmesine neden olan “15 milyonda bir” olaydan kaynaklandığını tespit etti.
