İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Perşembe günü Moskova'nın Batı yaptırımlarına rağmen petrol ihraç etmesini sağlayan gemi ağını bozmak amacıyla İngiliz ordusuna Britanya sularındaki Rus gemilerine çıkma ve el koyma yetkisi verdiğini açıkladı.
Bu karar, Fransa, Belçika ve İsveç gibi Avrupa ülkelerinin Rusya'nın Ukrayna'daki dört yıllık savaşını finanse etmek için kullandığı "gölge filo" tankerlerine yönelik operasyonlarını artırdığı bir dönemde geldi.
Starmer, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşının tetiklediği keskin petrol fiyat artışları karşısında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in büyük olasılıkla "ellerini ovuşturduğunu" söyleyerek daha sert önlemleri onayladığını belirtti.
Starmer, Helsinki'deki Müşterek Sefer Kuvveti Zirvesi'nde yaptığı konuşmada şunları söyledi: "Bu nedenle gölge filoya daha da sert bir şekilde müdahale etmeliyiz. Putin üzerindeki baskıyı sürdürmek için bu hayati ticaretin kritik deniz yollarını birlikte kapatmalıyız."
İngiltere bu yıl Rus gemilerine el koyan Fransız ve ABD ordusuna istihbarat ve lojistik destek sağlamıştı. Ancak Starmer'ın açıklaması, İngiliz kuvvetlerinin Rus gemilerine çıkma yetkisi aldığı ilk kez oldu.
Başbakanlık, İngiliz askeri ve kolluk kuvveti yetkililerinin teslim olmayı reddeden, silahlı olan veya yakalanmaktan kaçınmak için ileri teknoloji gözetleme sistemleri kullanan Rus gemilerine çıkmak için hazırlık yaptığını bildirdi.
Gemilere el konulduktan sonra gemi sahipleri, işletmecileri ve mürettebatı hakkında yaptırım mevzuatının ihlali nedeniyle cezai işlem başlatılabileceği açıklandı.
İngiliz bir yetkili, geçen yıl boyunca her ay ortalama en az bir düzine yaptırım uygulanan Rus gemisinin İngiltere ile Fransa'yı ayıran dar su yolu olan Manş Denizi'nden geçtiğini söyledi.
Yetkili, Rus gemilerine çıkma yetkisinin bu gemilerin dünyanın en önemli deniz ticaret yollarından biri olan Manş Denizi'nden kaçınmasına yol açabileceğini ve böylece daha uzun, daha maliyetli rotalar kullanmak zorunda kalacaklarını belirtti.
Rusya'nın gölge filosuna olan bağımlılığı, 2022'deki tam ölçekli Ukrayna işgalinin ardından uygulanan Batı kısıtlamalarına uymadan petrol ihracatını sürdürmesini sağladı.
Rusya üzerindeki baskıyı sürdürmeye yönelik Avrupa çabaları, bu ay ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran savaşının sarsan küresel enerji piyasalarını istikrara kavuşturmak amacıyla denizde mahsur kalan yaptırım kapsamındaki Rus ürünlerinin satın alınması için ülkelere 30 günlük muafiyet tanımasıyla sekteye uğradı.
İngiltere, 544 Rus gölge filosu gemisine yaptırım uyguladı. İngiltere'nin tahminlerine göre Rusya'nın ham petrolünün yaklaşık dörtte üçü bu gemilerle taşınıyor.
Ocak ayında İngiliz kuvvetleri, ABD'nin Kuzey Atlantik'te Rus bayraklı bir petrol tankerine el koymasına yardım etti. Aynı ayın ilerleyen günlerinde Fransa'nın Batı Akdeniz'de yaptırım kapsamındaki bir Rus petrol tankerine çıkma operasyonuna takip ve izleme desteği sağladı.
Rusya'nın gölge filosundaki gemiler genellikle şeffaf olmayan sahiplik yapılarına sahip olup çevresel riskler konusunda endişe yaratıyor. Yetersiz denetlenen ve yaşlanan tankerler sızıntı, mekanik arıza ve petrol döküntülerine yatkın olarak deniz ekosistemlerini tehdit ediyor.
