İngiliz pasaportu taşıyan 44 yaşındaki Azerbaycanlı bir kişi, Kıbrıs'ta casusluk ve terör suçlamalarıyla yargılanıyor. Sanık, kimliği açıklanmayan bir yabancı istihbarat servisinden gelen gizli bilgilerin kendisine bildirilmeden ve herhangi bir mahkeme tarafından incelenmeden tutuklanmasına gerekçe gösterildiğini öne sürerek davasını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşıdı.
Avukatı Efstathios Efstathiou aracılığıyla yapılan başvuru AİHM'de kayda alınarak bir dava numarası verildi. Dava İngiliz makamlarının da dikkatini çekti; İngiltere, Eurojust aracılığıyla ortak soruşturma ekibi kurulması talebi iletti.
Sanık, işbirliği yapan bir yabancı istihbarat servisinin ihbarı üzerine geçen yıl 21 Haziran'da Limasol'da tutuklandı. Baf'taki Andreas Papandreou Hava Üssü'nü ve Akrotiri'deki İngiliz Üsleri'ni fotoğrafladığı, İran Devrim Muhafızları (IRGC) üyeleriyle irtibat kurduğu, Kıbrıs'taki askeri tesisler hakkında bilgi edindiği ve bir terör saldırısı planladığı iddia ediliyor. Sanık, Limasol Ceza Mahkemesi'nde casusluk ve terör suçlamalarıyla yargılanıyor.
AİHM başvurusu, tutuklamanın dayanağı olan istihbarat bilgilerinin ne sanığa ne de tutukluluk kararını veren mahkemelere açıklanmadığı argümanına dayanıyor. Başvuruda, polisin tutuklama talebinde sanığın IRGC bağlantıları olduğunu, askeri istihbarat bilgileri taşıdığını ve bir saldırı planladığını gösteren yabancı bir servisten gelen gizli bilgilere atıfta bulunduğu belirtiliyor.
Avukatı, söz konusu istihbaratın kaynağının hiçbir zaman tespit edilmediğini, bilginin bir AB üye devletinden mi yoksa üçüncü bir ülkeden mi geldiğinin açıklanmadığını ve toplanma, işlenme ile iletilme süreçlerinin hukuka uygun olduğuna dair herhangi bir kanıt sunulmadığını savunuyor.
Polis, istihbarat bilgilerinin sanığın faaliyetlerinin fiziksel takibiyle doğrulandığını ileri sürdü. Avukatı ise bu faaliyetlerin sıradan ve dikkat çekici olmayan eylemler olduğunu belirtiyor.
Efstathiou, AİHM'e başvurmadan önce iç hukuk yollarını tüketmeye çalıştı. Yüksek Mahkeme'ye yapılan yargısal denetim başvurusu, mahkemenin istihbaratın kaynağını veya hukuka uygunluğunu incelemeden reddedildi. Doğrulanmamış ve kaynağı belirsiz istihbarata dayalı tutukluluk kararlarının AB hukuku ile uyumluluğuna ilişkin AB Adalet Divanı'na ön karar sorusu yöneltilmesini talep eden temyiz başvurusu da reddedildi; kararda bu talebe ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmedi. AİHM başvurusunda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin altı maddesinin ihlal edildiği iddia ediliyor.
Dava, Kıbrıs makamlarının soruşturduğu IRGC bağlantılı vakaların daha geniş bir tablosunun parçası. 26 Şubat'ta tutuklanan 28 yaşındaki bir Azerbaycanlı ve 27 yaşındaki bir Estonyalı, polisin iki Azerbaycanlının aynı İranlı yönlendiriciyi paylaştığını gösteren gizli istihbarata dayanarak başlangıçta 44 yaşındaki sanıkla ilişkilendirildi. Her ikisi de daha sonra sınır dışı edildi. Ayrı bir davada 42 yaşındaki Orhan Asadov, beş İsrailli vatandaşa suikast planladığı iddiasıyla Eylül 2021'de Lefkoşa'da bir yüzme havuzunda terör suçlamalarıyla tutuklandı. Asadov, 21 Kasım 2025'te altı buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldı ve ardından ülkesine iade edildi.
