İspanya, Kuzey Afrika'daki Ceuta yerleşkesine yönelik göçmen geçişlerinin gece boyunca durduğunu duyururken, polis Cumartesi günü Fas sınırına 500 metrelik yüzer bir bariyer yerleştirmeye başladı. Pazar günü itibarıyla bu yüzer bariyerin tamamen faaliyete geçtiği ve Ceuta'nın Tarajal sahilinde konuşlandırıldığı bildirildi. Bu hamle, en az 67 kişinin hayatını kaybettiği kitlesel bir akının ardından geldi. Yetkililer, Pazar günü Ceuta kıyılarında beş ceset daha bulunmasıyla ölü sayısının en az 72'ye yükseldiğini açıkladı.
İspanyol yetkililere göre, Perşembe gününden itibaren yaklaşık 50 bin kişi, Avrupa Birliği'nin Afrika ile olan birkaç kara sınırından birinde benzeri görülmemiş bir dalgayla karadan ve denizden Ceuta'ya geçti. İspanya, bu kişilerden 48 binden fazlasının 48 saat içinde büyük bir olay yaşanmadan Fas'a geri döndüğünü bildirdi. Hafta sonu boyunca da geri dönüşlerin devam ettiği belirtildi.
Reuters muhabirlerinin Cumartesi günü çektiği görüntülerde, İspanyol askerleri ve polisinin sisle kaplı, büyük ölçüde boş olan Tarajal sahilinde devriye gezdiği görüldü.
Hükümetten yapılan açıklamada, Sivil Muhafız polisinin yeni bariyeri saat 07.50'de (TSİ 08.50) Tarajal mendireğine döşemeye başladığı belirtildi. Mendirek, küçük İspanyol topraklarına girmeye çalışanların kullandığı ana noktalardan biri olarak biliniyor.
Açıklamada, demirli deniz şamandıralarının yanı sıra yerleştirilen pnömatik bariyerin suyun 30 ila 70 santimetre üzerinde duracak şekilde tasarlandığı ve yüzeyin bir metre altına kadar uzandığı ifade edildi. Bariyerler arasında bırakılan bir kanalın ise Sivil Muhafız gemilerinin bölgede devriye gezmesine olanak tanıyacağı kaydedildi.
Bakan, Fas'ı 'Tam Güvenilir Ortak' Olarak Nitelendirdi
Yetkililer, İspanya tarafında en az 67 cesedin bulunduğunu, bazı göçmenlerin boğulduğunu, bazılarının ise mendirek ve sınır çitine tırmanmaya çalışırken ezilerek hayatını kaybettiğini açıkladı. Birçok kişinin ekonomik zorluklar nedeniyle ve sosyal medyada yayılan söylentilerin etkisiyle göç etmeye yöneldiği belirtiliyor. Ceuta'daki İspanyol hükümet temsilcisi Miguel Angel Perez, Pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, ölü sayısının 72'ye yükseldiğini ve Perşembe gününden bu yana 1.000'den fazla kişinin sağlık hizmetlerine başvurduğunu söyledi. Perez, kentteki durumun belirgin şekilde iyileştiğini ancak normalleşme için daha fazla çaba gerektiğini ifade etti. Bu arada Ceuta bölge yönetimi, kent morgunda halen 88 ceset bulunduğunu ve bunların bir kısmının göç dalgasından iki haftadan uzun süre sonra denizden çıkarıldığını, kimlik tespit çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, insan kaçakçılığı şebekelerini savunmasız göçmenleri sömürmekle ve İspanya Yüksek Mahkemesi'nin denizde yakalanan göçmenlerin fiziksel bir bariyer olmadığında geri gönderilemeyeceğine dair son kararını yanlış yorumlamakla suçladı.
Ceuta'dan konuşan Grande-Marlaska, gazetecilere İspanya'nın 24 saat içinde düzeni büyük ölçüde sağladığını ancak krizin henüz resmen sona ermediğini ve gece geçişleri sıfıra yaklaşsa da takviye polis ve askeri birliklerin gerektiği sürece bölgede kalacağını söyledi.
Bakan, 'Fas, Ceuta veya İspanya'nın geri kalanı için bir tehdit değil, tamamen güvenilir bir ortaktır' dedi ve kitlesel bir girişin yakın olduğuna dair herhangi bir istihbarat bulunmadığını ekledi.
AB Hükümetleri Acil Toplantı Çağrısı Yaptı
Ceuta ve İspanya'nın Kuzey Afrika'daki diğer yerleşkesi Melilla, Fas'ın Akdeniz kıyısında yer alıyor ve zaman zaman Avrupa'ya ulaşmak isteyen göçmenlerin geçiş girişimlerine sahne oluyor.
Son girişim AB içinde bölünmeye yol açtı; birçok ülke İspanya'yı olayın kontrol altına alınmasını sağlamaya çağırdı. AB, Ceuta'ya yönelik kitlesel göçmen akını konusunda acil bir içişleri bakanları toplantısı çağrısında bulundu. Yirmi iki AB hükümeti Cumartesi günü Ceuta kriziyle ilgili olarak içişleri bakanlarının acil toplantıya çağrılmasını talep etti ve birliği Madrid'in Fas sınırındaki kontrolünü yeniden kazanmasına yardım etmeye çağırdı.
Bu arada İspanya'nın merkez sol Başbakanı Pedro Sanchez de AB liderlerinden içişleri bakanlarını acilen toplamalarını istedi ancak İspanya'nın blokun pasaportsuz seyahat bölgesi Schengen'den çıkarılması çağrısında bulunan hükümetleri eleştirdi.
İtalya'nın sağcı hükümeti Cuma günü İspanya ile Schengen düzenlemelerini bir ay süreyle askıya aldığını duyurdu.
Sanchez, 'Mevcut uluslararası bağlamda AB bu tür bencil, kutuplaştırıcı ve yasa dışı tepkileri kaldıramaz' diye yazdı.
Roma'daki yetkililer Cumartesi günü yorum talebine hemen yanıt vermedi.
AB hükümetlerinin, bloğun dönem başkanlığını yürüten İrlanda'ya gönderdiği mektupta, ülkeler söz konusu geçişlerin AB'nin dış sınırına meydan okuduğunu ve daha fazla yasadışı göçü teşvik etme riski taşıdığını belirtti.
Mektupta, AB sınır ajansı Frontex'ten olası ek destek ve Fas ile işbirliğinin gözden geçirilmesi de dahil olmak üzere koordineli bir yanıt çağrısı yapıldı. Fransa, Lüksemburg ve Portekiz, İspanya ve İrlanda'nın yanı sıra mektuba imza atmadı.
Schengen Baskısı
Madrid, Ceuta'ya düzensiz yollarla giren kişilerin anakara İspanya'ya veya Schengen bölgesinin başka bir yerine seyahat edemeyeceğini bildirdi.
Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Ceuta'dan deniz veya hava yoluyla ayrılan yolcuların polis kimlik kontrolünden geçtiği ve bunun Fas ile olan kara sınırından sonra ikinci bir kontrol katmanı oluşturduğu belirtildi.
Avrupa'nın çoğunun aksine İspanya, göçmenlere karşı daha açık bir tutum benimseyerek yarım milyondan fazla belgesiz kişiye oturma izni vermeyi öngören bir program başlattı.
Ancak Madrid, yasallaştırma programının Ceuta'ya akını teşvik ettiği yönündeki iddiaları reddetti ve başvuru sahiplerinin 1 Ocak 2026'dan önce İspanya'da ikamet ettiklerini ve başvuru sırasında kesintisiz beş aylık ikametlerini kanıtlamaları gerektiğini söyledi.
Cuma günü Ceuta'yı ziyaret eden Sanchez, geçişleri İspanya'nın toprak egemenliğinin ihlali olarak nitelendirdi ve Fas işbirliğiyle geri dönüşlerin hızlandırıldığını söyledi.
Ceuta lideri Juan Jesus Vivas, El Pais gazetesine yaptığı açıklamada, kent morgunun 88 ceset aldığını, bunların arasında son iki hafta içinde tehlikeli gece yüzme girişimlerinde hayatını kaybedenlerin de bulunduğunu söyledi. Vivas, Fas makamlarının da denizden ceset çıkardığını ancak resmi bir bilgi bulunmadığını belirtti. Fas asıllı Fransız vatandaşı Karima Abenaz, gözyaşları içinde 'Gençlerin denizde ölmesi beni derinden üzüyor. 2026 yılında, iki aylık bebekleriyle kadınların sadece ölmek için denizi geçmesi doğru değil' dedi.
