İşveren federasyonu OEV, Orta Doğu krizinin ekonomik yansımalarının başlangıçta öngörülenden daha büyük olabileceği uyarısında bulundu. Maliye Bakanı Makis Keravnos ise daha önce açıklanan tedbirler hayata geçirilip değerlendirilmeden yeni önlemleri tartışmanın erken olduğunu belirtti.
Bu uyarı, federasyonun yönetim kurulu ile Maliye Bakanı arasındaki bir toplantının ardından geldi. Toplantıda her iki taraf ekonomik faaliyetleri ve bölgedeki çatışmanın olası etkilerini değerlendirdi.
Görüşme, otel sektöründe belirsizliğin derinleştiği bir dönemde gerçekleşti. Yeni turizm sezonu olumsuz bir hava altında başladı; otelciler ve sendikalar hükümetin Nisan ayına yönelik ücret sübvansiyonu planının ayrıntılarını beklemeye devam ediyor.
Hükümet, 1-30 Nisan döneminde faaliyet gösteren otel ve turistik tesislerdeki çalışanların ücretlerinin yüzde 30'unu sübvanse edeceğini açıklamıştı. Bu önlem, işletmeler ve tüketiciler üzerindeki baskıyı hafifletmeye yönelik daha geniş bir paketin parçasıydı.
Ancak plan, beklendiği şekilde Perşembe gününe kadar ilgili taraflara ulaşmadı ve sektörde belirsizlik sürdü. Otelciler, yüz milyonlarca euro değerindeki işletmelerin istihdam meselesi çözülmeden sezon planlaması yapmak zorunda kaldığını vurguladı.
Edinilen bilgilere göre otelciler, sübvansiyon oranının Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'in açıkladığı yüzde 30'dan yüzde 50'ye çıkarılmasını talep etti. Sendikalar ise işgücü piyasasında aksaklık yaşanmaması için Kıbrıslı ve AB vatandaşlarıyla üçüncü ülke çalışanlarına eşit muamele yapılmasını istedi.
Planın bakanlık kararnamesiyle uygulanması bekleniyor ve şimdiye kadar edinilen bilgilere göre gönüllülük esasına dayanacak; otel işletmecileri katılıp katılmamaya kendileri karar verebilecek.
Aynı zamanda tedbirler, 15 veya 20 Nisan'dan sonra açılacak oteller için geçerli olmayacak. Çalışma Bakanlığı, sendikalar ve otelciler arasındaki görüşmelerde tartışılan parametrelerden biri de sübvansiyon alan otellerin 31 Ekim'den önce personel çıkarmaması şartıydı.
Şimdiye kadar yapılan görüşmelere göre çalışanlar devlet yardımını alacak, işverenler ise kalan ücret payını karşılayacak.
Sektördeki baskı rezervasyonlara da yansıdı: Mart ayında iptaller toplam rezervasyonların yüzde 40'ına ulaştı. Nisan ayında da daha düşük oranda ancak yine önemli bir düşüş bekleniyor.
OEV Başkanı George Pantelides, hem ekonomideki hem de bölgedeki durumun değişkenliğini koruduğunu, etkinin boyutunun çatışmanın yoğunluğuna ve süresine bağlı olacağını söyledi. Hükümetin tedbirlerinin doğru yönde ilerlediğini belirten Pantelides, "Etkiler, tahmin ettiğimiz ve görünen etkilerden muhtemelen daha büyük olacak" dedi.
Pantelides, ekonominin mevcut durumunun Kıbrıs'a hem mali istikrarı hem de ekonomik dayanıklılığı koruyacak adımlar planlamak için hâlâ zaman tanıdığını söyledi.
Turizm üzerindeki artan baskıya da dikkat çeken Pantelides, sektörün Mart ve Nisan aylarında etkilendiğini, Mayıs ayının da nispeten zor geçmesinin beklendiğini ifade etti. Kıbrıs'ın "güvenli bir destinasyon olduğunu ve olmaya devam ettiğini" pratikte kanıtlamak için hükümet, işletmeler ve halkın birlikte destek vermesi gerektiğini vurguladı.
Pantelides ayrıca özellikle enerji ve kritik hammaddeler konusundaki enflasyonist sinyallerden duyduğu endişeyi dile getirdi ve bu eğilimlerin kontrol altına alınması için somut adımlar atılması gerektiğini söyledi.
"Kıbrıs dayanıklı olduğunu kanıtlamıştır ve ekonomimiz sağlam temeller üzerinde işlemektedir" diyen Pantelides, olası etkilerin hem kısa hem de orta-uzun vadede yönetilmesi için proaktif planlama yapılması gerektiğini ekledi.
Maliye Bakanı Keravnos ise toplantının karşılıklı görüş alışverişi için bir fırsat olduğunu belirtti. Ekonominin dayanıklı olduğunu ve tekrarlayan krizlere hızla yanıt verebilecek kapasitede olduğunu ifade etti.
Keravnos, hükümetin OEV'i alınan tedbirler hakkında bilgilendirdiğini, aynı zamanda işletmelerin öneri ve endişelerini dinlediğini söyledi. "Bunları mutlaka inceleyecek ve takip edeceğiz; sürekli temas halinde olacağız" dedi.
Ek tedbirlere ihtiyaç olup olmadığı sorulduğunda Keravnos, hükümetin önce bir gün önce açıklanan tedbirlerin etkisini görmek istediğini, ardından ek müdahale gerekip gerekmediğine karar vereceğini açıkladı.
Keravnos, hükümetin Nisan ayında açılan otellerdeki çalışanların ücretlerinin yüzde 30'unu karşılayacağını yineledi. Ayrıca OEV ile görüşülen ve otellerin Paskalya döneminde Kıbrıslı turistleri çekmesini desteklemeye yönelik bir başka tekliften de söz etti.
Ek destek çerçevesine değinen Keravnos, Avrupa Komisyonu'nun son yayımladığı direktife atıfta bulundu. Buna göre üye devletlerin alacağı tedbirler geçici, savunmasız gruplara veya bölgelere yönelik, mali açıdan sürdürülebilir ve ek tüketimi teşvik etmeyecek nitelikte olmalı.
Keravnos bu bağlamda, yakıt fiyatları arttı diye para dağıtmanın daha fazla yakıt kullanımını teşvik edebileceğini söyledi ve Kıbrıs'ın özel tüketim vergisini Avrupa Komisyonu'nun izin verdiği asgari düzeye çoktan indirdiğini hatırlattı.
Fırsatçılık konusunda ise tüketici koruma servisinin gelişmeleri günlük olarak izlediğini ve suistimal tespit edilen her yere müdahale edeceğini belirtti.
Keravnos, enerji bakanının son çare olarak yakıt fiyatlarına tavan koymak zorunda kalmaması temennisinde bulunarak sözlerini tamamladı.
