Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, perşembe günü, Yunanistan'ın İkinci Dünya Savaşı'na girişinin yıldönümü olan Ochi Günü için düzenlenen geçit töreninin kenarında konuştu. Hristodulidis, bu sırada Kıbrıs sorununda çözüme doğru ilerleme sağlamak için “insanüstü her şeyi” yapacağına söz verdi.
Hristodulidis, “Dün çok olumlu bir havada bir görüşme yapıldı. Görüşme yapıcıydı. Helenizm için bu kadar önemli bir günde bugün Kıbrıs halkına söz vermek istediğim şey şu: Olumlu gelişmeleri sağlamak için insanüstü her şeyi yapacağım” dedi.
Hristodulidis, salı günü Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile bir araya gelmişti. Görüşmenin ardından Hristodulidis, kendisi ile Erhürman'ın Kıbrıs sorunuyla ilgili belirli konularda başka açıklama yapmamayı kabul ettiklerini söyledi. Bu durum, en azından BM'nin Kıbrıs sorunu özel temsilcisi Maria Angela Holguin'in perşembe günü adaya gelmesine kadar geçerli olacak.
İkili görüşmenin ardından iki lider, kültürel miras ve gençlik konularındaki iki toplumlu teknik komitelerle ve sivil toplum yönlendirme komitesiyle de bir araya geldi.
Hristodulidis, bu toplantıların “yapıcı” geçtiğini ve komite üyelerinin “çeşitli görüş ve öneriler ortaya koyduğunu” söyledi.
Hristodulidis, bu önerilerin kendisi ve Erhürman tarafından ileride ele alınacağını ekledi.
Hristodulidis, Varoşa önerisinin karşılıklı yarar sağladığında ısrar ediyor
Salı günkü görüşmeden önce Hristodulidis, Birleşmiş Milletler yönetiminde çitle çevrili Varoşa bölgesinin açılıp yeniden iskân edilmesini ve Avrupa Birliği kontrolünde Gazimağusa limanının açılmasını öngören önerisinin “karşılıklı yarar sağladığını” vurgulamıştı.
“Bunun karşılıklı yarar sağlayan bir öneri olduğuna inanıyorum. Her iki taraf için olumlu bir durum yaratıyor. Ayrıca gerçekten ilerlemeye kararlı olup olmadığımızın pratik bir sınavı niteliğinde. Özellikle toplumun tamamına da güçlü bir mesaj veren cesur güven artırıcı adımlar atarak bunu gösteriyoruz” dedi.
Erhürman, bu öneriyi geçen hafta reddettiğini açıklamıştı. Erhürman, önerinin AB Doğrudan Ticaret Tüzüğü'nün yürürlüğe girmesini sağlamadığını ve bu nedenle eksik kaldığını dile getirerek yakındı.
Erhürman, “Bu doğrudan ticaret tüzüğünün yürürlüğe girmesi mi? Hayır, tüzüğün yürürlüğe girmesi değil. Ama liman AB kontrolünde olacağı için doğrudan ticaret başlayacak” dedi.
Erhürman'a göre bu nedenle öneri dengesizdi.
Doğrudan ticaret tüzüğü, AB'de bekleyen bir düzenleme. Bu tüzük, Kıbrıslı Türk Ticaret Odası tarafından onaylanan Kıbrıslı Türk ürünlerinin Yeşil Hat üzerinden doğrudan Avrupa'ya ihraç edilmesine izin verecek. Bu ürünler, AB tek pazarında Avrupa malı gibi tercihli muamele görecek.
Öneri, Rum tarafının bir referandumda adayı yeniden birleştirmeyi amaçlayan Annan Planı'nı reddetmesinden üç ay sonra ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin AB'ye katılımından kısa süre sonra, Temmuz 2004'te ortaya atıldı.
Menelau, geçiş noktalarındaki ilerlemeye değindi
Daha önce Rum baş müzakereci Menelaos Menelau, Athienou ile Lefkoşa'nın Aglandjia banliyösü arasında planlanan transit yolun güzergâhı konusundaki anlaşmazlığın “aşıldığını” söylemişti.
Menelau, şimdi çözülmemiş anlaşmazlığın, Kıbrıslı Türklerin en güneydeki köyü Louroujina'yı yakındaki Lymbia ile bağlamak üzere planlanan geçiş noktasının aynı anda açılıp açılmayacağı sorusu olduğunu belirtti.
Kıbrıslı Türk tarafının görüşüne göre Athienou ile Aglandjia arasındaki yol iki geçiş noktası oluşturuyor: biri Athienou'da, diğeri Aglandjia'da. Bu iki nokta, Lefkoşa'nın doğusundaki Mia Milia banliyösünde planlanan bir geçiş noktası ve Louroujina'daki bir geçiş noktasıyla birlikte dörtlü bir paketin parçası.
Rum tarafı ise Athienou ile Aglandjia arasındaki yolu tek bir geçiş noktası sayıyor ve bunu Mia Milia geçiş noktasıyla dengelenmiş olarak görüyor. Bu nedenle Rum tarafına göre Louroujina geçiş noktası, yalnızca Tillyria bölgesindeki Kıbrıslı Türk Kokkina enklavından geçen ikinci bir transit yolu da açılırsa açılmalı.
