Kıbrıs, dünya sinema pazarında niş bir oyuncu olarak kendini yavaş yavaş konumlandırıyor. Adada faaliyet gösteren bir dizi butik yapım şirketi, uluslararası festival çevresinde güçlü bir etki bırakan filmler üretiyor.
Bu şirketlerden biri olan Caretta Films, Avrupa sanat sineması ve uluslararası ortak yapımlara odaklanıyor. Şirket, 2004'ten bu yana uluslararası alanda büyük beğeni toplayan 20'den fazla uzun ve kısa metrajlı film üretti.
Caretta'nın son ortak yapımlarından Motherwitch ve Beautiful Evening, Beautiful Day, bu yılki Kıbrıs Film Günleri'nde gösterime girdi. Yönetmen Minos Papas'ın Kıbrıs folkloruna derinlemesine kök salmış karanlık fantezi filmi Motherwitch, Şubat ayında Rotterdam Uluslararası Film Festivali'nde dünya prömiyeri için de seçildi.
Caretta Films'in kurucusu Constantinos Nikiforou, "Son yıllarda farklı ülkelerden ve geçmişlerden ortakları bir araya getiren projeler geliştirerek uluslararası odaklı bir profil oluşturuyoruz" dedi.
Nikiforou, Financial Mirror'a verdiği röportajda, Caretta Films'in festival çevresini yalnızca bir gösterim penceresi olarak değil, hem izleyici keşfi hem de sektörel konumlanma için kilit bir alan olarak ele aldığını belirtti.
Şirketin projeleri, büyük Avrupa festivallerinde ve film pazarlarında dolaşımda bulunuyor. Ayrıca geliştirme, finansman ve satış görüşmelerinin yapıldığı ortak yapım ve sektör platformlarında da yer alıyor.
Nikiforou, "Filmlerimiz genellikle karakter odaklı, toplumsal duyarlılığı yüksek sinemaya ilgi duyan izleyicilerde yankı uyandırıyor ve gösterim sonrası güçlü tartışmalar yaratıyor" diye açıkladı.
"Eleştirmenler, projelerin tematik tutkusunu ve uluslararası kapsamını tutarlı bir şekilde takdir etti. Pazar tarafında ise bu yapımlar, çok bölgeli çekicilikleri ve Caretta'nın çeşitli Avrupa iş birliklerini bir araya getirmedeki kanıtlanmış yeteneği sayesinde satış acenteleri, dağıtımcılar ve finansman ortaklarından sürekli ilgi gördü."
"Festivaller, Caretta Films'in stratejisinde merkezi bir sütun olmaya devam ediyor. Yalnızca gala platformları olarak değil, aynı zamanda eleştirel onay, izleyici etkileşimi ve her filmin uluslararası yolculuğunun genişletilmesi için aktif ortamlar olarak işlev görüyor."
Folklor ve mitoloji
Motherwitch'in başarısı; konusu, kültürel özgünlüğü ve uluslararası ortak yapım yapısının bir bileşiminde yatıyor. Film, Kıbrıs folkloru ve mitolojisine kök salıyor ve bu durum ona uluslararası sanat sineması arenasında ayırt edici bir kimlik kazandırıyor.
Kıbrıs Film Günleri Uluslararası Festivali'nde gösterilen Beautiful Evening, Beautiful Day ise daha geniş bir eğilimin anlamlı bir devamı niteliğinde.
Nikiforou, "Kıbrıs sadece uluslararası sinemaya katılmıyor, aynı zamanda bu alanda tanınabilir bir niş alanı giderek sağlamlaştırıyor. Hacim veya ölçek üzerinden rekabet etmek yerine Kıbrıs, kendine özgü sanat sineması ortak yapımlarıyla anılan bir yer olarak öne çıkıyor. Bu filmler genellikle yerel kimliğe derinlemesine kök salmış, ancak güçlü Avrupa ve uluslararası ortaklıklarla yapılandırılmış eserler. Bu sayede Kıbrıs bağlantılı projeler festivallerde kolaylıkla dolaşabiliyor" dedi.
Şirketin büyüyen uluslararası portföyü şu yapımları içeriyor: Minos Papas'ın yönettiği Motherwitch (2026, Kıbrıs-Kuzey Makedonya-ABD), Ivona Juka'nın yönettiği Beautiful Evening, Beautiful Day (2024, Hırvatistan-Kanada-Kıbrıs-Polonya-Bosna Hersek), Kristijan Risteski'nin yönettiği Snow White Dies at the End (2022, Kuzey Makedonya-Kıbrıs), Paweł Podolski'nin yönettiği A Bit of Meaning (post-prodüksiyon, Polonya-Kıbrıs), Christos Houliaras'ın yönettiği Under the Judas Tree (2026, Yunanistan-Kıbrıs) ve Jivan Avetisyan'ın yönettiği Revival (2026, Ermenistan-Kıbrıs-Litvanya).
Kıbrıs'ın bu yeni başarısının genç film yapımcılarının yetenek havuzuna mı yoksa devletin yabancı şirketleri çekmek için sunduğu teşviklere mi bağlı olduğu sorusuna Nikiforou, "Tüm faktörlerin bir bileşimi oldu, ancak bu basit bir denklem değil" yanıtını verdi.
Yüksek düzeyde güven
"Birlikte çalıştığım ekipler sayesinde hem şanslı oldum hem de zaman zaman zorluklarla karşılaştım. Bağımsız film yapımcılığında, özellikle uluslararası ortak yapımlarda, sürekli olarak insanlara ve kararlara yüksek düzeyde güven duymanız gerekiyor. Bu güven vazgeçilmez ama beklentiler veya çalışma yöntemleri tam olarak örtüşmediğinde zorlu sonuçlar da doğurabiliyor."
"Aynı zamanda Kıbrıs anlamlı bir temel sunuyor: büyüyen bir yetenek havuzu, güçlü teknik ekipler ve ortak yapımları uygulanabilir ve çekici kılan giderek daha rekabetçi teşvikler."
Kıbrıs merkezli yapımların ve ortak yapımların geleceği konusunda Nikiforou, "Gelecek çok umut verici ama hâlâ tanımlanma aşamasında" dedi.
"Mali teşvikler, stratejik coğrafi konum ve hem Avrupa hem de bölgesel ağlara erişimin bileşimi, Kıbrıs'ı uluslararası ortaklar için giderek daha çekici kılıyor. Şu anda özellikle önemli olan şey, Kıbrıs'ın yalnızca bir hizmet destinasyonu olarak görülmenin ötesine geçmeye başlaması."
"Kıbrıslı yapımcılar, senaristler ve yönetmenlerin projelerin kimliğini sadece kolaylaştırmak yerine aktif olarak şekillendirdiği, yaratıcı ortak yazarlığa doğru kademeli bir geçiş yaşanıyor. Uzun vadeli değer burada yaratılıyor" diye ekledi.
Bu alandaki son başarı hikayelerinden biri, Stelana Kliris'in Kıbrıs'ta çekip yapımcılığını üstlendiği 2024 Netflix filmi Find Me Falling oldu. Film, adanın birinci sınıf bir film destinasyonu olma potansiyeline büyük ilgi çekti.
"Yatırım perspektifinden bakıldığında Kıbrıs, Avrupa ortak yapım yapılarına ilginç ve nispeten verimli bir giriş noktası olarak görülebilir. Ölçek büyük ülkelere kıyasla daha küçük ama bu bir avantaj olabilir: daha düşük genel giderler, esnek yapılar ve Avrupa genelinde birden fazla ortakla uluslararası finansman paketleri oluşturma imkânı."
"Aynı zamanda ekosistem hâlâ gelişme aşamasında. Sürdürülebilirlik; yetenek, eğitim ve kurumsal istikrara yapılan yatırımların devamına bağlı olacak. Bu unsurlar halihazırda mevcut teşviklerle paralel büyümeye devam ederse, Kıbrıs tutarlı ve tanınabilir bir Avrupa sanat sineması ve ortak yapım merkezi olma potansiyeline sahip."
"Son iki filmimiz Motherwitch ve Revival, uluslararası iş birliği, oyuncu kadrosu ve yapım ölçeği açısından mevcut portföyümüzün büyüklüğünü ve tutkusunu yansıtıyor."
Motherwitch (1,7 milyon euro bütçe), tamamen Kıbrıs'ta çekilen ve Kıbrıs folkloru ile mitolojisine derinden kök salmış bir Kıbrıs-Kuzey Makedonya-ABD ortak yapımı. Yönetmen Minos Papas'ın filmi, Margarita Zachariou ve Miltos Yerolemou'nun da aralarında bulunduğu güçlü bir uluslararası oyuncu kadrosuna sahip.
Caretta Films, Cyprian Films, New York ve Focus Pocus Films tarafından ortaklaşa yapılan film, Avrupa ve uluslararası finansman desteğiyle orta bütçeli bağımsız sanat sineması yapım modeliyle geliştirildi. Filmin prodüksiyon tasarımı, dönem kurgusu ve mitolojik çerçevesi; özellikle 19. yüzyıl sonu Kıbrıs'ı ve folklor geleneklerinin yeniden canlandırılmasında son derece uzmanlaşmış yaratıcı ve teknik bir ekip gerektirdi.
Jivan Avetisyan'ın yönettiği Revival (1,2 milyon euro bütçe), Ermenistan, Kıbrıs ve Litvanya arasında daha da geniş kapsamlı bir uluslararası ortak yapım. Film, Armand Assante ve Maia Morgenstern'in de yer aldığı büyük bir oyuncu kadrosuna sahip. Caretta Films, Kıbrıs'taki ortak yapımcı olarak görev aldı ve sınır ötesi iş birliğini kolaylaştırdı.
Nikiforou, ekiplerin her projenin gereksinimlerine göre değiştiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı: "Genellikle serbest çalışanlarla veya aynı alanda çalışan ortaklarla iş birliği yapıyoruz. Yaptığımız hiçbir iş, Natalia, Milica ve Monica'nın varlığı ve sonsuz emekleri olmadan gerçekleştirilemezdi."
