Kayıp Şahıslar Komitesi (CMP), Kato Deryneia'daki Ayios Memnonas bölgesinde kadın ve çocuklar dahil 12 kişinin kalıntılarını bulmak için aktif kazı çalışmaları yürütüyor.
Rum CMP temsilcisi Leonidas Pantelides, pazartesi günü yaptığı açıklamada Karavas'ta eski bir Türk donanması çıkarma noktasının yakınında da kazıların sürdüğünü ve yakındaki bir kuyuda kemiklerin bulunduğunu doğruladı.
Pantelides, "Askeri kıyafetlerle birlikte kemikler bulundu ve bunların kayıp kişilere ait olabileceği değerlendiriliyor" dedi.
Kazı çalışmaları ayrıca Ampelikou, Lapithos, Morfou Körfezi'ndeki Syrianochori, Karpaz'daki Yalatia köyü ve Strovolos'ta devam ediyor.
Pantelides, artan zorluklara rağmen çalışmaların sürdüğünü belirterek şunları söyledi: "En kolay vakaları ilk yıllarda çözebildik. Ancak bilinen toplu mezarları tespit etmek için hâlâ bir fırsat penceresi olduğuna inanıyoruz."
Cumhurbaşkanlığı komiseri Marios Hartsiotis, hükümetin ilgili kuruluşlar ve bilimsel kurumlarla koordinasyon içinde çalışmalarını sürdüreceğini söyledi.
Hartsiotis, Makedonitissa Mezarlığı'ndaki iskelet kalıntıları üzerinde masif paralel dizileme yöntemiyle özel genetik testler yapılması için bir milyon euro'luk kaynak ayrıldığını duyurdu. Daha önceki kimyasal işlemler bu kalıntıların kimliklendirilmesini zorlaştırmıştı. Programı Kıbrıs Nöroloji ve Genetik Enstitüsü yürütecek ve çalışmaların mayıs ayında başlaması bekleniyor.
Resmi rakamlara atıfta bulunan Hartsiotis, 1.619 kayıp kişiden 859'unun kimliğinin tespit edildiğini, 760 kişinin ise hâlâ bulunamadığını açıkladı.
Hartsiotis, "Daha kat edilecek uzun bir yol var ve kesinlikle hiçbir gevşemeye izin verilemez" dedi.
Kayıp yakınları örgütleri, Avrupa Konseyi'nin Türkiye'nin kayıp kişilere yönelik soruşturmalarda işbirliği yapma yükümlülüğünü yeniden teyit eden son kararına dikkat çekti.
Karar, CMP'ye desteğin sürdürülmesini, kazı erişimindeki kısıtlamaların kaldırılmasını ve ailelere 30 milyon euro manevi tazminat ödenmesini talep ediyor. Temsilciler bu kararı "güçlü bir silah" olarak nitelendirdi.
Pantelides, geçen yıl 126 kazı gerçekleştirildiğini ve 2006'dan bu yana toplam kazı sayısının yaklaşık 1.800'e ulaştığını bildirdi.
CMP laboratuvarında şu anda yaklaşık 100 kalıntı seti inceleniyor ve bu yıl 30 ila 35 kimlik tespiti yapılması bekleniyor. Bunlara ek olarak, daha önce kayıp listesinde yer almayan 217 kişinin kimliği de tespit edilerek gömüldükleri yerler netleştirildi.
Bazı bölgelere erişim hâlâ kısıtlı. Pantelides, "Bize yılda 10 bölge için onay veriliyor, ancak bu yıl da yine bizi geciktirdiler" diyerek Deryneia'daki kazı çalışmalarının ancak kısa süre önce başlayabildiğini ekledi.
Hartsiotis, hükümetin tüm kayıp kişilerin akıbetini belirleme çalışmalarını sürdüreceğini belirterek hedefin "son kayıp kişiyi bulana kadar her ipucunun peşinden gitmek" olduğunu vurguladı.
Kayıp Şahıslar Komitesi 1981'de kuruldu ancak yıllarca süren siyasi tıkanıklığın ardından sistematik kazı çalışmalarına ancak 2006'da başlayabildi. Program, 1960'lardaki toplumlar arası çatışmalar ve 1974 Türk askeri müdahalesine ait vakaları kapsıyor.
