Kıbrıs hükümeti sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, Cuma günü yaptığı açıklamada İngiltere ile Kıbrıs'taki İngiliz üslerinin geleceğine ilişkin müzakereler için 'her düzeyde' hazırlık yapıldığını bildirdi.
Letymbiotis, "Şu anda önemli olan, bölgesel krizin devam ettiği bu dönemde hepimizin kapasitemiz ölçüsünde bir yandan bu krizin yatışmasına, diğer yandan aramızdaki koordinasyonun güçlenmesine katkı sunmasıdır" dedi.
Sözcü, "Uygun zamanda, duyurulacak bir gelişme olduğunda duyuru yapılacaktır" ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, ayın başında Akrotiri üssünün İran yapımı bir drone saldırısına maruz kalmasının ardından hükümetin üslerin geleceğine ilişkin söylemini belirgin şekilde sertleştirdiği bir döneme denk geldi.
Letymbiotis'in yardımcısı Yiannis Antoniou, Salı günü hükümetin üsleri kuran antlaşma hakkında hukuki görüş talep ettiğini ve bu görüşü aldığını açıklamıştı. Antoniou, "Güvenlik meselesi karmaşıktır ve İngiliz tarafıyla görüşme konusu olacaktır" diye ekledi.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Kuruluş Antlaşması, dönemin Rum ve Türk toplum liderleri Başpiskopos Makarios III ile Dr. Fazıl Küçük tarafından imzalanarak 1960 yılında yürürlüğe girmişti. Makarios ve Küçük, cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı oldu.
Antlaşmanın birinci maddesi, "Kıbrıs Cumhuriyeti'nin toprakları, kıyılarındaki adalarla birlikte Kıbrıs adasını kapsar; ancak Birleşik Krallık egemenliğinde kalacak olan iki bölge bunun dışındadır" demektedir. Bu bölgeler Akrotiri ve Dikelya'daki üs alanlarıdır.
Aynı antlaşmanın ilerleyen maddelerinde, "Birleşik Krallık makamları, Kıbrıs Cumhuriyeti hava sahasında İngiliz askeri uçaklarını uçurma hakkına sahiptir; tek kısıtlama diğer uçakların ve Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki can ve mal güvenliğinin gözetilmesidir" ifadesi yer almaktadır.
Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides geçen hafta bir Avrupa Konseyi zirvesine gelişinde "İngiliz hükümetiyle üslerin geleceği hakkında açık ve samimi bir görüşme yapacağız" sözünü vermişti.
Zirve, Avrupa Konseyi'nin Kıbrıs hükümetine üslerin geleceğine ilişkin görüşmelerde "yardıma hazır" olduğunu ilan etmesiyle sona erdi. Konsey ayrıca "Kıbrıs'ın bu konuda İngiltere ile görüşme başlatma niyetini kabul ettiğini" belirtti.
Christodoulides daha önce üsleri "sömürge kalıntısı" olarak nitelendirmişti. Ancak İngiliz hükümeti şu ana kadar üslerin geleceği konusunda herhangi bir değişikliği tartışmaya yanaşmıyor.
İngiltere'nin silahlı kuvvetlerden sorumlu parlamenter müsteşarı Al Carns, Avam Kamarası'nda üslerin geleceğinin "tartışma konusu olmadığını" söyledi. Carns, Savunma Bakanı John Healey'nin adayı ziyaret ettiğinde "Kıbrıs Ulusal Muhafız Gücü'nün ilişkimizin her zamankinden daha yakın olduğunu teyit ettiğini" ekledi.
