Kıbrıs'ın gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 2,3'üne denk gelen 900 milyon euroluk fazla, ekonomide baskı oluşturan enflasyon ve yüksek yaşam maliyetine karşı tampon görevi görmesi bekleniyor.
2026 yılı için hazırlanan iki yılda bir yayımlanan Mali Politika Raporu'na göre, 2027-2029 Mali Politika Stratejik Çerçevesi ve geçen nisan ayında Avrupa Komisyonu'na sunulan Mali Plan'ın Yıllık İlerleme Raporu kapsamında ele alınan mali gelişmeler ve tahminler doğrultusunda enflasyon yaklaşık yüzde 4 civarında yüksek kalacak.
Maliye Bakanı Makis Keravnos, hükümetin enflasyonist baskıları sınırlamak için önlem aldığını söyledi. Ülkenin mali durumunun fazla vermeye devam ettiğini, ekonominin direnç gösterdiğini ve büyümenin tatmin edici hızda sürdüğünü ekledi.
Bakanlar Kurulu'na dün sunulan İki Aylık Rapor'da Keravnos, 2026 yılı için öngörülen 900 milyon euroluk fazlanın şimdilik revize edilmeyeceğini söyledi. Bunun gerekçesi olarak enerji maliyetlerindeki artışa yönelik önlemlerin nihai mali etkisine ilişkin belirsizlik ve devam eden jeopolitik gelişmeler gösterildi.
Keravnos, 900 milyon euroluk fazlanın bütçenin yüzde 33'ünü oluşturan ve bir milyar avroyu aşan hükümetin sosyal politika harcamalarını sürdürmede belirleyici rol oynadığını söyledi. Fazla yaratmanın kendi başına amaç olmadığını, devletin ihtiyaçlarına hizmet ettiğini, yıllık borç geri ödemesi için ödenen bir milyar avro da dahil olmak üzere vurguladı.
Düşük akaryakıt vergisine ilişkin kararlar yakında bekleniyor
Hükümet şu anda yüksek enerji ve temel mal fiyatlarıyla mücadele için 200 milyon euroluk önlem uyguluyor. Bunlar arasında belirli ürünlerde sıfır KDV, savunmasız gruplar için elektrik fiyatı sübvansiyonlarının sürdürülmesi ve 17 Eylül'e kadar yürürlükte olan akaryakıttaki tüketim vergisinin indirilmesi yer alıyor.
İndirimli akaryakıt tüketim vergisinin uzatılıp uzatılmayacağı sorulduğunda Keravnos, önlemlerin gelişmelere paralel olarak değerlendirildiğini ve somut kararların alınacağını söyledi. Bu tür önlemlerin hedefli olması ve kısa süreli uygulanması gerektiği yönündeki Avrupa Birliği tavsiyelerini yineledi.
28 milyon euroluk açık
Maliye Bakanlığı'nın son tahminlerine göre, 2026 yılının ilk yarısı için mali denge 448,3 milyon euroluk fazla olarak öngörülmüştü. İyileşme ve Dayanıklılık Planı kapsamında hibe gelirlerinin hariç tutulmasından dolayı 28 milyon euroluk negatif sapma bekleniyor.
Brüksel, Kıbrıs makamlarını, karbon vergisinin getirilmesi ve bir çöp depolama ücretiyle ilgili taahhütlerin yerine getirilmemesi nedeniyle planın toplam 1,02 milyar euroluk finansmanından 28 milyon euronun kaybedileceği konusunda bilgilendirdi.
Enflasyonda karamsar tablo
Bu arada enflasyon görünümü karamsar kalmaya devam ediyor. Tekrarlayan enerji şoklarına yol açan istikrarsız jeopolitik durumun etkisiyle. 2027-2029 Mali Politika Stratejik Çerçevesi'nde yer alan 2026 yılı Tüketici Fiyat Endeksi yıllık değişim tahmini yüzde 4,5 olarak bulunuyor.
Enflasyon 2026 yılının ilk yarısında ortalama yüzde 1,7 oldu. Ocak ayında yüzde 0,5'ten haziranda yüzde 3,1'e yükseldi. Bu artışın arkasında başta uluslararası petrol fiyatlarındaki yükseliş var. Haziran 2026'ya kadar mevcut verilere dayanarak Kıbrıslı yetkililer yıllık tahmini değiştirmeden koruyor.
Büyüme oranı ve işsizlik
Tahminler, 2026 yılı için ekonominin reel büyüme oranının 2026 bütçesinin hazırlandığı dönemde yüzde 3,1'den 2027-2029 Stratejik Çerçevesi kapsamında yüzde 2,7'ye revize edildiğini gösteriyor. Büyüme 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 3 oldu ve en son mevcut verilere göre yıllık tahmin 2,7 olarak değişmeden kaldı.
İşsizlik tahmini yüzde 4,5'e revize edildi. Bu arada birincil harcamaların büyüme oranı, 2025-2028 dönemi için belirlenen kümülatif net birincil harcama yolunda kalınması ve önceki yıllardan gelen sapmaların telafi edilmesi için 2027 ve 2028'de yüzde 2,4'ün altında tutulmalı.
