Periopsis tarafından yapılan uydu gözlemleri, 2024 ve 2025 yazlarında Cape Greco, Lady’s Mile, Latsi-Akamas’taki deniz koruma alanlarına giren toplam 2.060 tekneyi kaydetti ve bu durum yerel biyolojik çeşitlilik ve deniz yaşamına olası zarar endişesi yarattı.
“Bu alanlar, deniz türleri için önemli üreme ve beslenme alanı sağlayan, biyolojik çeşitliliği destekleyen, kıyı koruma ve karbon tutma katkısı bulunan Posidonia oceanica çayırları da dahil olmak üzere ekolojik açıdan değerli kıyı habitatlarını koruyor,” dedi Periopsis.
Araştırma laboratuvarı, bölgedeki artan faaliyetin çok yavaş büyüyen bir deniz çayırı türü olan Posidonia oceanica çayırlarını özellikle risk altına soktuğunu, saniyeler içinde oluşan zararın birkaç on yıl sürebileceği uyarısında bulundu.
Analiz, denizdeki tekneleri tespit etmek için görünür uydu görüntüleri tabanlı bir yapay zekâ tekne tespit sistemi kullandı ve tespitleri, teknelerin kimlik ve yolculuk bilgilerini paylaştığı bir tekne takip sistemi olan otomatik tanımlama sistemi (AIS) verileriyle karşılaştırdı.
“2.060 tespitin 1.114’ü – yaklaşık yüzde 54’ü – mevcut verilerde eşleşen bir AIS sinyali bulunmadı. Bu durum uzaydan görülebilen ile geleneksel takip sistemlerinde görünen arasında önemli bir görünürlük açığını ortaya koyuyor ve bu tür araştırmalarda uzaktan algılamanın önemini vurguluyor,” dedi Periopsis.
Uydu görüntüleri tekne yolculuklarının tamamını yeniden oluşturmasa da tekrarlanan tekne varlığını ortaya çıkarıyor ve faaliyetlerin nerede yoğunlaştığını gösteriyor.
Laboratuvar, “Analizler bir uydu geçişini günde bir kez dikkate aldığından, gerçek tespitler 2.060’dan çok daha fazla olabilir” dedi.
Laboratuvarın bulgularına göre üç deniz koruma alanından en sık ziyaret edilen Latsi-Akamas oldu ve 738’i AIS eşleşmesi olmayan 1.026 tespit kaydedildi.
Bu arada Cape Greco’da 308’i eşleşmeyen 746 tespit kaydedildi. Bunu 74’ü eşleşmeyen 288 tespit kaydedilen Lady’s Mile izledi.
Periopsis uyardı: “Eşleşmeyen tespitler meşru turizm, eğlence amaçlı tekne kullanımı veya diğer kullanımları yansıtabilir, ancak aynı zamanda balıkçılık, mal taşımacılığı veya diğer faaliyetler de dahil olmak üzere bildirilmemiş veya potansiyel olarak yasa dışı deniz faaliyetlerine de işaret edebilir.”
2024 ve 2025’in haziran, temmuz ve ağustos aylarında yapılan kayıtlara göre son iki ay genellikle hazirandan önemli ölçüde daha yoğun bulundu ve genel olarak tespitler 2025’e kıyasla 2024’te daha yüksek kaydedildi.
Laboratuvar, “Üç deniz koruma alanında temmuz ve ağustos aylarındaki tespitler 2024’e kıyasla 2025’te yaklaşık yüzde 17 daha düşük oldu, en büyük düşüş Lady’s Mile’da görüldü, Cape Greco’daki faaliyet ise genel olarak benzer kaldı” dedi ve ağustosun genel olarak en yüksek tekne faaliyeti seviyesini gösterdiğini ekledi.
Periopsis’in bulguları, örneklenen teknelerin yaklaşık yüzde 60’ının hareketsiz olarak sınıflandırıldığını ortaya koydu ve bu durum Posidonia oceanica gibi yerel biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkileri endişesi yarattı.
“Bu teknelerin demirli olduğunu doğrulamasa da daha yakından incelenmeyi gerektirebilecek yerleri belirliyor,” dedi Periopsis. “Çapalar ve zincirler tekrar tekrar bırakıldığında veya deniz tabanı üzerinde sürüklendiğinde Posidonia çayırlarına fiziksel zarar verebilir ve demirleme Akdeniz deniz koruma alanlarında eğlence amaçlı tekne kullanımının önemli bir etkisi olarak kabul ediliyor.”
Tekne faaliyeti haritalarının Posidonia oceanica haritalarıyla birleştirilmesi, tekne faaliyetinden artan baskı altında olan yerlerin tespit edilmesini sağlıyor ve adanın hassas deniz alanlarının izlenmesine olanak tanıyor.
Ancak uydu teknolojisi devriyelerin veya mevcut tekne takip sistemlerinin yerini almıyor, bunlara başka bir bilgi katmanı ile destek oluyor.
“Bu bilgiler, politika yapıcılara ve çevre yetkililerine hassas deniz koruma alanları içindeki tekne faaliyetinin ölçeği ve dağılımı hakkında açık, kanıta dayalı bilgi sağlayabilir,” dedi Periopsis.
Araştırma laboratuvarı, potansiyel etkilerin değerlendirilmesine ve önemli deniz ekosistemlerinin ve türlerinin korunmasına yardımcı olabileceğini söylediği düzenli uydu gözlemlerinin su üstü izleme ve deniz tabanı araştırmalarıyla birleştirilerek analiz edilen sıcak noktalardaki tekne faaliyetlerinin amacının belirlenmesinin gerekliliğini yineledi.
