Kıbrıs, 22 Haziran'da Singapur Ulusal Üniversitesi'nde (NUS) düzenlenen bir etkinliğin ana teması oldu. Etkinlik, Kıbrıs Yüksek Komiseri Nikos Panayiotou ve Kıbrıs Baş Bilim İnsanı Demetris Skourides tarafından organize edildi. İkili, Kıbrıslı girişimleri, şirketleri ve mükemmeliyet merkezlerini temsil eden güçlü bir heyetle Singapur'a gitti. Heyette Shadgunya Cyprus, QSecure, Tototheo Global, Kıbrıs Deniz ve Denizcilik Enstitüsü (CMMI), Alman Tıp Enstitüsü, Hyperion Systems Engineering, Dynamic Works, Orom AI ve Powersoft yer aldı.
Heyet, 2026 IMD Dünya Rekabetçilik Sıralaması'na göre dünyanın en güçlü ve rekabetçi ekonomisi olan Singapur'a, ittifaklar kurmak ve Kıbrıs'ı Avrupa'ya açılan bir kapı olarak tanıtmak için gitti. Kıbrıslı şirketler bunu kanıtlayacak donanıma sahip. Uluslararası Ticaret İdaresi'nin yeni verilerine göre Kıbrıs'ın dijital ekonomisi hızla büyüyor ve iş rekabetçiliği artıyor. Fintech, siber güvenlik, blok zinciri ve yapay zeka alanları ivme kazanırken, güçlü hükümet desteği ve yüzde 95 kapsama oranına sahip sağlam bir dijital altyapıdan yararlanılıyor.
İki ülke birçok benzerliği paylaşıyor. Canlı gastronomi kültürleri, üst üste binmiş kültürlerin bir sonucu olarak sıcak havaları ve stratejik kavşak noktalarında yer alan küçük adalar olmalarının yanı sıra önemli ticaret, finans ve nakliye merkezleri konumundalar. Bu koşullar, hem Kıbrıs'ın hem de Singapur'un yüksek eğitimli ve dijital okuryazar nüfusla tamamlanan, cazip iş ortamlarına sahip açık ekonomiler geliştirmesine olanak tanıdı. Singapur, sofistike bir yapay zeka rejimi ve uzun vadeli bir ulusal kalkınma stratejisiyle dünya çapında bir Akıllı Ulus konumunda. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'ne (WIPO) göre Singapur, 2025 Küresel İnovasyon Endeksi'nde (GII) 139 ekonomi arasında 5'inci sırada yer aldı. Kıbrıs ise GII'de 25'inci sırada olup inovasyon çıktısında dünya 16'ncısı, inovasyon girdilerinde ise 36'ncı sırada. Singapur girdilerde 1'inci, çıktılarda 9'uncu sırada. Her iki ülke de küresel ölçekte oldukça güçlü puanlara sahip.
Jeopolitik yeniden yapılanma ve değişen ittifaklar bağlamında AB-ASEAN ilişkileri için bu durum oldukça önemli. Uluslararası ilişkilerin yeniden tasarlandığı, yapay zekanın yükseldiği ve devasa sınır ötesi veri akışlarının yaşandığı bir dönemde, teknoloji, ticaret, araştırma, güvenlik ve iklim değişikliği gibi ortak ulusal çıkarlar alanlarında daha güçlü bağlantılar ve iş birliği kurmak hayati önem taşıyor. Kıbrıs bu yeni gerçekliğin farkında olarak teknolojik ve diplomatik ayak izini aktif bir şekilde genişletiyor. Kıbrıslı teknoloji ve inovasyon ekosistemini yurt dışına bağlamak için stratejik yollar arıyor: önce Asya'da Hindistan'la, şimdi de Güneydoğu Asya'da Singapur'la. Dış politika perspektifinden bakıldığında, artan jeopolitik belirsizlik ortamında ulusal önceliklerle birbirine bağlı küresel dijital ekonominin avantajları arasında denge kurmak akıllıca bir hamle. Güneydoğu Asya'nın dünyanın en hızlı büyüyen dijital ve teknoloji ekonomilerine ev sahipliği yaptığı düşünüldüğünde, Kıbrıs'ın bu umut verici pazara erişim sağlamak için bilinçli bir çaba göstermesi şaşırtıcı değil. Amaç, taktiksel ortaklıklar yoluyla Singapur inovasyon ekosistemiyle bağlantı kurmak ve iyi konumlanmış yerel paydaşları kullanarak AB ile ASEAN'ı birbirine bağlamak.
Kıbrıs, küçük boyutuna rağmen, diğer ülkelerle birlikte teknoloji diplomasisinde ön saflarda yer alıyor, gelişmekte olan teknolojiler etrafında küresel standartları şekillendiriyor ve farklı sektör ve endüstrilerin hükümetle sınır teknolojilerinin faydaları ve zorlukları konusundaki uluslararası diyaloğa katılmasını sağlıyor.
Bazı politika çerçeveleri bu süreci kolaylaştırıyor. AB ve ASEAN üyesi olarak Kıbrıs ve Singapur, dijital ekonomiyi ve dijital ticareti birbirine bağlayan ASEAN-AB Dijital Paktı ile yönlendiriliyor. Bu pakt, her iki ülke ve bölgeleri için yeni iş fırsatları ve pazar erişimi sağlıyor. 2025'te imzalanan AB-Singapur Dijital Ticaret Anlaşması, AB ile Güneydoğu Asya ülkesi arasındaki ilk Dijital Ekonomi Anlaşması olma özelliğini taşıyor. Bu arada Kıbrıs, AB Yapay Zeka Yasası'na, Singapur ise ASEAN Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması'na (DEFA) uyum sağlıyor ve her ikisinin de kendi ulusal yapay zeka stratejileri bulunuyor. Birlikte, güvenilir sınır ötesi veri akışları, entegre sistemler ve daha güvenli bir dijital ekosistem için gerekli düzenleyici çerçeveleri ve yönetişim yapılarını sağlıyorlar. Ayrıca, her iki bölge için de şüphesiz ekonomik değer yaratacak düzenleyici birlikte çalışabilirliği mümkün kılıyorlar.
Kendi bölgemizin ötesinde dijital, bilimsel, akademik ve ekonomik ortaklıklar artık her zamankinden daha önemli. Çünkü bu ortaklıklar, yüksek sosyoekonomik etki yaratabilecek inovasyon ve dönüşüm için kilit alanlarda güven ve iş birliğini teşvik ediyor. Uzay, biyoteknoloji veya deniz biyolojik çeşitliliği gibi alanlardaki araştırma kurumlarını birbirine bağlamayı hayal edin. Son teknoloji ürünlerin geliştirilmesi ve araştırmanın konuşlandırılabilir ve ölçeklenebilir çözümlere dönüştürülmesi, her iki ülke arasında değer odaklı inovasyon ve ilerleme için iki yönlü bir yol sağlıyor. Bunu başarmak, dijital kamu altyapısına, derin teknolojiye ve dijital kapsayıcılığa yatırım yapılmasını gerektiriyor. Bunların yönetişimi ise yalnızca özel sektör düzeyinde değil, aynı zamanda kurumsal düzeyde güvenilir ve kapsamlı ortaklıklara bağlı. Kıbrıs'ın inovasyon ortamı ve istikrarlı kurumsal güvenilirliği, onu yapay zeka kapasite geliştirme ve fintech için bölgesel bir merkez haline getirmenin yanı sıra AB pazarına girmek isteyen Singapurlu teknoloji şirketleri için bir test ortamı olarak konumlandırıyor.
22 Haziran'daki etkinlik, Singapur'da çok sayıda üst düzey paydaşı bir araya getirdi. Diplomatlar, sektör profesyonelleri, yatırımcılar ve iş dünyası liderleri fırsatları tartıştı. Aralarında ASEAN Ekonomik Forumu CEO'su ve Asya-Pasifik'te ölçek büyütmek için pazar stratejileri sağlayan Asya'nın en büyük bağımsız teknoloji kanal platformu GATES'in İcra Direktörü ile küresel bir teknoloji dağıtıcısı olan Redington da vardı.
Son 4 yıldır Singapur'da yaşayan biri olarak bu etkinlik, bir Kıbrıslı olarak benim için gurur verici bir andı. Öncelikle, Singapur'da bir Yapay Zeka Yönetişimi ve Politikası araştırmacısı olarak katıldığım tüm konferans ve seminerlerde, Kıbrıs ilk kez yapay zeka, teknoloji politikası ve sürdürülebilirlik konuşmalarının merkezinde yer aldı. İkincisi, çok çeşitli endüstri çözümlerini ve bunları ölçeklendirmek için dijital altyapıyı sergileyen güçlü bir Kıbrıs heyetine tanık oldum. Üstelik Singapur'da bu kadar çok Kıbrıslıyla ilk kez bir araya geldim. Bir an için, evimden uzakta evimdeymiş gibi hissettim.
Bu yeni jeo-ekonomik düzende, bölgeler arası ve ada-ada iş birliğini teşvik etmek, ortak gerçekliklere ve ilkelere dayanan bir yakınlık stratejisidir. Singapur, 1980'lerden beri bu uzun vadeli vizyona sahip. Kıbrıs artık bölgesel sınırlarının ötesine geçerken inovasyon ekosisteminin hem iç hem de dış politikalarının taktiksel bir sürekliliğinin parçası olması gerektiğini anlıyor.
