Kıbrıs Çalışma Bakanlığı, 2026 gündeminin odak noktası olarak tanımladığı kapsamlı bir emeklilik reformunu hayata geçirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Çalışma Bakanı Marinos Muşuttas, Salı günü bakanlığın yıllık değerlendirmesini ve önümüzdeki döneme ilişkin planlarını sundu.
Reformun en dikkat çekici adımı, mevcut asgari ve sosyal emekli maaşının yerine 'Temel Emekli Maaşı' getirilmesi olacak. Bu değişiklikle birlikte tamamlayıcı emekli maaşının prim esaslı yapısı korunacak. Bakanlık ayrıca 63 yaşında erken emekliliğe uygulanan aktüeryal kesintinin yüzde 12'ye düşürülmesini planlıyor.
Reformun diğer önemli unsurları arasında iş piyasasına yeni girenler, kayıt dışı bakım verenler, sigortasız anneler ve engelli bireyler için sübvansiyonlu prim katkılarının tanınması yer alıyor. Bunlara ek olarak, gelir sahiplerine gönüllü prim ödeme imkânı tanıyan yeni bir seçenek de getirilecek.
Bakanlık Genel Müdürü Stelios Himonas, yeni Temel Emekli Maaşının aktüer tarafından işlenen rakamlara göre 1.088 Euro'nun altında belirleneceğini söyledi. Himonas, "Ekonomik dengeleri bozmadan mümkün olan en yüksek tutarı veriyoruz" dedi.
Bakan Muşuttas, açıklanacak tutarın fonun kapasitesiyle uyumlu olacağını belirtti ve en yüksek oransal artışın en düşük emekli maaşlarına yapılacağını yineledi.
Fon yönetimi
Şeffaflık ve yönetim konusunda Muşuttas, devletin Sosyal Sigorta Fonu'ndan borçlanmasına son verileceğini açıkladı. Bağımsız bir denetim otoritesi kurulacak ve fon fazlalarıyla devlet borç geri ödeme taksitlerinin doğrudan aktarılacağı ayrı bir hesap oluşturulacak.
Yatırım politikası konusunda Maliye Bakanlığı'nın onayıyla görüşmeler devam ediyor ve kısa süre içinde son aşamaya ulaşması bekleniyor.
Devletin fona olan borcunun geri ödeme formülü hakkında Muşuttas, yapının "genel ekonomiyi tehlikeye atmadan fonun içine para girecek" şekilde düzenleneceğini söyledi. Bakan, herhangi bir yatırım faaliyetinin "kurumun bağımsızlığını korumak, sıkı denetim sağlamak ve yatırımları düşük riskli tutmak için çok dikkatli yürütülmesi gerektiğini, bu paranın değerli bir varlık olarak korunması gerektiğini" ekledi.
Fon rezervleri
Muşuttas, fonun rezervlerini geniş bir portföy olarak nitelendirdi. 2024 yılı rakamlarını sunan Bakan, prim ödeyenlerin sayısının 2023'teki 580.023'ten 592.189'a yükseldiğini, toplam prim gelirlerinin 2,7 milyar Euro'yu aştığını belirtti. Hak sahiplerine ödenen yardımlar 2,06 milyar Euro'ya ulaşırken, fonun yıllık fazlası keskin bir artışla yaklaşık 290 milyon Euro'ya çıktı.
Yabancı işçiler
Üçüncü ülkelerle yapılan iş gücü anlaşmaları konusunda Muşuttas, Cumhurbaşkanı'nın yaklaşan Hindistan ziyaretine değinerek konunun gündemde olduğunu ve bir iş gücü anlaşmasının ardından gelebileceğini belirtti.
Mısır ile mevcut anlaşmanın yenilenmesinin ardından 2025 yılında yabancı uyruklu kişiler için 11.594 yeni çalışma izni verildiğini ve 9.924 iznin yenilendiğini açıkladı. Toplamda 41.612 onay bulunurken, tüm onaylar kullanılmadığı için aktif sözleşme sayısı 30.884 olarak gerçekleşti.
Bakanlığın 2026 için belirlediği altı stratejik hedef şunlar: emeklilik reformunun tamamlanması, vatandaş taleplerine daha hızlı yanıt verilmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, çalışan ebeveynlere desteğin genişletilmesi, kayıt dışı ve yasadışı istihdama karşı etkin mücadele ve yaşam boyu öğrenme ile insan sermayesi gelişimine yatırımın sürdürülmesi.
