Kıbrıs'ta emeklilik reformu yasa tasarısı son aşamaya girdi. Çalışma Bakanı Marinos Mousiouttas, gelecek Çarşamba günü Maliye Bakanı Makis Keravnos ile bir araya gelerek henüz çözüme kavuşmamış mali konuları netleştirecek. Tasarı, bu toplantının ardından kamuoyunun görüşüne sunulacak.
Perşembe günü konuşan Mousiouttas, taslağın gelecek hafta sonuna kadar tamamlanmasını beklediğini, ardından sendikalar, işveren örgütleri ve siyasi partilere sunulacağını ve nihayet Meclis'e gönderileceğini söyledi.
Hükümet, tasarıyı milletvekillerinin yaz tatilinden döneceği Eylül ayında Meclis'e sunmayı hedefliyor. Reformun ilk aşamasının gelecek yılın 1 Ocak'ta yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Mousiouttas, maliye bakanlığıyla yapılacak görüşmelerin nihai çerçeveyi belirleyeceğini, ardından tekliflerin Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'e de sunulacağını kaydetti.
Tasarı kesinleştikten sonra, ön danışma amacıyla sendikalar ve işveren örgütlerine gönderilecek ve ardından kamuoyunun görüşüne açılacak.
Mousiouttas, Meclis'teki tartışmalar başlamadan önce hükümetin aktüeri eşliğinde siyasi parti temsilcileriyle de bir araya gelerek teklifleri ayrıntılı biçimde anlatacağını söyledi.
Reformun ilk aşaması, emeklilik sisteminin birinci ayağını oluşturan sosyal sigorta fonuna odaklanıyor.
Mousiouttas daha önce emeklilerin gelecek yılın 1 Şubat'ından itibaren artırılmış ödeme almaya başlayacağını söylemişti. Paket, mevcut aksaklıkları düzeltirken emekli maaşlarını artırmayı amaçlıyor.
Bakan, reform kapsamında ne yasal emeklilik yaşının ne de sosyal sigorta primlerinin artırılmayacağını yineledi.
"Herkes, yaptığımız planlamanın fon kaynaklarının olabilecek azami kullanımı olduğunu dikkate almalı" dedi.
Ek harcama gerektiren her teklifin, fon sabit mali sınırlar içinde çalıştığı için başka yerlerde karşılığında tasarruf yapılması gerekeceğini ekledi.
Hükümet, reformu finanse etmek için daha yüksek istihdam seviyelerine ve sosyal sigorta fonundaki mevcut fazlalara dayandı. Mousiouttas, gelecek yıl sonuna kadar özel bir fon ve denetim kurulu oluşturulduğunda gelecekteki yatırım getirilerinin de projeksiyonlara dahil edildiğini belirtti.
Mousiouttas, bir uzlaşıya varılabileceği konusunda iyimser olduğunu ifade ederken, işverenler ve sendikalar, hükümetin nihai tekliflerini görene kadar önemli sorunların çözümsüz kaldığını söylüyor.
Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası (Keve) genel sekreteri Philokypros Rousounides, işverenlerin tasarıyı, özellikle uzun vadede mali etkisini değerlendirmek için beklediğini söyledi.
"Görmek istediğimiz temel unsurlar prim oranı ve emeklilik yaşı" diyen Rousounides, mevcut haliyle her ikisini de sabit tutarken yardımları artırmanın sosyal sigorta fonunun sürdürülebilirliğiyle ilgili soru işaretleri doğurduğunu savundu.
Keve'nin, zorunlu hale getirmek yerine teşviklerle desteklenen emeklilik fonlarının genişletilmesini desteklemeye devam ettiğini, zorunlu planların zaten artan işletme maliyetleriyle karşı karşıya olan küçük ve orta ölçekli işletmelere ek yük getirebileceği uyarısında bulundu.
Sendikalardan SEK lideri Andreas Matsas, birinci ayağın ikinci ayakla ilgili daha geniş tartışmalardan bağımsız olarak ilerlememesi gerektiğini söyledi.
"Birinci ayağa ilişkin yasa tasarısı Meclis'e sunulabilir, ancak planlamada ikinci ayağın da kararlaştırıldığından emin olmadan tasarıya oy vermemiz kabul edilemez" dedi.
PEO lideri Sotiroula Charalambous ise sendikaların, 63 yaşında emekli olanlara uygulanan yüzde 12 kesinti, dul maaşları ve düşük gelirli emekli desteği için uygunluk eşikleri gibi konularda hükümetin nihai pozisyonunu beklediğini söyledi.
Mousiouttas, farklılıkların devam ettiğini kabul etmekle birlikte, hükümetin tekliflerinin sistemin mali kapasitesi dahilinde mümkün olan azami değişiklikleri yansıttığını söyledi.
"Küçük gecikmeye rağmen belirlediğimiz zaman çizelgesine ulaşılacağı konusunda hâlâ iyimserim" diyen Mousiouttas, "Herkes bu reformun başarıya ulaşması ve bir an önce yapılması gerektiğini hissediyor" ifadelerini kullandı.
