Kıbrıs'ta ev sahibi olmak isteyenler için zorlu bir süreç söz konusu. BestBrokers tarafından yapılan yeni bir analiz, ortalama 108 metrekarelik bir evin 305 bin 296 avroya mal olduğunu ve yüzde 20'lik standart bir depozito için 61 bin 59 avro gerektiğini ortaya koydu. Ortalama brüt aylık gelirin 2 bin 603 avro olduğu düşünüldüğünde, bu depozitoyu biriktirmek için çalışanın tüm maaşını kenara koyması halinde bile 23 ay çalışmak gerekiyor.
Ancak bu hesaplama, çalışanın kira, yemek, elektrik ve ulaşım gibi hiçbir masraf yapmadığı varsayımına dayanıyor. Gerçekçi senaryoda ise rakamlar çok daha çarpıcı. 2025 yılı verilerine göre aylık ortalama medyan maaşın bin 968 avro olduğu Kıbrıs'ta, aynı depozito brüt maaşın 31 ayına denk geliyor. Bin 500 avro kazanan bir çalışan için bu süre 40 ayı bulurken, medyan maaşla her ay yüzde 20 tasarruf eden bir çalışanın ev fiyatları artmasa bile depozitoyu tamamlaması tam 13 yıl sürüyor.
Depozitoyu bulup kredi çekmek de ayrı bir yük getiriyor. Kalan 244 bin 237 avroluk kısım için yüzde 3,28 faiz oranıyla 30 yıllık kredi çekildiğinde, aylık taksit yaklaşık bin 67 avroyu buluyor ve bu da medyan brüt maaşın yarısından fazlasını oluşturuyor. Depozito tutarı bölgelere göre de keskin farklılıklar gösteriyor. Yeni inşa edilen konutların medyan fiyatlarına göre Lefkoşa'da 37 bin, Larnaka'da 38 bin avro olan depozito, Limasol'da 60 bin 600 avroya, Baf'ta ise 72 bin avroya kadar çıkıyor.
Konut fiyatlarındaki artış da birikimleri eritiyor. Kıbrıs Merkez Bankası verilerine göre, 2026'nın ilk çeyreğinde daire fiyatları yıllık bazda yüzde 10,8 artarken, hane halkı tasarruf oranları sadece yüzde 1,42 seviyesinde kaldı. Artan talepler üzerine hükümet, 41 yaş ve altındakilere 50 bin avroya kadar hibe veren konut destek programı kapsamında başlangıçta 400 kişiye destek vermeyi planlarken, bin 18 başvuru aldı. Hükümet, 277 başvuru sahibini daha kapsayacak şekilde 11 milyon avroluk ek bütçe onayladı.
Avrupa geneline bakıldığında ise Kıbrıs, konut maliyetleri açısından nispeten avantajlı bir konumda bulunuyor. Kıbrıs'ta 23 ay olan depozito süresi, İngiltere, Malta ve İspanya'da 24 ay, Yunanistan'da 29 ay ve Portekiz'de 30 ay olarak hesaplanırken; İrlanda'da 13, Norveç'te 16 ve Belçika'da 17 ayda tamamlanabiliyor. Öte yandan Eurostat verileri, Kıbrıs ve Hırvatistan'ın Avrupa'daki en düşük konut maliyeti yükü oranına sahip olduğunu gösteriyor. Her iki ülkede de kentsel sakinlerin sadece yüzde 2,6'sı, harcanabilir gelirlerinin en az yüzde 40'ını konuta ayırıyor.
