Avrupa Merkez Bankası'nın (AMB) son ücret takipçisi, euro bölgesinde 2026 yılında müzakere edilen ücret artışının yavaşladığını ortaya koydu. Kıbrıs'tan gelen son veriler ise işgücü piyasasındaki kalıcı gelir eşitsizlikleriyle birlikte maaş artışlarının sürdüğüne işaret etti.
Avrupa Merkez Bankası ve Kıbrıs İstatistik Servisi'nin (Cystat) son rakamları; ücret artışı, enflasyon baskıları, işgücü piyasası dinamikleri, gelir eşitsizliği, toplu pazarlık anlaşmaları ve genel ekonomik koşulların Kıbrıs ve Avrupa genelindeki görünümü nasıl şekillendirmeye devam ettiğini gözler önüne serdi.
AMB'nin manşet ücret takipçisine göre, düzleştirilmiş tek seferlik ödemelerle birlikte müzakere edilen ücret artışının 2025'te yüzde 3,2'ye ulaşması ve ardından 2026'da yüzde 2,3'e gerilemesi bekleniyor.
AMB, bu hesaplamaların katılımcı ülkelerdeki çalışanların 2025 için yüzde 51,3'ünü ve 2026 için yüzde 41,9'unu temsil eden bir kapsama dayandığını belirtti.
AMB, Mart 2026 veri açıklamasıyla karşılaştırıldığında 2026 rakamlarının revize edilmediğini ifade etti.
AMB'nin düzleştirilmemiş tek seferlik ödemeler kullandığı takipçisi, müzakere edilen ücret artışının 2025'te yüzde 3,0 ve 2026'da yüzde 2,6 olacağını gösterdi.
Bu arada tek seferlik ödemeleri hariç tutan takipçi, müzakere edilen ücret artışında 2025'teki yüzde 3,8 seviyesinden 2026'da yüzde 2,6'ya düşüş yaşandığını ortaya koydu.
Merkez bankası, manşet ücret takipçisinin aylık ve üç aylık ücret dinamiklerini anlamak için daha uygun olduğunu açıkladı. Çünkü bu takipçi ikramiyeleri, enflasyon telafi ödemelerini ve diğer geçici unsurları zaman içinde düzleştiriyor.
Buna karşılık AMB, düzleştirilmemiş göstergenin yıllık ücret gelişmelerine dair daha net bir tablo sunduğunu belirtti.
2026 yılı için manşet takipçi ilk çeyrekte yüzde 1,8, ikinci çeyrekte yüzde 2,1 ve üçüncü ve dördüncü çeyrekte yüzde 2,6 ortalamasını veriyor.
AMB'ye göre yıl içindeki bu kademeli artış, 2024'te yapılan ancak 2025'te tekrarlanmayan büyük tek seferlik ödemelerin mekanik etkisinin azalmasını yansıtıyor.
AMB, bu aşağı yönlü mekanik etkinin 2026 boyunca "neredeyse tamamen ortadan kalkacağını" öngördüğünü açıkladı.
Kurum aynı zamanda "derinden belirsiz ekonomik durumun" gelecekteki ücret anlaşmalarında tek seferlik ödemelerin rolünü hâlâ artırabileceği konusunda uyarıda bulundu. Ancak bu durum yeni imzalanan toplu pazarlık anlaşmalarında henüz görülmedi.
AMB'nin düzleştirilmemiş ücret takipçisi 2026 yılında müzakere edilen ücret artışı için daha istikrarlı bir görünüme işaret etti. Bu takipçide ilk çeyrekte yüzde 2,9, ikinci çeyrekte yüzde 2,6 ve kalan çeyreklerde yüzde 2,5 ortalama bekleniyor.
Tek seferlik ödemeler hariç takipçinin ise yıl boyunca yaklaşık yüzde 2,6 seviyesinde büyük ölçüde istikrarlı kalması bekleniyor.
AMB'ye göre bu durum, son yıllara kıyasla temel maaşlarda daha ılımlı bir dinamiğe işaret ediyor.
AMB takipçisi içindeki çalışan kapsamı 2026 ilk çeyreğinde yüzde 45,6, ikinci çeyrekte yüzde 43,5, üçüncü çeyrekte yüzde 39,5 ve dördüncü çeyrekte yüzde 38,8 olarak kaydedildi.
AMB ayrıca Avusturya için ücret takipçisi verilerinin genişletildiğini ve artık Ocak 2013'ten itibaren başladığını duyurdu.
Takipçinin ileriye dönük zaman ufku Aralık 2026'ya kadar değişmedi.
Ancak AMB, ek anlaşmalar imzalandıkça ve sözleşme kapsamı arttıkça bu ufkun Temmuz 2026 açıklamasında 2027'nin ilk çeyreğine uzatılacağını teyit etti.
Merkez bankası, ücret takipçisinin resmi bir tahmin olarak yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Çünkü takipçi yalnızca hâlihazırda yürürlükte olan toplu pazarlık anlaşmalarını yansıtıyor.
AMB ayrıca verilerin zaman içinde revize edilebileceği ve AMB'nin müzakere edilen ücret artışı göstergesini birebir yansıtmayabileceği konusunda uyardı.
Daha geniş bir perspektif için AMB, euro bölgesi genelinde çalışan başına ücretin yıllık büyümesini 2026'da yüzde 3,4 olarak tahmin eden Mart 2026 personel makroekonomik projeksiyonlarına atıfta bulundu.
AMB ayrıca dört göstergesinin müzakere edilen ücretler ve çalışan kapsamının farklı boyutlarını yakaladığını açıkladı.
Manşet takipçi, enflasyon telafisi, ikramiyeler ve geriye dönük ödemeler gibi toplu olarak kararlaştırılan tek seferlik ödemeleri kapsıyor ve bunları 12 aylık bir döneme yayarak düzleştiriyor.
Tek seferlik ödemeleri hariç tutan gösterge ise daha yapısal ve kalıcı müzakere edilen ücret artışlarını ölçmek için tasarlandı.
Bu arada düzleştirilmemiş gösterge, AMB'nin resmi müzakere edilen ücret artışı ölçümüne kavramsal olarak benzer ancak özdeş olmayan bir metodoloji izliyor.
Çalışan kapsam göstergesi, katılımcı ülkelerde ücret takipçisi verileri kapsamındaki işçilerin payını ölçüyor ve temsil yeteneğinin bir göstergesi olarak işlev görüyor.
Bu geniş euro bölgesi arka planına karşılık, Cystat'tan gelen yeni rakamlar Kıbrıs'taki ortalama aylık kazancın 2025'te 2.605 euroya yükseldiğini gösterdi.
Ancak medyan maaş önemli ölçüde daha düşük bir seviyede, yani 1.968 euro olarak kayda geçti. Bu rakam, gelir dağılımındaki kalıcı eşitsizliklerin altını çizdi.
Bu ayrım önemli kabul ediliyor. Çünkü ortalama maaşlar yüksek gelirliler tarafından çarpıtılabilirken, medyan tipik bir çalışanın kazanç düzeyini yansıtıyor.
Cystat'ın 2025 yılının dördüncü çeyreğine ait verileri, ortalama brüt aylık kazancın 2.932 euroya yükseldiğini gösterdi. Bu rakam 2024'ün aynı çeyreğinde 2.810 euro olarak kaydedilmişti.
İstatistik servisi, bu rakamın yüzde 4,4 yıllık artışa denk geldiğini ekledi.
Mevsimsel olarak düzeltilmiş bazda ise kazançlar, 2025'in üçüncü çeyreğine kıyasla çeyreklik bazda yüzde 1,1 arttı.
Rakamlar, Kıbrıs'taki ücret artışının AMB tarafından izlenen geniş euro bölgesi müzakere edilen ücret göstergelerine kıyasla daha güçlü kalmaya devam ettiğini gösteriyor.
Tüm yıl için Kıbrıs'ta ortalama kazançlar 2025'te yüzde 4,9 arttı. Bu artış 2024'te yüzde 5,1 olarak gerçekleşmişti.
Veriler ayrıca kadınlar ve erkekler arasındaki kazanç farklarının sürdüğünü ortaya koydu.
Erkek çalışanlar ortalama 3.102 euro kazanırken, kadın çalışanlar 2.718 euro kazandı.
2024'ün dördüncü çeyreğine kıyasla kazançlar erkeklerde yüzde 4,2, kadınlarda ise yüzde 4,5 arttı.
Kadınların ücretlerindeki bu biraz daha hızlı artış, cinsiyetler arası ücret farkını daraltma çabalarını kısmen yansıtıyor. Ancak kadınlar daha düşük bir kazanç tabanından başlamaya devam ediyor.
Sonuç olarak kadın ücretlerindeki artış, anlık eşitlikten çok kademeli bir yakınsamaya işaret ediyor.
Cystat raporu ayrıca Kıbrıslı ve Kıbrıslı olmayan işçiler arasındaki kazanç dağılımında önemli farklılıkların altını çizdi.
Kıbrıslı çalışanların yüzde 42,8'i, 1.500 ile 2.999 euro gelir dilimi arasında yoğunlaştı.
Buna karşılık Kıbrıslı olmayan çalışanların yüzde 47,7'si, 1.500 euronun altındaki en düşük kazanç kategorisine dahil oldu.
Cinsiyetler arasında da farklar belirgin oldu. Kadınların yüzde 38,8'i en düşük kazanç dilimine, erkeklerin yüzde 40,5'i ise 1.500 ile 2.999 euro kategorisine dahil oldu.
Aynı zamanda Kıbrıslı olmayan işçiler, 6.000 euro üzerindeki en yüksek kazanç kategorisinde de daha fazla yer aldı.
Cystat'a göre Kıbrıslı olmayan çalışanların yüzde 7,8'i bu en yüksek dilimde yer alırken, Kıbrıslı çalışanlarda bu oran yüzde 5,2 olarak gerçekleşti.
Kıbrıslı işçiler, orta ve yüksek gelir kategorileri arasında daha dengeli bir dağılım sergiledi.
İstatistik servisi tarafından yayımlanan rakamlar; temel maaşları, hayat pahalılığı ödeneğini (CoLA), fazla mesai ücretlerini, tatil fonu katkılarını ve 13. ve 14. maaşlar dahil ikramiyeleri kapsıyor.
Son veriler, Kıbrıs'taki ücret artışının geniş euro bölgesi trendlerine kıyasla görece güçlü kalmaya devam ettiğini, ancak ülke işgücü piyasasını şekillendiren ciddi eşitsizliklerin sürdüğünü ortaya koyuyor.
Manşet maaş artışı ile medyan kazançlar arasındaki tezat, genel ücret artışlarının iş gücü genelinde eşit bir şekilde yansımayabileceğinin de altını çiziyor.
