Güney Kıbrıs seçmenleri pazar günü yeni meclislerini seçmek için sandık başına gidiyor. Parçalı bir Temsilciler Meclisi yapısının ortaya çıkması beklenen seçim, 2028 cumhurbaşkanlığı yarışının provası olarak görülüyor.
Sandıkta 19 listeden rekor 753 aday ile 9 bağımsız aday, 56 milletvekilliği için yarışıyor. Ana akım siyasi partilerin oy kaybetmesi, küçük partilerin ise ilk kez meclise girmesi bekleniyor.
Seçmen kütüğüne kayıtlı kişi sayısı 568.587'ye ulaştı; bu rakam bir önceki seçimlerdeki 557.836'nın yaklaşık 11.000 üzerinde. Yoğun seçmen mobilizasyonu nedeniyle katılımın 2021'deki yüzde 65,7'nin üzerine çıkması bekleniyor.
Yolsuzluk, kayırmacılık ve mevcut ile geçmiş yönetimlere bağlı skandallar nedeniyle yaşanan seçmen hayal kırıklığı ve protestolar sonucunda bazı seçmenler kamp değiştiriyor.
Geleneksel yarışmacılardan muhalefet partisi merkez sağ Demokratik Seferberlik (DISY, EPP), komünist AKEL (GUE/NGL) ve yönetim yanlısı Demokratik Parti (DIKO, S&D) birkaç koltuk kaybedebilir. Milliyetçi ELAM (Avrupa Muhafazakarları ve Reformistleri) ile yolsuzluk karşıtı yeni parti ALMA ise bu koltukları kapacak.
Kamuoyu yoklamaları DISY'nin 17 koltuktan 14'e gerileyeceğini, AKEL'in 15 milletvekilinden 13'e düşeceğini, DIKO'nun ise 9 koltuktan 6'ya inerek 'kral yapıcı' konumunu kaybedeceğini gösteriyor.
ELAM, meclisteki varlığını güçlendirerek milletvekili sayısını 4'ten 9'a çıkaracağına güveniyor. Eski Sayıştay Başkanı Odysseas Michaelides liderliğindeki ALMA 7 milletvekili kazanabilir. Ateşli Avrupa Parlamentosu üyesi Fidias Panayiotou'nun yeni kurduğu Doğrudan Demokrasi partisi ise 5 koltuk alabilir.
Avrupa federalisti Volt Europe'un Kıbrıs şubesi Volt Cyprus, eski mecliste Ekolojistler Hareketi ile birlikte tek koltuğa sahipken bu kez 2 milletvekiliyle parlamentoya girebilir.
Sosyalist EDEK, Ekolojistler ve yönetim yanlısı Demokratik İttifak (DIPA), altı seçim bölgesinde iyi sonuç alsalar bile meclise girmek için gereken yüzde 3,6'lık ulusal barajı aşmakta zorlanacak.
Bir başka anket DISY ve AKEL'in başa baş gittiğini ortaya koydu. DISY yüzde 18,9 ile, AKEL ise yüzde 18,1 ile ilk sırayı paylaşıyor. Onları yüzde 11,1 ile ELAM, yüzde 8'er ile DIKO ve ALMA, yüzde 6,5 ile Doğrudan Demokrasi ve yüzde 3,1 ile barajın hemen altında Volt takip ediyor.
EDEK ve Ekolojistler yüzde 2'ye gerilerken DIPA yüzde 1,1 ile meclise giremeyecek konumda görülüyor.
Meclis Başkanlığı
Seçimde Meclis Başkanlığı koltuğu da yarışta. DISY'li mevcut başkan Annita Demetriou, eski rakipleri DIKO'nun desteğine güveniyor. Ancak ELAM, kendisini desteklemeyeceğini açıkladı.
Diğer yandan Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, seçimlerden birkaç gün önce Eni ve Total ile açık deniz doğal gaz anlaşmasında kaydedilen ilerlemeyi açıklayarak koalisyon destekçilerine moral verdi. Yasaların ve yıllık bütçenin meclisten geçmesi için geniş bir desteğe ihtiyacı olacak.
Christodoulides muhtemelen seçim sonucunu bekleyerek hangi partilere yaklaşacağına karar verecek. DIPA milletvekili Marinos Moushouttas'ı Çalışma ve Sosyal Sigortalar Bakanı olarak ataması gibi mini bir kabine revizyonuyla bakanlık koltukları teklif edebilir.
Baş Seçim Görevlisi ve İçişleri Bakanlığı Daimi Sekreteri Dr. Elikkos Elia, 1.217 sandık merkezi kurulacağını ve Atina (5), Selanik (3), Londra (4) ve Brüksel'de (1) olmak üzere yurt dışında 13 ek sandık merkeziyle Kıbrıs diasporasına hizmet verileceğini belirtti.
Maruni Temsilcisi seçimi için ayrıca 13 sandık merkezi açılacak. Bu yarışta iş danışmanı Petros Nacouzi ile Girne milletvekili ekonomist Marios Mavrides karşı karşıya gelecek.
Ermeni ve Latin adaylar ise rakipsiz kaldı. Vartkes Mahdessian beşinci kez üst üste seçildi, Antonella Mantovani de Latinleri üçüncü kez temsil edecek.
Oy verme işlemi sabah 7'de başlayıp akşam 6'da sona erecek. Ardından ilk sandık çıkış anketleri açıklanacak. İlk ulusal sonuçların akşam 8 civarında gelmesi bekleniyor.
Milenyumlular, TV Yıldızları ve Futbolcular
Çok sayıda milenyumlu adayın yanı sıra siyasete yeni girenler arasında oyuncu Christoforos Christoforou (DISY), Alpha TV haber spikeri Constantinos Constantinou (AKEL), TV kişiliği ve yapımcısı Melanie Steliou (AKEL), tiyatro yıldızı Elena Papadopoulou (DIKO), eski Cumhurbaşkanı George Vassiliou ile AB Komiseri Androulla Vassiliou'nun kızı Sophia Vassiliou (Volt) ve eski futbolcu Costas Malekkos (Yeşil Parti) yer alıyor.
Tartışmalı sosyal medya fenomeni ve Olympiakos Nicosia futbol kulübünün eski başkanı Christoforos Tornaritis, kuruluş karşıtı "Sikou Pano" (Ayağa Kalk) listesinin başında yer alıyor. Eşi moda tasarımcısı Ramona Filip ile birlikte yarışan tek çift olacaklar.
En yaşlı aday ise Limasol'dan 89 yaşındaki müzisyen Christakis Rotsides.
Nüfus hareketleri nedeniyle başkent Lefkoşa bir koltuk kaybediyor ve yeni mecliste 19 milletvekili çıkaracak. Baf milletvekili sayısı dörtten beşe yükseliyor. Limasol 12, Magosa 11, Larnaka 6 ve Girne 3 koltukla varlığını sürdürecek.
Görevdeki meclis üyelerinden 18'i yeniden aday olmadı, üç milletvekili ise saf değiştirerek başka bir partiden yeniden seçilmeyi umuyor.
