Üçüncü ülkelerden yabancı işçilerin istihdamı konusu bir kez daha gündeme geldi. Çalışma Bakanı, 17 Kasım için sosyal ortakların toplantısını çağırdı; söz konusu çalışan grubunun istihdam politikası yeniden ele alınacak. İş Danışma Kurulu çerçevesine girmeyen oturum, işverenlerin bir kısmının Strateji’yi ihlal etmesi nedeniyle sendikaların sert tepkileri sonrası gerekli görüldü.
Sorun, sendikaların iddialarına göre özellikle konaklama ve inşaat sektörlerinde boyut kazandı. Bunun sonucu olarak:
(α) Toplu iş sözleşmelerinin hükümleri çiğneniyor.
(β) Mevzuata uygun çalışan işletmeler ile maliyetlerini dolaylı yoldan düşürmeyi seçenler arasında haksız rekabet ortaya çıkıyor.
(γ) Sendikaların aktardığına göre “köle pazarı”na benzeyen çalışma koşulları kaydediliyor.
“İşgücü piyasasının deregülasyon stratejisi” başlıklı yazısında SEK Genel Sekreteri Andreas Matsas, işgücü piyasasının deregülasyonuna yol açan temel nedenlerden birinin, kendi deyimiyle tek taraflı olarak gözden geçirilmiş Üçüncü Ülkelerden İşçi İstihdamı Stratejisi olduğunu vurguluyor. Matsas’a göre, sendikaların piyasada yaratacağı çarpıklıklar konusunda uyarılarına rağmen yürürlükteki Strateji hükümleri tehlikeli bir deregülasyon durumuna yol açtı. “Hiçbir abartı izi olmadan, inşaat sektöründe birçok durumda veriler ‘trajik bir durum’u anlatıyor, konaklama sektöründe ise birçok durumda ‘köle pazarı’na benzeyen koşullar kaydediliyor” diye vurguluyor.
Yazı vesilesiyle SEK Genel Sekreteri, “F” gazetesine yaptığı açıklamada 17 Kasım toplantısında sendikanın bu ciddi konuda görüşlerini yeniden sunacağını söyledi. Özellikle: (1) İşletmelerin verilerinin ve ihtiyaçlarının değerlendirilmesi için teknik komitelerin yeniden kurulması ve işletilmesi zorunlu hale geldi. (2) Toplu iş sözleşmelerinin uygulanmasının önkoşulu olarak kamu ihalelerinin bağlantılandırılmasına ilişkin politika kararının en kısa sürede uygulanması zorunlu görülüyor.
İhtiyaçlar açık
Öte yandan işveren tarafı, işgücü bulma sorununun hâlâ çok büyük olduğunu ve bu nedenle yabancı işçilerin istihdamının zorunlu olduğunu belirterek, ihlal iddiaları ortaya çıkarsa bunların yetkili makamlara sunulması ve incelenmesi gerektiğini vurguluyor. Hatırlatılıyor ki 2025 yılının başlarında Bakanlar Kurulu, “Yabancı İşçilerin İstihdamı Çerçevesi”ni onayladı; bu çerçeve yabancı işçilerin istihdamına ilişkin birçok noktayı gözden geçirdi. Söz konusu çerçeve sendikaları memnun etmemişti; o dönemki açıklamalarında işverenlerin temel taleplerinin karşılandığını belirtmişlerdi. Tepkiye neden olan kararlar arasında: (α) İşçilerin aynı işverenin taşra düzeyindeki işyerlerine yerleştirilmesi için hareketlilik imkânı ve (β) işçinin brüt temel ücretinden barınma amacıyla kesinti üst sınırının %10’dan %25’e yükseltilmesi yer alıyordu.
