Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman, salı gecesi geç saatlerde, Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'in kendisine sunduğu öneriyi reddettiğini doğruladı. Önerinin, Birleşmiş Milletler yönetimindeki çitle çevrili Maraş bölgesinin açılmasını ve yeniden iskânını, ayrıca Gazimağusa Limanı'nın AB kontrolünde açılmasını kapsadığı belirtiliyor.
Erhürman, siyasi tartışma programı Er Meydanı'nda şunları söyledi: 'Maraş'ın BM yönetimine devredilmesi, güvenlik konseyi kararları çerçevesinde, ve Gazimağusa Limanı'nın AB kontrolünde açılması. Söylenen bu.'
Ancak 'Gazimağusa Limanı açık bir limandır, kapalı bir liman değildir' dedi. Ardından sözlerini şöyle açtı: 'Limanlarımızla ilgili sorun, AB ile doğrudan ticaret yapamamamızdır.'
Gazimağusa Limanı'nın açılmasının, 2004'te Annan planı referandumunda Rum tarafının planı reddetmesinin ardından hazırlanan ve o tarihten beri uygulanmayan AB doğrudan ticaret düzenlemesinin uygulanması anlamına gelip gelmeyeceği sorulduğunda ise olumsuz yanıt verdi.
'Bu, doğrudan ticaret düzenlemesinin yürürlüğe girmesi mi? Hayır, düzenlemenin yürürlüğe girmesi değil. Ama liman AB kontrolünde olacağı için doğrudan ticaret başlayacak' dedi.
Erhürman'a göre bu nedenle öneri dengesizdi.
'Maraş'ın BM yönetimine devredilmesinin bedeli neden bu? Bunlar dengeli şeyler mi?' diye sordu. Ardından aynı önerinin 2006'da, Mehmet Ali Talat Kıbrıs Türk lideriyken de sunulduğunu hatırlattı.
'Bu formül 2006'da Talat'ın başkanlığı döneminde sunulmuştu. Yani aradan 20 yıl geçti ve 20 yıl sonra yeni bir formülmüş gibi yeniden gündeme getirildi. Bunu kabul edemem.'
'Saydığımda 19'a hiç ulaşamadım'
Erhürman daha sonra Hristodulidis'in görüşülmek üzere öne sürdüğü 19 maddeden söz etti. 19 maddeyi içeren yazılı bir belgeyi hiç almadığını, buna karşılık ikili görüşmelerde kendisine bir dizi önerinin sözlü olarak iletildiğini belirtti.
'Birkaç şeyi sözlü olarak söyledi. Not aldım. Saydığımda, öneriler konusunda 19'a hiç ulaşmadım' dedi.
Erhürman'a önerilerin içeriği sorulunca, Hristodulidis bunları henüz kamuoyuna açıklamadığı için kendisinin de paylaşmasının 'diplomatik protokole uygun olmayacağını' söyledi. Bunun yerine, 'Hristodulidis isterse önerilerle ilgili bir açıklama yapabilir. Yaptığında ben de bunu tartışacağım' dedi.
Bu bağlamda, geçen cumartesi Larnaka ilçesindeki Pyla köyünde düzenlenen iki toplumlu festivale ortak ziyaretin Hristodulidis'in öne sürdüğü önerilerden biri olduğunu söyledi. İki toplumlu teknik komitelerle yapılan görüşmeler de dahil diğer ortak gezilerin de Hristodulidis'in önerileri arasında yer aldığını ekledi.
Ardından müzakerelerden 'kaçtığı' yönündeki suçlamalar soruldu. Erhürman, 'Müzakere masasından hiç kaçmıyorum' yanıtını verdi.
'Masaya oturduğumda, çözüme çok yakın olduğumuzu bilin'
Bunun yerine, Kıbrıs sorununda bundan sonra atılacak adımların 'sonuç odaklı' olmasını istediğini söyledi.
'Toplantı yapmak için toplantı yapmıyorum. Sadece müzakere etmek için müzakere etmiyorum. Beş artı bir toplantısını da sadece beş artı bir toplantısı yapmak için düzenlemeyeceğim. Neden yapayım? Bir çözüm bulmak için. Bir şey üretmek için' dedi.
'Beş artı bir' toplantısı, adadaki iki tarafın, üç garantör ülke olan Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık'ın ve BM'nin katıldığı, Kıbrıs sorununa ilişkin genişletilmiş bir toplantıyı tanımlamak için kullanılan bir başka ifade.
Erhürman, iki taraf arasında yöntemler üzerinde bir anlaşmaya varılmadan ve 'güven artırıcı önlemlerde ilerleme sağlanmadan' müzakerelerin başlayamayacağını vurguladı. Bununla birlikte, Kıbrıs sorununa çözümün göründüğünden daha yakın olabileceğini de söyledi.
'Masaya oturduğumda, çözüme çok yakın olduğumuzu bilin. Yüzde 100 diyemem ama çok muhtemel. Ancak o zaman oturacağım. Sadece müzakere etmek için müzakere etmiyorum. Sizi masada bir on yıl daha beklettirmeyeceğime söz verdim. Sözümün arkasındayım' dedi.
