Parlamento, kamu üniversitelerinden doğan spin-off şirketleri düzenleyen yasal çerçevede değişiklik yapılmasını onayladı. 2018'de çıkarılan yasa, bugüne kadar tek bir spin-off şirketin kurulmasıyla bile sonuçlanmamıştı.
Kıbrıs Üniversitesi bu kararı memnuniyetle karşıladı. Akademik İşlerden Sorumlu Rektör Yardımcısı Tatiana-Eleni Synodinou, önceki yasal çerçevenin akademik araştırmaların ticarileşmesini fiilen engellediğini söyledi. Synodinou, Phileleftheros gazetesine yaptığı açıklamada şunları belirtti: "2018'de çıkarılan yasal çerçeve spin-off şirket kurulmasını desteklemiyordu. Sonuç olarak kamu üniversitelerinden bugüne kadar tek bir spin-off bile kurulmadı. Çerçevenin içerdiği güncelliğini yitirmiş kısıtlamalar, özellikle akademisyenlerin katılımına ilişkin olanlar, bilimsel uzmanlığın ve buluşların ticari olarak değerlendirilmesini caydırıyordu."
Yeni yasadaki en önemli değişiklik, Kıbrıs Üniversitesi'nin kurduğu spin-off şirketlerde kadrolu akademik personelin sahip olabileceği sermaye payına getirilen yüzde 24'lük üst sınırı kaldırıyor. Değişikliklere göre kadrolu akademik personelin payı üniversite ile müzakere edilebilir olacak; ancak her iki tarafın toplam payı yüzde 49'da sabit kalacak. Kadrolu olmayan personel — araştırmacılar, mucitler ve şirket tarafından ticarileştirilen fikri mülkiyetin ortak mucitleri dahil — kalan sermaye payına katılabilecek.
Synodinou temel değişiklikleri şöyle özetledi: "Değişikliğin ana noktası, Kıbrıs Üniversitesi tarafından kurulan spin-off şirketlerde akademik personel ve Özel Eğitim Personelinin kadrolu üyelerinin sermaye payına katılımına getirilen kısıtlamanın — yani yüzde 24 olarak belirlenen sınırın — kaldırılmasıdır."
Çıkar çatışmasına karşı güvencelere ilişkin Synodinou, yeni çerçevenin net onay prosedürleri ve kısıtlamalar getirdiğini belirtti: "Üniversitenin kadrolu akademik personelinin, herhangi bir yönetici rolü üstlenmeden veya ücret almadan bu şirketlere katılabileceği açıkça belirtiliyor. Katılımın akademik personel işleviyle bağdaşmaz olmadığını ve üniversitenin çıkarlarına ve misyonuna aykırı düşmediğini güvence altına alan ilgili onayın alınması şartı aranıyor."
Synodinou, akademik personelin spin-off şirketlere katılımının Avrupa genelinde standart bir uygulama olduğunu da ekledi: "Araştırmacıların katılımı tüm Avrupa ülkelerinde yerleşik bir uygulamadır ve bu şirketlerin başarısı için vazgeçilmezdir. Çünkü araştırmacılar ve ekipleri, şirket tarafından ticarileştirilen fikri mülkiyeti geliştirmiştir ve her sektörün özelliklerini çok iyi bilmektedir."
Synodinou, Kıbrıs Üniversitesi'ne sağlayacağı faydalar konusunda spin-off şirketlerin üniversitenin kamusal misyonunu yerine getirmesine, inovasyon aktörü olarak rolünü güçlendirmesine ve yeni dış finansman kaynakları çekmesine olanak tanıyacağını söyledi. Ayrıca araştırmacılar için fırsatları genişleteceğini ve Kıbrıs'ın araştırma ekosisteminde yüksek nitelikli personelin elde tutulmasına yardımcı olacağını belirtti.
Yeni çerçeve, tüm ilgili taraflarla kapsamlı istişare ve Birleşik Krallık'tan bir bilgi transferi uzmanının değerlendirmesinin ardından 19 Şubat 2025'te Bakanlar Kurulu tarafından onaylandı. Hükümet, değişikliklerin araştırmaların pazarlanabilir ürünlere dönüştürülmesi ve uzmanlaşmış istihdam yaratılması için yeni yollar açtığını açıkladı.
