Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politika Bakan Yardımcısı Nikodimos Damianu, yapay zekanın kod yazabildiğini, görseller oluşturabildiğini ve çözüm önerebildiğini ancak hayal kuramadığını ve insan muhakemesinin yerini alamayacağını söyledi. Damianu, bu açıklamayı Perşembe günü Kıbrıs Üniversitesi’nin lisansüstü öğrencilerinin mezuniyet töreninde yaptı.
Üniversitenin mezuniyet töreninde konuşan Damianu, yapay zekanın yükselişinin artık uzak veya teorik bir konu olmadığını, Kıbrıs’ın ekonomisini, iş gücü piyasasını, eğitim sistemini ve yatırım ile yetenek çekme kabiliyetini doğrudan etkilediğini belirtti.
“Temel soru aynı kalıyor ve her zamankinden daha önemli: Teknolojinin insana hizmet etmesini nasıl sağlayacağız, tersi değil?” diye konuştu.
Damianu, geçtiğimiz günlerde G7’de yapılan ve devlet başkanlarının OpenAI, Google DeepMind ve Anthropic gibi büyük yapay zeka şirketlerinin üst düzey yöneticileriyle bir araya geldiği toplantılara atıfta bulundu.
OpenAI CEO’su Sam Altman’ın hükümetlere sorumluluklarını yapay zeka şirketlerine devretmemeleri uyarısını da aktaran Damianu, asıl zorluğun daha güçlü sistemler geliştirmek değil, bu sistemlerin insanlara, demokrasiye ve topluma hizmet etmesini sağlamak olduğunu söyledi.
Kıbrıs için bunun doğrudan sonuçları olduğunu vurgulayan Damianu, “Ülkenin değişen ekonomiye işçilerini hazırlama kabiliyeti, yeni teknolojik ortamda anlamlı bir şekilde yer alıp alamayacağını belirleyecek” dedi.
Dünya Ekonomik Forumu tahminlerine atıfta bulunan Damianu, mevcut işçi becerilerinin yaklaşık yüzde 39’unun 2030 yılına kadar değişmesinin veya daha az geçerli hale gelmesinin beklendiğini, her on işçiden altısının önümüzdeki beş yıl içinde eğitim veya yeniden eğitim alması gerekeceğini söyledi.
“Bu rakamlar endişe kaynağı olmamalı” diyen Damianu, bunun öğrenmenin mezuniyetle bitmediğinin hatırlatıcısı olduğunu ifade etti.
Geleneksel eğitim, çalışma ve emeklilik modelinin değiştiğini belirten Damianu, asıl avantajın artık “başkalarının yeterince bildiğini düşündüğü anda” öğrenmeye devam edenlerde olduğunu kaydetti.
Damianu, üniversitelerin bu değişimde kritik bir role sahip olduğunu, sadece bilgi üretim merkezleri olarak değil, toplumun düşünme, yenilik yapma ve değişime yanıt verme biçimini şekillendiren kurumlar olarak da önemli olduklarını söyledi.
Kıbrıs Üniversitesi’ni ülkenin en önemli araştırma, inovasyon ve bilgi üretim direği olarak tanımlayan Damianu, üniversitenin araştırma faaliyetlerine, uluslararası ortaklıklarına ve üst düzey insan sermayesine katkısına dikkat çekti.
Üniversitenin QS Dünya Üniversite Sıralaması 2027’de dünyanın en iyi kurumları arasında yer almaya devam ettiğini de hatırlattı.
Hükümet politikasına değinen Damianu, devletin araştırmayı reel ekonomiyle bağlayarak, yeni teknolojilerin sorumlu kullanımını destekleyerek ve girişimciliği güçlendirerek daha rekabetçi, dışa dönük ve teknoloji odaklı bir ekonomik model oluşturmaya çalıştığını söyledi.
Yurtdışındaki Kıbrıslı bilim insanlarının ve profesyonellerin ülkeye dönerek kalkınmaya katkıda bulunmasını teşvik etmeyi amaçlayan “Minds in Cyprus” girişimine de işaret etti.
Amaç, genç profesyonellerin ilerlemek için ülkeyi terk etmek zorunda hissetmek yerine Kıbrıs’ta değer yaratma konusunda gerçek bir seçeneğe sahip olmasıdır.
“Genç bir bilim insanı olarak Kıbrıs’a dönmeyi seçtiğimde bugün var olan koşullar ve fırsatlar yoktu” dedi.
Damianu, Kıbrıs’ın son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini belirterek, ülkenin 2026’nın ilk çeyreğinde AB’de en yüksek büyüme oranını kaydettiğini, teknoloji sektörünün artık GSYİH’nın yaklaşık yüzde 15 ila 16’sını oluşturduğunu ve ekonominin en hızlı büyüyen parçası olduğunu söyledi.
Kıbrıs’ın start-up ekosisteminin üçüncü yıl üst üste Avrupa’daki en yüksek büyüme oranını kaydettiğini ve 2020’ye kıyasla beş kat daha fazla start-up bulunduğunu ekledi.
Birkaç yıl önce Kıbrıs’ın inovasyon ve teknoloji konusundaki bu tür tartışmaların bir parçası bile olmadığını belirten Damianu, bugün ise bankacılık bail-in sonrası ülkenin yükselen bir bölgesel inovasyon ve teknoloji merkezi olarak konumundan daha ciddi şekilde bahsedebildiğini ifade etti.
Ancak Damianu, mezunlara teknolojinin tek başına geleceklerini tanımlamayacağını söyledi.
Michael Jordan örneğini veren Damianu, başarının bir başarısızlık veya kaçırılmış bir fırsatla değil, belirsizlikler sırasında devam edebilme yeteneğiyle belirlendiğini ifade etti.
Sözlerini şöyle tamamladı: “Yapay zeka ne kadar hızlı gelişirse gelişsin, insan karakteri, muhakemesi ve değerleri insanları diğerlerinden ayıran nitelikler olarak kalacaktır.”
Yapay zeka giderek daha fazla iş üretebilir, ancak bu işe anlam kazandıracak insani niteliklerin yerini alamaz.
