Ukrayna doğumlu ve Kıbrıs vatandaşı olan iş insanı Vadym Iermolaiev, Monako'daki bombalı saldırının arkasında Ukrayna askeri istihbarat servisi GUR'un aktif ve eski görevlilerinin olduğunu iddia etti. Saldırıda kendisi ağır yaralanırken, eşinin durumu kritik.
Avukatları tarafından yayımlanan ilk kamuoyu açıklamasında Iermolaiev şunları söyledi: "Elimizdeki soruşturma kanıtlarına dayanarak, Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü'nün (GUR) görevdeki subaylarının bu suikast girişimine doğrudan karıştığına hiç şüphemiz yok."
Fransız araştırmacılar, bombayı yerleştiren şüphelinin Anastasiia Berezovska olduğunu tespit etti ve Ukrayna vatandaşını bir kamu alanına suç niyetiyle patlayıcı yerleştirmekle suçladı. Bomba, Iermolaiev'in eşi ve 13 yaşındaki oğluyla birlikte bir apartman binasından çıktığı sırada patladı.
Saldırıdan günler sonra Berezovska, Kiev yakınlarında ölü bulundu. Ukraynalı yetkililer cinayetle ilgili iki şüpheliyi tutukladı: GUR subayı Vladyslav Reut ve eski bir kolluk kuvveti yetkilisi Oleksandr Zhikovych.
Geçen Perşembe günü Kiev'de bir mahkemeye çıkan Reut, Berezovska'nın ölümünden Zhikovych'in sorumlu olduğunu iddia etti. Savcılara göre, iki adam onu silah zoruyla bir araca bindirdi ve başkentin yaklaşık 60 kilometre batısındaki Yuriv köyü yakınlarındaki bir ormana götürerek öldürdü.
Ukraynalı savcılar, bu davayı başına buyruk bir istihbarat subayının münferit eylemi olarak sunmaya çalıştı ve Reut'un Berezovska ile bağlantılarını gizlediğini ve servis liderliğinin bilgisi veya onayı olmadan hareket ettiğini öne sürdü.
Iermolaiev bu iddiayı reddetti ve açıklamasında şunları söyledi: "Mevcut kanıtlara göre, komplo doğrudan failler ve organizatörlerin ötesine geçerek, ajansın mevcut ve eski liderliğine yakın kişiler de dahil olmak üzere onlarla bağlantılı GUR subaylarını kapsıyor."
İş insanı, patlamanın "evimizin dışındaki çelik korkulukları parçalayacak ve taş basamakları yok edecek kadar güçlü olduğunu" söyledi. "Bu bir uyarı değildi. Sadece beni değil, ailemi de öldürme girişimiydi."
Eşi Anna'nın "felaket ve geri dönüşü olmayan yaralanmalar" geçirdiğini, oğullarının ise yanıklar, kırıklar ve diğer ciddi yaralanmalar yaşadığını belirtti. "Hâlâ yoğun bakımdayım ve ancak şimdi uzun iyileşme sürecine başlıyorum" diye ekledi.
Kiev için siyasi yansımalar
Dava, Volodymyr Zelenskyy için utanç verici oldu ve GUR'un katılımı ve liderliğinin doğrudan bilgisi olduğu yönündeki iddialar daha fazla inandırıcılık kazanırsa Ukrayna'nın Avrupalı ortaklarıyla ilişkilerini zorlayabilir. Dava, geniş çapta saygı duyulan Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov'u görevden alma kararı nedeniyle eleştirilerle karşı karşıya kalan Ukrayna cumhurbaşkanı için siyasi açıdan hassas bir dönemde geldi.
Suikast girişiminin ardındaki neden hâlâ belirsiz. 2023'te Ukrayna, ülkenin en zengin isimlerinden biri olan ve Forbes tarafından serveti 220 milyon dolar olarak tahmin edilen Iermolaiev'e yaptırım uyguladı. Kiev, onu Rus işgali altındaki Kırım'da alkol ticaretine devam etmek ve Rus devlet hazinesine milyonlarca dolar vergi ödemekle suçladı.
Ukrayna, Rusya içindeki üst düzey Rus askeri yetkililere ve Rusya yanlısı Ukraynalı yetkililere karşı patlayıcı cihazlar kullanarak çok sayıda ölümcül operasyon gerçekleştirdi, ancak Avrupa topraklarında benzer bir saldırının emsali yok. Iermolaiev'in Rusya yanlısı görüşlere sahip olduğu bilinmiyordu ve kamuoyunda Kremlin'in yanında yer almamıştı.
Bir başka teori ise bombalamayı organize suçla ilişkilendiriyor ve Ukrayna askeri istihbarat servisi üyelerinin bir kiralık cinayet gerçekleştirmek üzere görevlendirildiğini öne sürüyor. Iermolaiev'in yetişkin oğlu Artur, Ukraynalı yetkililer tarafından babasının memleketi Dnipro'da büyük çaplı telefon dolandırıcılığı yapan bir suç örgütü kurmakla suçlandı. Bu telefon dolandırıcılığı ağları uzun süredir organize suç gruplarıyla bağlantılı olsa da, bu iddiaları Monako bombalamasına kamuya açık olarak bağlayan bir kanıt bulunmuyor.
