Ukrayna istihbarat değerlendirmesine göre Rus uyduları, İran'ın ABD güçlerini ve diğer hedefleri vurmasına yardımcı olmak amacıyla Orta Doğu'daki askeri tesislerin ve kritik noktaların onlarca ayrıntılı görüntüsünü çekti.
Reuters'ın incelediği bulgular, Rus ve İranlı hackerların siber alanda iş birliği yaptığını da ortaya koydu. Bu değerlendirme, İsrail ve ABD'nin 28 Şubat'ta saldırılarını başlatmasının ardından Rusya'nın İran'a gizli destek sağladığına dair şimdiye kadarki en ayrıntılı raporu oluşturuyor.
Tarihsiz değerlendirmeye göre Rus uyduları 21-31 Mart tarihleri arasında 11 Orta Doğu ülkesinde en az 24 keşif uçuşu gerçekleştirdi. Bu uçuşlarda ABD ve diğer ülkelerin askeri üsleri, havalimanları ve petrol sahaları dahil 46 hedef görüntülendi.
Değerlendirme, uydu taramasından birkaç gün sonra askeri üslerin ve karargahların İran'ın balistik füzeleri ve insansız hava araçlarıyla vurulduğunu belirterek bunu açık bir örüntü olarak nitelendirdi.
Batılı bir askeri kaynak ve ayrı bir bölgesel güvenlik kaynağı Reuters'a, kendi istihbaratlarının da bölgede yoğun Rus uydu faaliyetine işaret ettiğini ve görüntülerin İran ile paylaşıldığını söyledi.
Ukrayna değerlendirmesine göre dokuz keşif uçuşu Suudi Arabistan'ın çeşitli bölgelerini kapsadı. Bunlardan beşi Hafar Al-Batin yakınlarındaki Kral Halid Askeri Şehri üzerinden geçti. Bu uçuşların amacı, ABD yapımı THAAD hava savunma sisteminin unsurlarını tespit etmek olarak değerlendirildi.
Türkiye, Ürdün, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bölgeler iki kez uydu gözetimine alınırken, İsrail, Katar, Irak, Bahreyn ve Diego Garcia Deniz Destek Tesisi birer kez tarandı.
Değerlendirme, gelişen bir eğilim olarak Rus uydularının Hürmüz Boğazı'nı aktif olarak taradığını ekledi. Küresel petrol ve LNG akışının beşte birinin geçtiği bu kritik su yolunda İran, "düşmanca olmayan gemiler" dışındaki tüm trafiğe fiili bir abluka uyguluyor.
KALICI İLETİŞİM KANALI
Reuters, Ukrayna değerlendirmesinin içeriğini bağımsız olarak doğrulayamadı.
Beyaz Saray sözcüsü Olivia Wales, hiçbir ülkenin İran'a sağladığı dış desteğin ABD'nin operasyonel başarısını etkilemediğini söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı yorum yapmadı. Dört yıl önce Ukrayna'yı işgal eden Rusya'nın Savunma Bakanlığı ise yorum talebine yanıt vermedi.
Avrupalı liderler geçen ay G7 toplantısında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yu bu konuda sıkıştırdı. İki diplomata göre Rubio suçlamalara yanıt vermedi; ancak kamuoyunda Rusya'nın İran'a yardımını önemsiz olarak nitelendirmişti.
Ukrayna değerlendirmesine göre uydu görüntülerinin paylaşımı, Rusya ile İran arasında kullanılan kalıcı bir iletişim kanalı üzerinden organize ediliyor. Bu paylaşım ayrıca Tahran'da konuşlanan Rus askeri casuslar aracılığıyla da kolaylaştırılabiliyor.
Bölgesel güvenlik kaynağı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin geçen hafta açıkladığı ve Ukrayna değerlendirmesinde ayrıntılı olarak yer alan belirli bir olayı doğruladı.
Değerlendirmeye göre bu olayda bir Rus uydusu, İran'ın 27 Mart'ta tesise saldırmasından günler önce Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nün görüntülerini çekti. Saldırıda gelişmiş bir ABD E-3 Sentry AWACS uçağı vuruldu.
Değerlendirme, 28 Mart'ta bir Rus uydusunun saldırının etkisini değerlendirmek için aynı bölge üzerinden tekrar geçtiğini belirtti.
KAPSAMLI STRATEJİK ORTAKLIK
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Şubat 2022'de Ukrayna'ya tam ölçekli işgal emri vermesinden bu yana Rusya ile İran arasındaki askeri bağlar derinleşti.
Ukrayna ve Batı, İran'ın Rusya'ya uzun menzilli Shahed saldırı insansız hava araçları tedarik ettiğini ve Rusya'nın bunları Ukrayna'yı bombalamak için kullanırken kendi daha gelişmiş versiyonlarını da geliştirdiğini söylüyor. İran ise Ukrayna'ya karşı kullanılan silah tedarik ettiğini reddediyor.
Putin ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan geçen yıl Ocak ayında Kapsamlı Stratejik Ortaklık Antlaşması imzaladı.
Antlaşmanın dördüncü maddesi şöyle diyor: "Ulusal güvenliği güçlendirmek ve ortak tehditlere karşı koymak amacıyla tarafların istihbarat ve güvenlik servisleri bilgi ve deneyim paylaşımında bulunur."
SİBER OPERASYONLAR
Ukrayna istihbarat değerlendirmesi ve bölgesel güvenlik kaynağı, Rusya'nın siber alanda İran'a destek sağladığını belirtti.
İran kontrolündeki hacker grupları Şubat sonundan itibaren operasyonlarını artırdı. Bu gruplar ağırlıklı olarak Körfez bölgesindeki kritik altyapı ve telekomünikasyon şirketlerini hedef aldı.
Ukrayna değerlendirmesine göre Rus ve İranlı hacker grupları Telegram üzerinden etkileşim kuruyordu. Rapor, Rus grupları "Z-Pentest Alliance", "NoName057(16)" ve "DDoSia Project" ile İran'ın "Handala Hack" grubu arasındaki iş birliğine dikkat çekti.
Örneğin geçen ay Handala Hack dahil bazı gruplar Telegram'da İsrail enerji şirketlerinin bilgi ve iletişim sistemlerine yönelik saldırılar hakkında uyarı yayımladı.
Rus grupları aynı anda İsrail'deki kritik altyapı tesislerinin kontrol sistemlerine ait erişim bilgilerini yayımladı.
İranlı hacker grupları bazı operasyonlarda Rus askeri istihbarat hackerlarından edindiklerini gösteren teknikler kullandı.
Değerlendirmeye göre İranlı hacker grupları "Homeland Justice" (UAC-0074) ve "Karmabelow80", alan adı tescili için Rusya'nın Çelyabinsk kentindeki VPS sağlayıcısı ProfitServer'ı kullandı.
