Kıbrıs Cumhuriyeti, 2026'nın ilk yarısında AB Konseyi Dönem Başkanlığını ikinci kez üstlendi. Avrupa İstatistik Ofisi Eurostat'ın yayımladığı karşılaştırmalı veriler, Kıbrıs'ın ekonomiden eğitime birçok alanda AB ortalamasının üzerinde bir performans sergilediğini gösteriyor.
AB Konseyi Dönem Başkanlığı, birlik, ortak vizyon ve Avrupa hedeflerine yönelik sorumluluğu yansıtacak şekilde altı ayda bir üye devletler arasında dönüşümlü olarak el değiştiriyor. Kıbrıs, 2012'deki ilk tarihi başkanlık döneminden on dört yıl sonra bu görevi ikinci kez üstlenerek Avrupa gündemini sadece takip etmekle kalmayıp aktif olarak şekillendiren bir ülke olduğunu teyit etti.
Belirsizliklerin yanı sıra yeni fırsatların da ortaya çıktığı bu kritik dönemde Kıbrıs, farklı sesleri ortak hedefler altında bir araya getiriyor, görüş ayrılıklarını köprülüyor ve Avrupa diyalogunu sorumluluk, demokrasi ve AB'nin ortak değerlerine güçlü bir bağlılıkla yönetiyor.
Kıbrıs, sınırlarının ötesine uzanan bir misyon üstlendi: daha birleşik, daha dayanıklı ve daha insan odaklı bir Avrupa'ya katkıda bulunmak. 1 Ocak - 30 Haziran 2026 tarihleri arasındaki altı aylık dönemde Kıbrıs, AB Konseyi'nin her düzeydeki toplantılarına başkanlık ederek Konsey'in çalışmalarının ve yasama süreçlerinin sürekliliğini sağlıyor. Bu kapsamda şu görevleri yerine getiriyor:
1. AB gündeminin sürdürülmesi
2. Yüksek kaliteli yasama çalışmalarının üretilmesi
3. Üye devletler arasında iş birliğinin sağlanması
4. Avrupa kurumları arasında iş birliği ve koordinasyonun yürütülmesi
5. AB Konseyi'nin Avrupa Parlamentosu oturumlarında temsil edilmesi
6. Birliğin uluslararası örgütlerdeki pozisyonlarının koordine edilmesi
Ekonomi
Eurostat verilerine göre Kıbrıs, ekonomik dayanıklılık, sosyal uyum ve yüksek eğitimli bir nüfus sergiliyor. Ekonomik göstergeler şöyle:
• Bütçe fazlası/açığı (GSYİH'nin %'si): Kıbrıs %4,1 fazla — AB %-3,1 açık
• Kamu brüt borcu (GSYİH'nin %'si): Kıbrıs %62,8 — AB %80,7
• Vergi/GSYİH oranı: Kıbrıs %37,6 — AB %40,4
• Yıllık ortalama enflasyon: Kıbrıs %2,3 — AB %2,6
• Yatırım (sabit sermaye oluşumu, GSYİH'nin %'si): Kıbrıs %25,2 — AB %21,2
Kıbrıs, AB ortalamasının altında kamu borcu korurken bütçe fazlası veren mali performansıyla dikkat çekiyor. Vergi/GSYİH oranı AB ortalamasına yakın seyrederek Avrupa mali çerçevesiyle uyumu gösteriyor. Yatırım düzeyleri AB ortalamasının üzerinde bulunuyor ve bu durum aktif olarak yatırım yapan, büyüme yolunu güçlendiren bir ekonomiye işaret ediyor. Yıllık ortalama enflasyon oranı AB ortalamasının altında kalarak fiyatların daha kontrollü bir şekilde arttığını ve vatandaşların satın alma gücünün korunduğunu ortaya koyuyor.
Turizm
Turizm, Kıbrıs ekonomisinin temel direklerinden biri olmaya devam ediyor. Kıbrıs, turistik konaklama varışlarında AB genelindeki en yüksek büyümeyi kaydetti.
Nüfus ve Sosyal Göstergeler
• 15 yaş altı nüfus payı: Kıbrıs %15,3 — AB %14,6
• Doğurganlık göstergesi (kadın başına çocuk): Kıbrıs 1,40 — AB 1,38
Kıbrıs, AB ortalamasına kıyasla daha yüksek genç nüfus payı ve daha yüksek doğurganlık oranıyla güçlü demografik göstergeler sergiliyor.
İstihdam ve İşsizlik
• Erkek istihdam oranı: Kıbrıs %85,0 — AB %80,8
• Kadın istihdam oranı: Kıbrıs %75,0 — AB %70,8
• Toplam işsizlik oranı: Kıbrıs %4,9 — AB %5,9
• 25 yaş altı işsizlik oranı: Kıbrıs %13,0 — AB %14,9
Kıbrıs, AB ortalamasının üzerinde istihdam oranları ve altında işsizlik oranlarıyla güçlü bir iş gücü piyasası performansı ortaya koyuyor.
Yoksulluk veya Sosyal Dışlanma Riski
• Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski (nüfusun %'si): Kıbrıs %17,1 — AB %21,0
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altındaki kişilerin oranı AB ortalamasının altında kalıyor. Bu durum, Kıbrıs'ın ileri adımlar atmak için sağlam temellere sahip olduğunun olumlu bir göstergesi.
Eğitim
• Yükseköğretim mezunu oranı (30-34 yaş): Kıbrıs %64,4 — AB %44,7
• Kadınlarda yükseköğretim oranı (30-34 yaş): Kıbrıs %72,9 — AB %50,2
• Erkeklerde yükseköğretim oranı (30-34 yaş): Kıbrıs %55,6 — AB %39,4
Kıbrıs, yükseköğretim alanında son derece eğitimli bir nüfusa sahip ve özellikle kadınlar arasındaki performans dikkat çekici düzeyde yüksek. Yükseköğretim, ortaöğretim sonrası eğitimi kapsıyor: kısa süreli yükseköğretim, lisans, yüksek lisans ve doktora programları bu kapsamda değerlendiriliyor.
Eurostat'a göre AB genelinde yükseköğretim kayıt sayıları son yıllarda artış gösteriyor. Bu artışın arkasında demografik eğilimler, iş gücü katılımındaki değişimler (özellikle kadınlarda), işverenlerin yükseköğretim niteliği talebinin artması, yükseköğretimin faydalarına dair artan farkındalık, burs ve öğrenci finansmanı imkânları, öğrenci hareketliliği kalıplarındaki değişimler, daha uzun süreli eğitime yönelik artan talep ve yaşam boyu öğrenme faaliyetlerine katılan yetişkin sayısındaki artış gibi faktörler yer alıyor.
Çevre ve Enerji
• Yenilenebilir enerjinin nihai enerji tüketimindeki payı: Kıbrıs %20,2 — AB %24,6
Kıbrıs, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilirlik alanında istikrarlı bir ilerleme kaydediyor ve AB yüzdesine yaklaşıyor.
Kıbrıs Dönem Başkanlığının Öncelikleri
Kıbrıs Dönem Başkanlığı, beş öncelik etrafında iddialı ve sonuç odaklı bir yaklaşım izliyor:
1. Güvenlik, savunma hazırlığı ve öngörü yoluyla özerklik
2. Rekabetçilik yoluyla özerklik
3. Dünyaya açık, özerk bir birlik
4. Kimseyi geride bırakmayan, değerlere dayalı özerk bir birlik
5. Özerk bir birlik için uzun vadeli bütçe
Kıbrıs Dönem Başkanlığı, zorlukların fırsatlara dönüştürülmesini, iddianın eylem ve somut sonuçlarla desteklenmesini hedefliyor. Kıbrıs, AB'nin toplam yüz ölçümünün ve nüfusunun yalnızca %0,2'sini temsil etse de yaklaşık 1 milyon nüfusuyla ekonomi, sosyal politika, iş gücü piyasası ve eğitim gibi kilit alanlardaki performans göstergeleri onu güçlü bir Avrupa ayak izine ve AB politikalarını şekillendirmede önemli bir role sahip bir ülke olarak öne çıkarıyor.
Niki Christofi — ICPAC Kurumsal Sosyal Sorumluluk Komitesi üyesi, iş danışmanı ve vergi uzmanı
