Kıbrıs'ın en tanınmış girişimcilerinden ve hayırseverlerinden biri olan Rum iş insanı Nikos Şakolas, son aylarda yaşadığı sağlık sorunlarının ardından 98 yaşında hayatını kaybetti.
CTC Group'tan yapılan açıklamada, "Derin bir üzüntüyle, CTC Group'un kurucusu, uzun yıllar yönetim kurulu başkanlığını yürüten ve ardından grubun onursal başkanı olan Nikos Kipriyanu Şakolas'ın vefatını duyuruyoruz" denildi.
1 Aralık 1927'de Girne'nin Karavas köyünde, sekiz çocuklu bir ailenin en küçüğü olarak dünyaya gelen Şakolas, altı yaşından itibaren büyükbabası Hadjimatthaios Stavrinos'a yakınlaştı. Geçirdiği bir kaza sonrası yatağa bağımlı hale gelen dedesi, onun ticarete olan ilgisini fark eden ilk kişiydi. Büyükbabasının sık sık söylediği "Ya harekete geç, ya düşün, yoksa Kıbrıs'sız kalırız" sözü, Şakolas'ın hayatı boyunca rehberi oldu.
Gençlik yıllarında Lefkoşa'daki Samuel Ticaret Okulu'nda okuyan Şakolas, Ermou, Onasagorou ve Ledra caddelerinde mal satmak için küçük bir araba almak amacıyla 2,5 ila 5 sterlin arasında ilk kredisine başvurdu. Ailesi onu çok genç bularak bu girişimden vazgeçirdi. Babasının avukat veya bankacı olmasını istemesine rağmen o, ticarete yöneldi. Yaz tatillerini babasıyla inşaatlarda çalışarak geçirdi ve başarının sıkı çalışma gerektirdiğini erken yaşta öğrendi.
İkinci Dünya Savaşı üniversite eğitimini engelledi ancak işletme, ticaret, gemi sahipliği ve denizcilik alanlarında akademik programlara katıldı. Mezuniyet sonrası bir bankada iş başvurusu yaparken, babasının arkadaşının fabrikasında çalışmaya başladı.
1951 yılında, Kıbrıs'ın kuraklık ve düşük tarımsal üretimle boğuştuğu bir dönemde, bir Fransız tüccar onu yarım milyon sterlinlik büyük bir anlaşmayla Türkiye'den ürün getirme işine ortak etti. Bu karmaşık ve tehlikeli girişim, bankalar ve nakliye şirketleriyle görüşmeleri gerektiriyordu. Bu deneyim, 1953 yılında kendi şirketini kurma kararı almasına yol açtı. Banka müdürleriyle güçlü iş ilişkileri geliştiren Şakolas, teminatsız 5.000 sterlinlik ilk kredisini aldı ve şirketini tarımsal ihracat üzerine kurdu.
1960'lara gelindiğinde şirketini Kıbrıs'ın en büyük tarım ihracatçısı haline getirdi; Libya'ya tahıl, Yeni Gine'ye mercimek, kimyon ve anason gibi ürünler ihraç etti. 1963'te Kıbrıs dışındaki ilk şirketi NKS Eurotrade'yi Londra'da kurdu. Aynı yıl adadaki toplumlararası çatışmalar birçok mağazasına, arazisine ve malına mal oldu. 1970'e gelindiğinde işlerini eski seviyesine ve ötesine taşıyarak denizcilik, sigorta, yatırım ve inşaat alanlarında büyük bir büyüme yakaladı.
1974'teki Türk işgali işlerine ağır darbe vurdu. Çalışanlarının çoğu mülteci oldu; Mağusa, Güzelyurt, Girne ve Lefkoşa'daki mağazalarını ve arazilerini kaybetti. O dönemde Elpida ile evli olan ve dört çocuğu (Chrysoula, Eleni, Marios ve Marina) bulunan Şakolas, küçük bir tekneyle Beyrut'a giderek oradaki fırsatları değerlendirmeye ve alacaklarını tahsil etmeye karar verdi. Lübnan ve Mısır'da çimentoya talep olduğunu tespit edip büyük miktarda çimento taşıdı; ortakları borçlarını ödedi ve çimentonun satışına yardımcı oldu. Ticari zekası sayesinde ayağa kalkmayı başardı.
İş faaliyetleri Kıbrıs ve yurt dışında geniş bir alana yayılan Şakolas, ülkenin en büyük işverenlerinden biri haline geldi ve binlerce kişiye iş ile kariyer fırsatı sağladı. Uluslararası faaliyetleri Yunanistan, İngiltere, Rusya, Nijerya, Lübnan ve Basra Körfezi ülkelerine kadar uzandı. O kadar çok şirketi vardı ki kendisinin bile hepsini listeleyemediği belirtiliyor. Aynı zamanda hayır ve kamu yararına projelere de önemli katkılarda bulundu.
"Vizyon sahibi, liderlik yetenekleri ve yaratıcılığıyla Kıbrıs'ta ve yurt dışında faaliyet gösteren, kamu işlerine güçlü ilgi duyan, devlet başkanları tarafından onurlandırılan bir bağışçı ve hayırsever olan Nikos Şakolas, Kıbrıs iş dünyasında silinmez bir iz bırakırken aynı zamanda geniş kapsamlı sosyal ve hayırsever faaliyetler de yürüttü" ifadelerine yer verildi.
CTC Group'a bağlı tüm şirketlerin yönetim kurulları, yönetimi ve çalışanları, ailesine başsağlığı dileklerini ileterek grubun faaliyetlerini Şakolas'ın aşıladığı değerler doğrultusunda sürdüreceklerini belirtti.
Şakolas'ın en bilinen başarıları arasında, Lefkoşa'nın sur içi bölgesindeki en yüksek bina olan Şakolas Kulesi yer alıyor. Kulenin en üst katı yıllardır müze ve gözlemevi olarak işletiliyor; ziyaretçiler buradan barikatları ve işgal altındaki bölgeyi görebiliyor.
17 yıl boyunca Kıbrıs'ta Meksika Fahri Konsolosu olarak görev yapan Şakolas, ayrıca Kıbrıs Limanlar İdaresi Başkan Yardımcılığı, Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası Fahri Saymanlığı ve Lefkoşa Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcılığı görevlerinde bulundu.
Kıbrıs'ın en önemli bağışçı ve hayırseverlerinden biri olan Şakolas, Kıbrıs sorunu, kültür ve sosyal yardım alanlarındaki çalışmaları destekledi. Katkıları arasında, Kıbrıs sorununun yurt dışında tanıtılmasına yönelik çalışmaların finansmanı ve devriye botlarının satın alınması için fon sağlanması da yer aldı.
En dikkat çekici hayırsever bağışlarından biri, Kıbrıs Üniversitesi'ne 13 milyon avro bağış yaparak "Nikos K. Şakolas" Tıp Fakültesi ve Sağlık Bilimleri binası ile "Şakolas Klinik Tıp Eğitim Merkezi"nin inşa edilmesini sağlaması oldu. Ayrıca Marion-Arsinoe Arkeoloji Müzesi, Poli Hrisohu Kültür Merkezi, Karavites Kültür Vakfı ve başarılı öğrenciler için Karavas Burs Vakfı'nın inşasını finanse etti.
Kapsamlı katkıları nedeniyle dönemin Cumhurbaşkanı Glafkos Klerides tarafından Kıbrıs Cumhuriyeti Üstün Katkı Madalyası ile ödüllendirildi. Ayrıca Britanya İmparatorluğu Nişanı (OBE) fahri subay unvanı, Meksika'nın Aztek Kartalı Nişanı, İtalyan Cumhuriyeti Şövalyesi, İtalyan Dayanışma Yıldızı Nişanı Büyük Subayı, Fransa Ulusal Liyakat Nişanı subayı ve İsveç Kraliyet Kutup Yıldızı Nişanı gibi ödüller aldı.
2021 yılında Şakolas, "Nikos K. Şakolas – Anlatılar, Deneyimler, Dersler" adlı kitabını yayımladı. Kitapta, yaşam deneyimlerini ve maceralarını kendi sözleriyle anlatırken, genç girişimcilere "Haklı olduğunuzda ısrar edin ve talebinizin peşinden gidin" tavsiyesinde bulundu.
Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Şakolas'ın ölümü üzerine yayımladığı taziye mesajında "üzüntüyle" öğrendiğini belirterek, "Nikos Şakolas, yurt içinde ve yurt dışında yedi on yılı aşan geniş faaliyetiyle ülkemizin iş yaşamında silinmez bir iz bıraktı" dedi. Hristodulidis, Şakolas'ın Kıbrıs'ın en büyük işverenlerinden biri olduğunu, ekonominin büyümesine ve toplumsal ilerlemeye önemli katkı sağladığını vurguladı. Cumhurbaşkanı ayrıca, "Hükümet adına ve şahsım adına ailesine içten başsağlığı diliyorum" ifadelerini kullandı.
