Kapı açıktı, içeri girdim. Beni tiz bir 'Merhaba' sesi karşıladı, ben de aynı şekilde karşılık verdim. Karanlık gözlerimin önünden çekilirken, bir an için her türden kurbağa, kaplumbağa, kertenkele ve yılanla dolu teraryumlardan oluşan bir labirentte kayboldum. Harley, gömleğimi çekiştirip gösterişli tüylerini hayranlıkla izlemem için açarak beni kendime getirdi. 'Aferin oğluma,' dedim; o da keskin gagasıyla parmaklıklara tutunup diğer ayağını daha iyi tutunmak için uzattı ve bir gözüyle, sonra diğeriyle beni süzdü.
Bu harika yer, sürüngen severler için cennet gibi. Alt katta Yiannis Angelis'in Reptile Jungle sergi salonu, üst katta ise satılık türler bulunuyor.
Sürüngenler herkesin ilgisini çekmeyebilir, ancak isteksizler bile bu çeşitlilik karşısında büyülenmeden edemiyor.
Hemen favorilerimi seçmiş olsam da – cama tırmalayan meraklı ağaç monitörleri ve mavi dilini şaklatan Asya su monitörü – Reptile Jungle'a satın almak için gelmemiştim. Yiannis'in Tayland'a sık sık yaptığı, 5 metre uzunluğundaki kral kobraları yerleşim alanlarından uzaklaştırmasına yardım ettiği geziler hakkında daha fazla bilgi almak için buradaydım.
Bizim yerli boynuzlu engereğimiz daha çok yönlü ve her açıdan yıldırım gibi saldırabilse de, çok daha küçüktür. Onları ayıran sadece boyut ve şekil değil. Engereğin zehri hemotoksik, kobranınki ise nörotoksiktir; yani engerek sizi hasta ederken, kobra uzuvlarınızı ve organlarınızı tek tek durdurur. Engerek tarafından ısırılırsanız hastaneye gitmek için iki ila sekiz saatiniz varken, kobra saldırısında hayatta kalma şansınız çok düşüktür.
Yiannis bunu şöyle açıkladı: Engerek yaklaşık bir çay kaşığı zehir enjekte ederken, kobra yarım bardak ölümcül sıvıyı kurbanına boşaltır.
Engerekler genellikle sizi rahat bırakır ve kışkırtılmazlarsa parmak arası terliklerinizin üzerinden geçip bitki örtüsüne kayıp giderler, ancak kobra öyle değildir. Sizi fark ettiğinde – ki bunu 100 metre öteden yapabilir – geri çekilmeniz için birkaç saniye verir ve sonra sizi yakalayana kadar takip eder.
Peki Yiannis onları nasıl çıplak elle yakalayıp bir bez torbaya tıkıyor, bir motosikletin üzerinde omzuna asıp güvenli bir mesafeye götürüyor ve sonra doğaya salıyor?
KIVILCIM
'Sürüngenlere ilgim sekiz yaşında başladı. Şimdi 45 yaşındayım, yani iyi bir 27 yıl oldu. Bir izci kampındaydım ve çadırımıza bir yılan girdi. Herkes kaçışırken ben onu başından yakaladım ve sorumlu kişilere teslim ettim, onlar da öldürdü. Çok üzülmüştüm ve o günden beri daha fazlasını öğrenmek istiyorum.'
Yiannis daha sonra Deniz Ticaret Akademileri'ne gitti ve dünyayı dolaştı, karşısına çıkan her sürüngen sergisini ziyaret etti. Ardından bir süre Tayland'da kalarak kobra yakalama eğitimi aldı.
Kıbrıs'a döndüğünde, yılanları uzaklaştırma çağrılarına yanıt verdi, itfaiyeye yardım etti ve seminerlerde konuştu.
Kıbrıs'ta yakaladığı yılanlar, çevre ve orman daireleriyle işbirliği içinde doğaya salınıyor.
Limasol'da Yiannis'in 'Avrupa'nın en büyük sürüngen mağazalarından biri' bulunuyor.
'İzin verilen türlere talep arttı. Pitongiller gibi birçok tür yasaklandı. Geckolarım, kertenkelelerim, bukalemunlarım, zehirsiz bazı yılan türlerim, kurbağalarım ve kaplumbağalarım var. Birçok kişi Reptile Jungle'ı meraktan, sürüngenler hakkında bilgi edinmek ve sonunda satın almak için ziyaret ediyor.'
Bir satın alma yapıldığında, Yiannis özel teraryumlar sağlıyor. 'Bazı türler sahiplerine bağlanır ve iyi evcil hayvan olurlar, ancak onların kedi veya köpek gibi olmasını bekleyemezsiniz. Sahiplerini tanırlar ama duygu göstermezler.'
Yiannis, birinin tüylü evcil hayvanlar yerine sürüngeni tercih etme nedenini şöyle açıkladı: Teraryum kurulumu ve türün satın alınması için başlangıç maliyeti dışında, bakımları oldukça kolay ve ayda 20 Euro veya daha az bir masrafla idare edilebiliyor. Ayrıca kokmuyorlar veya geceleri komşuları rahatsız etmiyorlar.
İlk kez evcil hayvan sahibi olacaklar, özellikle çocuklar için bir gecko veya sakallı ejder iyi bir seçim olabilir. Bazıları yılanları tercih ediyor. Her şey teraryum için mevcut alana ve ısıtma ampulleri dahil 1.000 Euro'ya kadar çıkabilen kurulum bütçesine bağlı.
KIBRIS YILANLARI
Unutulmamalıdır ki, Kıbrıs'ın yılanlarını ve genel olarak yaban hayatını esaret altında tutmak yasaktır.
Kıbrıs'ta sekiz tür yılan bulunur; bunlardan üçü en sık görülenlerdir: boynuzlu engerek, kara kamçı yılanı ve madeni para yılanı. Bunlardan sadece engerek zehirlidir. Diğer beş tür ise çoğunlukla gececidir, insan faaliyetlerinden uzak durur ve hızlı hareket eder, bu nedenle nadiren görülürler.
Yiannis, engereğin bir nokta seçip avının geçmesini beklediğini açıkladı. 'Onlar pusu yılanlarıdır.' Kara kamçı yılanı ve madeni para yılanı ise sürekli hareket halindedir, avlarını kovalarlar. 'Kuşları tercih ederler, bu yüzden onları kirişlerde bulursunuz.'
Yiannis, 'Yasaların yasaklamasının yanı sıra, onları öldürmek doğanın dengesini bozar ve daha büyük kemirgen popülasyonlarını teşvik eder,' diye uyardı. 'Yılanlar soğukkanlıdır ve insanlara herhangi bir hastalık bulaştıramazlar, ancak fareler tifüs ve hepatit taşır ve ayrıca yıkıcıdır.'
Kıbrıs'ta bir engerek tarafından ısırılırsa, 'bu yüzde 99 insan hatasıdır,' diyen Yiannis, insanlara en azından engereği tanımayı, bir bakışta fark edebilmeyi öğrenmelerini tavsiye etti. Engereğin boynundan daha geniş üçgen bir başı vardır ve sırtında daha koyu kahverengi baklava desenleri olan donuk grimsi bir renktedir.
Yiannis, bir engerekle karşılaşıldığında yaklaşık 1 metrelik bir güvenlik mesafesi olduğunu açıkladı. Yılan, boyunun üçte birine kadar ileri atılabilir. Ayrıca dönüp her yöne sıçrayabilir, ancak daha kısa bir mesafe için. 'Ancak engerek gerilmiş durumdaysa, vücudunu kıvırarak boyu kadar bir saldırı yapabilir.'
Engerekler tipik olarak yaklaşık 1 ila 1,5 metre uzunluğa ulaşsa da, istisnai durumlarda 2 metreye kadar çıktıkları bilinmektedir.
'Engerek tarafından ısırılırsanız, sadece hastaneye gidin. Başka bir şey yapmayın. Turnike yapmayın, bölgeyi kesmeyin, zehri emmeye çalışmayın. Isırıktan engerek olup olmadığını anlayabilirsiniz. Bir veya iki delik bırakır ve bölge hızla morarır. Zehirsiz yılanlar at nalı şeklinde küçük diş izleri bırakır.'
Yiannis, zehirsiz bir yılanın ısırığında bile sonucu belirleyen birçok faktör olabileceğini, çünkü insanların korkudan öldüğü bilindiğini söyledi.
YILAN TERBİYECİSİ
Kıbrıs'ta Yiannis, sıcak mevsimde neredeyse her gün binalardan ve yüzme havuzlarından yılanların yanı sıra akrepler, yarasalar ve hatta kedileri uzaklaştırmak için çağrılıyor. Tayland'da ise çoğunlukla kral kobralar için.
'Tayland'da mevsimler terstir. Burada kış olduğunda, orada yazdır.' Bu nedenle Yiannis, yıl boyunca yılan sezonu yaşıyor.
Yılanlarla ilgili asıl sorunun 'cehalet' olduğunu ve 'kral kobrada bile bunun bilgi meselesi olduğunu, onları nasıl idare edeceğini bilmek olduğunu' söyledi.
'Biz yılan terbiyecileri için durum çok farklı. Kıbrıs'ta yılanları idare etmek için ekiplerim var. Tayland'da benimle çalışan arkadaşlarım var ve yılan sezonunda kalıp yardım etmem için beni davet ediyorlar çünkü çok fazla çağrı alıyorlar. Alanlar geniş ve mesafeler çok büyük. Ne kadar çok ekip olursa o kadar iyi.'
Yiannis, 'her zaman bir risk olduğunu ve korkmayan kimsenin olmadığını' kabul ediyor.
'Ama onların beden dilini biliyorum, onları 'okuyabiliyorum'. Tahmin edilebilirler.'
Ancak 'hatalar olur' ve her vakayı Facebook'ta canlı yayınlayan Yiannis'in, rutin bir uzaklaştırmanın büyük bir sürprize dönüştüğü birkaç hikayesi var.
'Birkaç yıl önce bir sefer – ve bu canlı yayınlanıyordu – bir kral kobrayı yakalamaya hazırdım ki yakındaki yapraklar hışırdadı ve yılan aniden döndü, ben de dengemi kaybedip geriye düştüm ve kobra üzerime geldi. Yanımda deneyimli başka biri daha vardı ve işler iyi sonuçlandı. Olabilir. Kimse mükemmel değildir.'
Yiannis'in videoları sosyal medyada ve onu Reptile Jungle üzerinden takip edebilirsiniz. Reptile Jungle, Limasol, Franklin Roosevelt caddesi, No: 164 adresinde bulunuyor ve Google Haritalar ile sosyal medyada kolayca bulunabiliyor. Sürüngenler hakkında tavsiye almak, bir yılanı uzaklaştırmak veya haşere kontrol hizmeti almak için Yiannis'i 99107591 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
