Kremlin, Rusya'nın İran'a Körfez'deki CIA tesislerine yönelik drone saldırılarında hedefleme bilgisi veya gelişmiş drone teknolojisi sağlayarak yardım ettiği yönündeki Reuters haberine Perşembe günü yorum yapmayı reddetti.
ABD istihbaratını bilen dört kaynak, yetkililerin olası Rus katılımı konusunda kesin sonuçlara varamadığını söyledi. Ancak analistler, saldırıların etkinliğini ve görünürdeki hassasiyetini, Rusya'nın İran'a sağladığı daha geniş kapsamlı teknik destekle birlikte olası kanıt olarak gösterdi.
Reuters ve diğer medya kuruluşları, ABD'li yetkililerin de kabul ettiği üzere, Rusya'nın İran'ın Körfez'deki ABD hedeflerine yönelik saldırılarına hedefleme ve başka yardımlar sağladığını bildirmişti. CIA tesislerine yönelik saldırılara özel olarak Rus desteği ihtimaline ilişkin istihbarat soruşturması daha önce kamuoyuna açıklanmamıştı.
Reuters ve diğer kuruluşların haberine göre, Mart ayında en az iki CIA tesisi vuruldu. Bunlardan biri Suudi Arabistan'ın Riyad kentindeki ABD büyükelçiliği içinde bulunan CIA istasyonu, diğeri ise doğu Irak'taydı.
Bazı kaynaklar ek CIA tesislerinin de vurulduğunu ancak yerlerinin gizli olması nedeniyle ayrıntı vermeyi reddettiğini söyledi.
İstihbarat notu Rus rolüne işaret ediyor
Belgeye erişimi olan bir yetkiliye göre, Batılı bir istihbarat teşkilatının iç notu, Rusya'nın bölgedeki CIA tesislerinin hedef alınmasında muhtemelen rol oynadığı sonucuna vardı. Yetkili, notun tam olarak hangi kurum tarafından hazırlandığının açıklanmaması koşuluyla konuştu.
İstihbarat raporları hakkında bilgilendirilen Körfez'deki iki Batılı yetkili, analistlerin Suudi Arabistan'daki saldırıda İran'ın Şahid drone'larının Rusya tarafından geliştirilmiş iki versiyonunun kullanıldığına inandığını söyledi.
Bir drone'un ABD büyükelçiliğinin dış cephesinin hassas bir bölümünde bir delik açtığı, ardından ikinci bir drone'un bu açıklıktan içeri girerek patladığı bildirildi. Herhangi bir ölüm veya yaralanma bildirilmedi.
Rusya'nın İran'a yardımı uzun süredir devam etse de, hassas CIA tesislerini hedef almaya yönelik doğrudan yardım, Moskova'nın Washington'un İran savaşını sona erdirmekte zorlandığı bir dönemde ABD operasyonlarını aksatma konusunda daha da ileri gitmeye hazır olduğunu gösteriyor.
Rusya'nın İran'a hedefleme verisi sağlıyor olabileceği endişeleri, İran balistik füzelerinin Ürdün'deki bir ABD hava üssüne isabet etmesi ve iki askerin ölmesinin ardından arttı.
Beyaz Saray yorum talebini yanıtlaması için CIA'e yönlendirdi, CIA ise yorum yapmayı reddetti. İran'ın Birleşmiş Milletler misyonu, Rusya Savunma Bakanlığı ve Suudi hükümeti yorum taleplerine yanıt vermedi.
Rusya Şahid drone'larını geliştirmiş olabilir
İki Batılı yetkili, Rusya'nın İran'a Şahid drone'larının hedeflerine ulaşma kabiliyetini geliştirmesinde yardım ettiğini söyledi. Analistler, bu geliştirilmiş versiyonların Riyad saldırısında kullanıldığından şüpheleniyor.
Ayrı bir kaynak, Moskova'nın Tahran'a Kometa-M uydu navigasyon sistemini tedarik ederek Şahid-136 drone'larının isabet oranını artırmasına yardımcı olduğunu söyledi. Uzmanlar, bu sistemin İran'ın yerli üretim sisteminden daha hassas ve karıştırılmasının daha zor olduğunu belirtiyor.
Wall Street Journal Mart ayında Rusya'nın İran'a Kometa-M sistemleri sağladığını bildirmişti. Kremlin bu haberi yalanlayarak 'sahte haber' olarak nitelendirmişti.
Denizaşırı CIA tesisleri, geleneksel olarak ABD büyükelçilikleri içinde yer alan ve 'istasyon' olarak bilinen ülke ofislerini içeriyor. Ajans ayrıca ofisler, güvenli evler, lojistik merkezler ve gözetleme ile diğer operasyonlar için kullanılan sahaları da işletiyor.
Kaynaklar, İran drone'ları tarafından vurulan CIA tesislerinin tam sayısını veya yerlerini açıklamayı reddetti. Bir kaynak sayıyı 'birden fazla ama bir düzineden az' olarak belirtirken, bir diğeri birkaç tesisin vurulduğunu söyledi.
Analistler Rus hedefleme verilerini inceliyor
Kaynaklara göre, ABD istihbarat analistleri İran'ın Riyad'daki büyükelçiliğe düzenlenen saldırıda Rus hedefleme verilerine dayanıp dayanmadığını araştırıyor.
Önemli şüpheler devam ediyor. Bazı kaynaklar, İran'ın ABD büyükelçiliğini genel olarak hedef almış olabileceği ve CIA istasyonuna tesadüfen isabet etmiş olabileceği uyarısında bulundu.
Diğer analistler, bu tür hassas hedefleme bilgilerini elde etme kabiliyetine ve bunu ABD'ye karşı kullanma çıkarına sahip çok az ülke olduğu, bunların başında da Rusya'nın geldiği sonucuna vardı.
Eski bir CIA istasyon şefi ve gizli operasyonlar görevlisi olan Daniel Hoffman, iki ülke arasındaki yakın stratejik ilişki nedeniyle Moskova'nın Tahran'a CIA tesislerini hedeflemesinde yardım etmesinin şaşırtıcı olmayacağını söyledi. Hoffman, 'Kendi belirledikleri nüfuz alanlarında ABD'nin etkisini tamamen azaltma veya ortadan kaldırma konusunda ortak çıkarları var' dedi.
