Kıbrıs Türk meclisi Pazartesi gecesi tartışmalı bir yasa kabul etti. Yeni yasa, mahkemeye çıkan yüksek profilli sanıkların isimlerinin haberlerde yer almasını suç olarak tanımlıyor. Yasa, siyasi ve hukuki çevrelerden Salı günü sert tepkiler aldı.
Tartışmaya en yüksek profilli müdahale Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman'dan geldi. Erhürman, konuyla ilgili tartışmaları yakından takip ettiğini ve ofisinin tüm ilgili taraflarla görüşüp tüm görüşleri değerlendireceğini açıkladı.
Erhürman, "Bu değerlendirmeler ışığında, gerekli görülmesi halinde, cumhurbaşkanlığının daha önceki örneklerde olduğu gibi anayasal yetkilerini kullanmaktan çekinmeyeceği bilinmektedir" dedi. Bu sözleriyle yasayı veto edebileceğine ya da 'KKTC' anayasasına uygunluğunun sorgulanması için yargıya gönderebileceğine işaret etti.
Eski Kıbrıs Türk lideri Mustafa Akıncı ise selefinden daha açık konuştu. Akıncı, "Demokrasi, insan hakları, basın ve ifade özgürlüğü gibi konularda tarafsız kalınamaz" ifadelerini kullandı.
Akıncı sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu tür konularda tavır almamak, meselelerin rengini soldurur ve derin karanlığa iştah açar. Basının korkuyla susturulduğu bir toplumun aydınlık bir geleceği olamaz."
Şu anda muhalefet partisi TDP'nin üst düzey üyesi olan eski yargıç Tacan Reynar, kuzeydeki iktidar koalisyonuna seslendi. Reynar, "Habercilik ve yazıcılığın evrensel etik kurallarına aykırı yasalar çıkarmaya kalkışan siz kimsiniz?" diye sordu.
Reynar, "Bütün bu yasaları, parlamentoda tek tek büyük bir keyifle yürürlükten kaldıracağımız gün gelecek. Tıpkı sizin gibi, hepsi geçersiz hale gelecek" dedi.
Eski Kıbrıs sorunu Kıbrıs Türk başmüzakerecisi Kudret Özersay da yasaya tepki gösterdi. Özersay, "Yolsuzluk, dolandırıcılık, rüşvet ve çürümüşlüğün bu ölçüde arttığı ve gün yüzüne çıktığı bir dönemde, bu yasa değişikliği gazetecilerin bu skandalları yazmasını engellemeyi hedefliyor. Aynı zamanda kamuoyunun sanıkların tam isimlerini öğrenmesini ya da fotoğraflarını görmesini de engelliyor" dedi.
Özersay, "Yakın zamanda yargılanacak siyasetçileri korumak ve kamuoyunu bilgilendirmek isteyenleri yıldırıp susturmak istedikleri çok açıktır" diye ekledi.
Aynı gün daha önce Kıbrıs Türk medya etik kurulu da bir uyarıda bulundu. Kurul, yasanın gerekçesi olarak gösterilen masumiyet karinesinin korunması ilkesinin "kamusal denetimi zayıflatan bir araca dönüştüğünü" belirtti.
Kurul, yeni yasanın "gazetecileri doğrudan cezai yaptırımlarla tehdit ederek fiilî bir öz-sansür ortamı yarattığını" vurguladı.
Kurul ayrıca, "Habercilik pratiğini cezai açıdan yaptırıma bağlamak yalnızca basın özgürlüğünü değil, kamuoyunun bilgi edinme hakkını da ihlal eder" dedi ve Erhürman'ı yasayı veto etmeye çağırdı.
Ancak yeni yasaya herkes karşı çıkmadı. Kıbrıs Türk barosu başkanı Hasan Esendağlı, kamu televizyon kanalı BRT'deki bir yayında yasaya desteğini açıkça dile getirdi.
Esendağlı, "Mahkemeler kontrolden çıkmıştı. Yargılanmadan önce suçlu ilan edilmiş kişileri köşeye sıkıştırmak, mahkeme koridorlarında teşhir etmek, kişisel olarak zor durumlara sokmak ve fotoğraflarını çekmek hak ihlali oluşturuyor" dedi.
Esendağlı, "Zaten yargılanan birini suçlamak doğru değildir" diye ekledi. Baro daha sonra Çarşamba günü yasayı gazetecilere "açıklamak" amacıyla bir basın toplantısı düzenleyeceğini duyurdu.
Bu duyuru, Kıbrıs Türk gazeteciler birliğinin tepkisini çekti. Birlik, baronun "samimiyetsiz" davrandığı görüşünde olduğunu açıkladı.
Birlik, "Bu nitelikteki bir yasama girişimi, mecliste komisyona gelmeden önce başta meslek örgütleri olmak üzere tüm ilgili paydaşlarla şeffaf biçimde paylaşılmalı ve görüşleri alınmalıydı" dedi.
Birlik açıklamasını şöyle sürdürdü: "Son iki günün olayları hem gazetecileri hem de kamuoyunu gereksiz yere bir gerilime sürükledi. Bu durum, sürecin sağlıklı ya da katılımcı bir şekilde yönetilmediğini açıkça göstermektedir."
Birlik, bu nedenle üyelerinin basın toplantısına katılmayacağını duyurdu.
Birlik, "Olup bittiye getirilen süreçlerin sonradan açıklanmasını kabul etmiyoruz. Kıbrıs Türk barosunu, gazetecilerden ve kamuoyundan özür dilemeye ve bu hatalı kararı geri almaya çağırıyoruz" dedi.
Yasa, Kıbrıs Türk meclisi tarafından Pazartesi günü kabul edilmişti.
Yeni düzenlemeye göre, mahkeme salonlarında ve çevresinde sanıkların fotoğraflarını çekip yayımlayanlar ya da sanıkların isimlerini medyada veya sosyal medyada yayımlayanlar yaptırımla karşılaşacak. Bu kişilere üç aya kadar hapis cezası ya da kuzeyin asgari ücretinin dört katı tutarında para cezası verilebilecek.
