Kuzey Kıbrıs yetkilileri çarşamba günü, bir tüp bebek merkezine bağlı şirketin gerekli lisans sürecini tamamlamadan dört embriyoyu Ercan Havalimanı üzerinden transfer etmeye çalıştığını açıkladı. Açıklama, valizinde embriyolar ile yakalandığı iddia edilen 24 yaşındaki bir kişinin tutuklanmasının ardından geldi.
Kuzey Kıbrıs 'sağlık bakanlığı' perşembe günü yaptığı açıklamada, şirketin geçen cuma günü embriyo transferi için onay başvurusunda bulunduğunu belirtti.
Başvuru pazartesi günü incelendi ve çarşamba günü yetkili 'lisans koordinasyon komitesi' tarafından onaylandı.
Yetkililer, olayla ilgili kişilerin nihai izin resmi olarak verilmeden önce transfer girişiminde bulunduklarını iddia etti.
Açıklamada, embriyoların Kuzey Kıbrıs dışına 'yasa dışı yollarla taşındığı' belirtildi ve olayla ilgili 'ayrıntılı bir soruşturmanın' sürdüğü doğrulandı.
Kuzey Kıbrıs polisi, şüpheliyi çarşamba günü uçağa binmek üzereyken Ercan Havalimanı'nda gözaltına aldı.
Raporlara göre, polis memurları şüphelinin valizinde 'yaşam paketi' yazılı ve referans numarası bulunan tüplerde saklanmış dört embriyo buldu.
Soruşturmacılar daha sonra embriyoların Kuzey Kıbrıs'ta gerekli izin olmadan faaliyet gösteren bir tüp bebek kliniğinden geldiğini öne sürdü.
Şüpheli iki günlüğüne tutuklandı.
Olayla bağlantılı iki şüpheli daha sonradan tutuklandı ve mahkemeye çıkarıldı. Mahkeme, bu iki kişinin bir gün süreyle tutuklu kalmasına karar verdi.
Polis, şüphelilerden birinin transferle ilgili talimat verdiğini, diğerinin ise izin sürecine dahil olduğunu iddia etti.
Soruşturmacılar, ifadelerin ve güvenlik kamerası görüntülerinin hâlâ incelendiğini bildirdi.
Polis ayrıca, 'sağlık bakanlığı' ile yapılan görüşmelerde, transfer girişimi sırasında yalnızca ihracat onayı için başvuru yapıldığının ve nihai izin verilmediğinin doğrulandığını belirtti.
Olay, Kuzey Kıbrıs'taki giderek daha kazançlı hale gelen üreme sağlığı sektörüne yönelik denetimleri yoğunlaştırdı. Bölge, gevşek düzenlemeler ve Avrupa'nın diğer ülkelerinde kısıtlanan cinsiyet seçimi ile donör düzenlemeleri gibi prosedürler nedeniyle uluslararası tüp bebek tedavisi için önemli bir destinasyon haline geldi.
'Bakanlık', yetkililerin transfer girişimini araştırırken tüp bebek merkezlerinde planlı denetimlerin normal şekilde devam ettiğini açıkladı.
Tutuklama, Kuzey Kıbrıs'taki üreme klinikleri üzerindeki denetim eksikliğine ilişkin endişelerin gündeme geldiği ayrı bir uluslararası soruşturmadan haftalar sonra geldi.
Nisan ayında yayımlanan bir BBC soruşturması, bazı İngiliz ailelerin tedavi süreçlerinde kliniklerin yanlış sperm veya yumurta donörü kullandığına inandığını bildirdi.
Etkilenen ailelerin yaptırdığı DNA testleri, bazı çocukların seçilen donörlerle biyolojik olarak akraba olmadığını ortaya koydu.
Bu açıklamaların ardından 'bakanlık', tüp bebek merkezlerinin yerel düzenlemeleri ihlal edip etmediğine dair ayrı bir soruşturma başlattığını duyurdu.