Split'te düzenlenen MED9 Zirvesi Ortak Bildirgesi, Kıbrıs'a güçlü destek mesajı içeriyor ve Kıbrıs meselesi, Türkiye ve ülkenin Schengen Bölgesi'ne gidişatı konusunda açık göndermeler yapıyor.
Avrupa'nın güneyindeki dokuz ülkenin liderleri, Kıbrıs meselesinin Birleşmiş Milletler çerçevesinde çözümü konusundaki kararlılıklarını yinelediler, Maraş'ta ve ateşkes hattı boyunca tek taraflı eylemlerden kaçınılmasını istediler ve müzakerelerin yeniden başlaması için Ankara'nın aktif katkısının ön koşul olduğunu vurguladılar.
Aynı zamanda Kıbrıs'ın Schengen'e tam üyeliğe yönelik ilerlemesini memnuniyetle karşılıyorlar, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Avrupa'daki varlığını güçlendiriyorlar.
BM girişimine destek
Bildirgede, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin tüm ilgili tarafların katılımıyla genişletilmiş bir toplantı düzenlemeyi amaçladığı niyet memnuniyetle karşılanıyor; toplantının amacı, müzakerelerin mevcut yakınsama noktaları temelinde ve mutabık kalınan çerçeve içinde yeniden başlatılması.
Aynı zamanda MED9 liderleri, Avrupa Komisyonu tarafından Kıbrıs için Özel Temsilci olarak İcra Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto'nun atanmasını ve Avrupa Konseyi ile Avrupa Komisyonu Başkanları'nın Mart 2025'te Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'ne gönderdiği ortak mektubu memnuniyetle karşılıyor; mektupta AB'nin Birleşmiş Milletler himayesindeki sürece aktif destek vermeye hazır olduğu teyit ediliyor.
Türkiye'ye mesaj
Türkiye'nin rolüne ilişkin gönderme özellikle açık. MED9, Ankara'nın müzakerelerin hızlı yeniden başlaması ve başarılı yürütülmesi konusundaki somut katkısının kritik kaldığını ve AB-Türkiye ilişkilerinin ilerlemesi için temel bir unsur olduğunu vurguluyor.
Aynı çerçevede Bildirge, müzakerelerin yeniden başlaması için uygun ortamın yaratılması amacıyla Maraş'a ve ateşkes hattı boyunca özel atıfla tek taraflı eylemlerden kaçınılması çağrısında bulunuyor.
MED9 ülkeleri aynı zamanda AB üyesi devletlerin egemenliğine ve egemenlik haklarına, uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne saygı gösterilmesi gereğini yinelediler.
Doğu Akdeniz'de istikrar için gerilimlerin azaltılması, uluslararası hukukun saygı görmesi ve iyi komşuluk ilişkilerinin teşvik edilmesi gerekli unsurlar olarak nitelendiriliyor.
Kıbrıs ve Schengen
Kıbrıs'ın Schengen Bölgesi'ne tam entegrasyonuna da özel atıf yapılıyor.
MED9, Avrupa Komisyonu'nun 2025/2026 dönemi için Kıbrıs hakkındaki raporunun olumlu sonucunu ve ilgili görüşmelerin AB Konseyi'nde başlamasını memnuniyetle karşılıyor.
Bildirgede kalan adımların zamanında tamamlanmasına dair beklenti ifade ediliyor; liderler Kıbrıs'ın tam katılımının Schengen Bölgesi'nin kolektif kapasitesini ve güvenliğini güçlendireceğini kabul ediyor.
Bu atıf Lefkoşa için özel önem taşıyor; çünkü Kıbrıs'ın Schengen'e gidişatını Avrupa'nın güneyinde güvenlik ve iş birliğini güçlendirmeye yönelik daha geniş bir Avrupa stratejisi içinde konumlandırıyor.
Kıbrıs'ta bölgesel yangın söndürme istasyonu
Cyprus Regional Aerial Firefighting Station (CRAFS) kurulmasına ilişkin atıf da önemli.
MED9, Kıbrıs'ta bölgesel hava yangın söndürme istasyonunun kurulmasını memnuniyetle karşılıyor ve bunu Akdeniz'i giderek daha ciddi orman yangınlarının vurduğu bir dönemde hazırlık ve mücadele kapasitesini güçlendirmeye yönelik önemli ilk bölgesel katkı olarak nitelendiriyor.
Girişim, bölgedeki ülkelerin iklim değişikliği ve doğal afetlerin etkilerine ortak mücadele kapasitesini güçlendirme çabası içinde yer alıyor.
