Moody's Ratings, Kıbrıs'ın daha önceki A3 ihraççı notlarına yansıyan yüksek refah seviyeleri ve güçlü büyüme performansının orta vadede sağlam kalacağını beklediğini açıkladı.
Moody's, ihraççı notlarına ilişkin periyodik incelemesinde, bu değerlendirmenin bir kredi notu eylemi duyurusu olmadığını ve yakın gelecekte böyle bir eylemin olup olmayacağına dair bir gösterge sayılmaması gerektiğini belirtti.
Derecelendirme kuruluşu, Kasım 2024'te Kıbrıs için 'A3' yabancı para uzun vadeli ihraççı notu, 'P-2' kısa vadeli ticari senet notu ve 'istikrarlı' ihraççı görünümü açıklamıştı.
Moody's, A3 notlarının ülkenin yüksek refah seviyeleri ve güçlü büyüme performansını yansıttığını belirtti. Kuruluş bu performansın orta vadede sağlam kalacağını, ancak Orta Doğu çatışma risklerinin turizmi etkilemesi ve enflasyona yansıması nedeniyle yakın vadede ılımlı seyredeceğini öngörüyor.
Kuruluş açıklamasında, ekonominin küçük olduğunu ve bu nedenle büyük bir ekonomiye göre şoklara karşı daha az dayanıklı olduğunu, ancak iyi bir kurumsal kapasiteye sahip olduğunu ve politika yapımının genel olarak etkili olduğunu vurguladı.
Moody's, kamu borç seviyelerinin yüzde 60 olan Maastricht eşiğinin altına düşerek sürdürülebilir bir düşüş yolunda ilerlediğini ve borç ödenebilirlik metriklerinin sağlam olduğunu kaydetti.
Açıklamada, kamu maliyesinin önemli ölçüde iyileşmiş olmasına rağmen altyapı ihtiyaçları, sağlık harcamaları, kamu sektörü maaş bütçesi ve yaşlanma maliyetleriyle ilgili harcama baskılarının kamu maliyesinin gelecekteki seyri için süregelen bir risk oluşturduğu belirtildi.
Moody's, bankacılık sektörü risklerinin olay risklerinin temel itici gücü olmaya devam ettiğini, ancak sistemdeki yapısal iyileşmeler sayesinde bu risklerin azalmakta olduğunu ifade etti.
Kuruluş, Kıbrıs'ın büyüme performansının beklentilerle uyumlu seyrettiğini ve ekonominin sürekli çeşitlenmesinin desteğiyle 2025 yılında reel GSYİH'nin yüzde 3,8 oranında büyüdüğünü belirtti.
Moody's, Orta Doğu çatışmasının enerji fiyatlarını ve turizm talebini olumsuz etkileyeceği bir ekonomik yumuşama ortamında, büyümenin 2026'da yüzde 2,3'e gerileyeceğini, ardından 2027'de yüzde 2,8'e toparlanacağını öngörüyor.
Turizm sektörü 2026 yılına güçlü bir konumdan girmişti. Ancak 2 Mart'ta Ağrotur'daki İngiliz askeri üssüne düzenlenen drone saldırısı yakın vadede ciddi bir aksamaya neden oldu ve Mart ayında turist girişleri yıllık bazda yüzde 30,7 oranında düştü.
Moody's, bu riskin kaynak pazarların çeşitlenmesiyle kısmen azaldığını ve AB ülkelerinin artık girişlerin yüzde 42'sini oluşturduğunu kaydetti.
BİT, doğrudan yabancı yatırımlar ve şirket taşınmaları
Kuruluş, Kıbrıs'ın 2025'te reel olarak gayri safi katma değerin yüzde 14,4'ünü oluşturan oldukça verimli bir Bilgi ve İletişim Teknolojileri sektöründen yararlandığını belirtti. Ancak son dönemdeki doğrudan yabancı yatırım girişleri de yüksek hareketlilik niteliği taşıdığı için, taşınma maliyetlerine rağmen geri dönme riski taşıyor.
Hükümet, 2025'te GSYİH'nin yüzde 3,4'ü oranında bir mali fazla kaydetti ve borç GSYİH'nin yüzde 55,3'üne geriledi.
Moody's, 2026 ve 2027'de yüzde 2,3 oranında fazla öngörüyor ve borcun 2030'a kadar yüzde 37,7'ye düşmesini bekliyor. Fazlanın daralması, esas olarak Aralık 2025'te yürürlüğe giren kapsamlı vergi reformunu yansıtıyor.
Kuruluş, Kıbrıs'ın trend üstü büyüme döneminde, birincil fazlası ve yüzde 60'ın altındaki borç yükü göz önüne alındığında AB'nin mali kurallarının bağlayıcı olmasının muhtemel olmadığı bir ortamda, asgari mali güvencelerle iyi ekonomik dönemleri yönetme gibi önemli bir kurumsal zorlukla karşı karşıya olduğunu belirtti.
Moody's, mali politikanın döngüsel kalmaya devam ettiğini ve yapısal harcama baskılarının arttığını ifade etti. Bu baskılar arasında altyapı yenilemeleri, Devlet Sağlık Hizmetleri Örgütü'ndeki (Gesy) süregelen açıklar, Vasilikos LNG tahkimi, artan savunma harcamaları ve 2035'e kadar 3,4 milyar avro olarak tahmin edilen iklim adaptasyon maliyetleri yer alıyor.
Derecelendirme kuruluşu, temel riskin bu baskıların birkaçının aynı anda gerçekleşmesi olduğu sonucuna vardı. Ancak kamu maliyesindeki hızlı iyileşmenin bu baskıları absorbe etmek için önemli bir mali alan sağladığını ve kilit sorunun yetkililerin bu alanı proaktif olarak kullanıp kullanmayacağı olduğunu belirtti.
Moody's'in periyodik incelemesinin ardından Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis bir açıklama yaptı. Hristodulidis, bugünkü gelişmenin Kıbrıs'ın kredibilitesini güçlendirdiğini, piyasaların ve yatırımcıların güvenini desteklediğini, ekonomiyi dış risklere karşı koruduğunu ve hedefli sosyal politika, orta sınıfın desteklenmesi, hanelerin, çalışanların, gençlerin ve işletmelerin güçlendirilmesi için daha büyük fırsatlar yarattığını söyledi.
Cumhurbaşkanı ayrıca, somut bir plan ve net bir yönelimle ekonominin dayanıklılığını daha da güçlendirmek ve her olumlu sonucu vatandaşlar ve toplum için daha fazla güvenlik, daha fazla fırsat ve daha iyi beklentilere dönüştürmek için çalışmalarına devam ettiklerini ekledi.
