Myanmar'ın tutuklu eski lideri Aung San Suu Kyi, Pazartesi günü Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) temsilcisiyle bir araya geldi. 81 yaşındaki Nobel Barış Ödülü sahibinin sağlık durumu ve nerede olduğu, 2021 darbesinden bu yana yıllardır merak konusuydu.
Suu Kyi, Şubat 2021'de seçilmiş sivil hükümetinin ordu tarafından şafak vakti yapılan bir darbeyle devrilmesinden bu yana gözaltında tutuluyor. Darbe, Güneydoğu Asya'nın bu yoksul ülkesini kaosa sürüklemişti.
O tarihten bu yana Suu Kyi'nin tam olarak nerede olduğu ve sağlık durumu belirsizliğini koruyordu. Bölge ülkelerinin Myanmar yönetimini zirvelerinden dışlamasına rağmen, hiçbir yabancı lider veya elçi onunla alenen görüşememişti.
Hükümet sözcüsü Khine Khine Soe, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, Suu Kyi'nin Pazartesi günü başkent Naypyidaw'da ICRC'nin Myanmar Temsilcisi Arnaud de Baecque ile bir araya geldiğini duyurdu.
ICRC, bir delegesinin Suu Kyi ile görüştüğünü doğruladı ancak yetkilinin adını vermedi. Suu Kyi'nin oğlu ise bu ziyareti, annesiyle ilgili beş yılı aşkın süredir yaşanan ilk olumlu gelişme olarak nitelendirdi.
Myanmar hükümet sözcüsü tarafından sağlanan dört fotoğraftan birinde Suu Kyi, geleneksel Burma kıyafetleri içinde, kimseye yaslanmadan ayakta dururken ve Baecque ile tokalaşırken görülüyor.
Bir başka fotoğrafta ise ikili, sadece iki sandalye ve bir masanın bulunduğu, ahşap kaplamalı, az mobilyalı bir odada oturuyor.
OĞLU: ZİYARET İLK ADIM OLMALI
ICRC, ziyaretin, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişileri ziyaret etmeye yönelik standart ve prosedürlerine uygun olduğunu belirtti. Örgüt, "Bu, Daw Aung San Suu Kyi ile özel olarak konuşma fırsatını da içeriyordu" dedi.
Suu Kyi'nin oğlu Kim Aris, annesinin durumu veya sağlığı hakkında henüz bağımsız bir teyit almadığını söyledi. Aris, "Bu bir ilk adım olabilir, ancak son adım olmamalı" dedi.
"Umarım bu, annemle doğrudan temas, ailemizin erişimi, sağlığı hakkında güvenilir ve bağımsız olarak doğrulanmış bilgiler ve nihayetinde tüm siyasi mahkumlarla birlikte derhal ve koşulsuz serbest bırakılması da dahil olmak üzere daha fazla insani ilerlemeye yol açar" ifadelerini kullandı.
Aris, Aralık ayında Reuters'a yaptığı açıklamada, annesinin kalp, kemik ve diş eti sorunları hakkında yalnızca seyrek ve ikinci el bilgiler aldığını ve yıllardır ondan haber alamadığını söylemişti.
DARBEDEN BERİ TUTUKLU
2021 darbesinin ardından gizli yargılamaların ardından, daha önceki bir cunta döneminde toplam 15 yıl ev hapsinde tutulan Suu Kyi, yolsuzluktan seçim sahtekarlığına ve devlet gizliliği kurallarını ihlale kadar çeşitli suçlamalardan 33 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Müttefikleri, suçlamaların siyasi amaçlı olduğunu ve 51 milyon nüfuslu ülkenin en popüler siyasetçisini saf dışı bırakmayı hedeflediğini savunuyor.
Ceza daha sonra, en son Nisan ayında olmak üzere indirildi. Hukuk ekibinin bir üyesine göre, Suu Kyi'nin halen 18 yıl daha cezaevinde kalması gerekiyor.
Myanmar'ın asker destekli yönetimleri, ülkenin bağımsızlık kahramanı General Aung San'ın kızı olan Suu Kyi'nin "sağlığının iyi" olduğunu defalarca iddia etti. Ancak uluslararası baskı, bağımsız doğrulamaya izin verilmesi yönünde giderek arttı.
Geçen ay Myanmar Dışişleri Bakanı'nın bölgesel ASEAN bloğundaki mevkidaşlarıyla yaptığı toplantının ardından Tayland'ın üst düzey diplomatı Sihasak Phuangketkeow, Suu Kyi'nin sağlık durumunu doğrulamak için kendisine erişim izni verilmesi çağrısında bulunmuştu.
ASEAN, Myanmar yönetimini bir barış yol haritasını uygulamadığı için üst düzey toplantılarından men etmişti.
DOĞUM GÜNÜ PASTASI
Nisan ayı sonlarında, ordunun organize ettiği ve eski cunta lideri Min Aung Hlaing'i Myanmar'ın cumhurbaşkanı yapan seçimin ardından Suu Kyi ev hapsine alındı.
Ancak yeni yönetim, Filipinler'in Mayıs ayında bir ASEAN özel elçisinin Suu Kyi ile görüşmesine izin verilmesi talebi de dahil olmak üzere, Suu Kyi'ye erişim sağlama konusunda şu ana kadar isteksiz davrandı.
Myanmar hükümeti tarafından sağlanan ve evi olduğu anlaşılan yere nadir bir bakış sunan fotoğraflardan bir diğerinde Suu Kyi, bir doğum günü pastasını keserken görülüyor. Arka planda bir elbise askısı ve saklama kutuları dikkat çekiyor.
Dördüncü fotoğraf ise üzerinde "Mutlu Yıllar Teyze Suu 19.6.2026" yazılı pastanın yakın çekimi.
Reuters, fotoğrafların çekildiği yeri ve tarihi bağımsız olarak doğrulayamadı. Fotoğrafların daha önceki bir versiyonuna Pazartesi gününden önce internette rastlanmadı.
