Kıbrıslı Rum 16 yaşındaki Foteini ve annesi Panagiota Vareli'nin hikayesi, İsrail'de düzenlenen bir "hayat zinciri" operasyonuyla herkesi duygulandırdı. Farklı milletlerden ve dinlerden dört kişi, böbrek nakli bekleyen dört hastaya en değerli hediyeyi verdi.
Donörlerden üçü, alıcıların akrabalarıydı. Zinciri tamamlayan dördüncü kişi ise, böbreğini Foteini'ye veren gönüllü bir bağışçıydı.
Philenews'e konuşan Foteini'nin annesi Panagiota Vareli, yaşananları anlatırken hem zincirdeki diğer altı kişiye hem de Kıbrıs ve İsrail'deki sağlık personeline teşekkür etti.
Vareli'nin anlattıklarına göre, "Foteini üç buçuk yaşından beri hasta. Nedeni, DNA mutasyonlarından kaynaklanan ve nefrotik sendroma yol açan nadir bir genetik sendrom. Bu sendrom kortikorezistan, yani kortikosteroidlere, kortizona veya diğer tedavilere yanıt vermiyor."
"Yıllar boyunca doktorların talimatları ve protokolleri doğrultusunda çeşitli ilaçlar denedik. Buna diyet ve sık sık hastane kontrolleri de eşlik etti. Ancak genetik mutasyon böbrek filtrelerini etkilediği için zamanla her iki böbrek de yavaş yavaş iflas etmeye başladı. Son iki yılda son dönem böbrek yetmezliğine ulaştık."
Annesinin verdiği bilgiye göre, Foteini ilk olarak Makarios Hastanesi'nde Dr. Ilias Avraam tarafından takip ediliyordu. Dr. Avraam, nakil sürecinin başlatılması için çağrıda bulundu. Emekliye ayrılmasının ardından Foteini'nin bakımını Dr. Eftychia Thodi üstlendi.
Vareli, Dr. Thodi'yi "mükemmel bir doktor" olarak nitelendirerek, "Yapılması gerekeni yaptı. Tavsiyeleri ve ilaç tedavisindeki değişikliklerle durumu az çok kontrol altında tutmayı başardık ve nakil arayışına başladık." ifadelerini kullandı.
Başlangıçta baba donör olacaktı. Aynı kan grubuna sahipti ve uyumluydu. Ancak bir dizi testin ardından babanın donör olarak uygun olmadığına karar verildi. Panagiota da kızıyla uyumlu değildi. Bunun üzerine Dr. Thodi ve Lefkoşa Genel Hastanesi ile birlikte bir "çapraz nakil" için uygun donör arayışına başlandı.
Süreç böyle başladı. Ancak hiç kimse, sonunda zincire toplam sekiz kişinin katılacağını tahmin etmemişti.
Panagiota, bu kadar büyük bir organizasyon hayal etmediğini belirterek, "Buradaki doktorlarla sonra konuştuğumda, önceki yıllarda birkaç domino operasyonu gerçekleştirdiklerini söylediler. Ancak bu en büyüklerinden biriydi, çünkü aynı gün sekiz kişi, dört donör ve dört alıcı ameliyat oldu." dedi.
Önce İki Erteleme Yaşandı
Başarılı nakil, birkaç gün önce gerçekleşmeden önce, iki kez ertelendi.
Vareli'ye göre, kendilerine önce uygun bir donör bulunduğu söylendi.
"Bu, iki kez İsrail'e gittikten sonra oldu. İlk gidişimiz Foteini'nin bazı testlerden geçmesi içindi. İkinci gidişimizde ise süreci onaylayacak ve böbreğinizi gönüllü olarak verdiğinizi teyit eden bir komitenin önüne çıktık. Bu arada donör olacak gönüllü kızla da tanıştık."
"Bize nakillerin 2 Mart'ta yapılacağı ve 1 Mart'ta seyahat edeceğimiz söylendi. Ancak 28 Şubat'ta İran savaşı başladı. Uçuş olmadığı için hemen seyahat edemeyeceğimiz söylendi."
Bu yaşananlar Foteini'nin annesini yıldırmadı. İlk ertelemede moralsiz olmadığını belirten Vareli, "O an olmuyorsa, zamanı gelmemiştir diye düşündüm."
"Sürekli 'Tanrı bir şey biliyor' dedim. Ve sonunda gerçekten bildi, çünkü sonuç inanılmazdı. Bir kişiye böbreğimi vereceğim ve başka bir kişinin de çocuğuma böbreğini vereceği bir durumdan, sekiz kişilik bir zincire dönüştük."
"Aylar geçti ve bize savaşın bittiği ve doğru eşleşmeleri bulmak için çalışmaların sürdüğü söylendi. 8 Haziran'da İsrail'e gidebilecektik. Ancak bu tarih de değişti. Sonunda 7 Temmuz'da İsrail'e gittik ve operasyonlar 13 Temmuz'da gerçekleşti."
Nakiller başarıyla gerçekleştirildi. Tıbbi maraton 12 saatten fazla sürdü, saat 05.00'te başlayıp 19.00'da sona erdi.
"Hayat Zinciri" ve Asaf'ın Fedakarlığı
Panagiota, kızının donörünün bir gönüllü bağışçı olmasına ayrı bir vurgu yaptı.
"O bir fedakar. Karşılığında hiçbir şey beklemedi. Asaf'ın yaptığı tanrısal bir hareketti. Ona ve ailesine minnettarım." dedi.
52 yaşındaki Asaf Mor, dört çocuk babası, İsrailli ve uzun yıllar Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşadı. Son yıllarda İsrail'e dönen Mor, donör olmaya ilgi duyduğunu belirtti.
Foteini'nin annesine göre, "Onun sayesinde çember tamamlandı. Aslında kendisine farklı bir dinden birine böbreğini vermenin rahatsız edici olup olmadığı soruldu, çünkü bazı kısıtlamalar var. O da 'Hayır, beni hiç rahatsız etmez' yanıtını verdi."
