Ukrayna, Polonya ile yaşadığı gerginliği azaltmanın yollarını arıyor. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Cuma günü yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne katılma hedefi için tarihle yüzleşmesi gerektiğini söyledi.
Polonya ile Ukrayna arasındaki diplomatik ilişkiler, Rusya'nın 2022'deki tam ölçekli işgalinden bu yana en kötü krizini yaşıyor. Kriz, Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy'i Polonya'nın en yüksek nişanından mahrum bırakmasıyla patlak verdi.
Nawrocki, bu adımı, II. Dünya Savaşı'nda Polonyalıları katleden militanların adını taşıyan bir ordu birliğinin isimlendirilmesi nedeniyle attığını söyledi.
Tusk, Nawrocki'nin siyasi rakibi olmasına rağmen gerginliği yatıştırmaya çalışıyor. Cuma günü Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile Polonyalı mevkidaşı Radoslaw Sikorski Varşova'da bir araya geldi. Tusk, bu görüşmeden olumlu sinyaller aldığını belirtti.
“Görüşmenin sonuçlarını bilmiyorum ancak Ukrayna tarafının gerginliği azaltmanın yollarını aradığına dair sinyaller aldım” dedi.
Tarihle Yüzleşme
Sikorski ayrı bir basın toplantısında görüşmenin ayrıntılarına girmekten kaçındı ve sadece “diplomasi sessizliği tercih eder” ifadesini kullandı.
Sybiha ise X platformunda yaptığı paylaşımda, II. Dünya Savaşı tarihçilerinin bir araya gelmesi ve dini liderlerin diyaloğa katılması da dahil olmak üzere bir dizi “kriz karşıtı adım” önerdiğini açıkladı. Ancak Kiev'in tartışmalı askeri birliğin adını değiştirmeyeceğini de sözlerine ekledi. Sybiha, “Başkalarının tarihine saygı duyuyoruz, ortaklarımızdan da bizim tarihimize ve bağımsızlığımıza aynı yaklaşımı bekliyoruz” dedi.
Bazı Ukraynalılar, Ukrayna İsyan Ordusu (UPA)'nu Sovyetler Birliği ve Nazi Almanyası'na karşı gösterdiği direniş nedeniyle kahraman olarak görüyor ve Kiev'in Moskova'dan bağımsızlık mücadelesinin bir sembolü olarak kabul ediyor. Ancak UPA, aynı zamanda 1943-1945 yılları arasında Polonyalı milliyetçiler tarafından 100 bin Polonyalının öldürüldüğü Volhynia katliamlarına da karıştı. Misilleme katliamlarında binlerce Ukraynalı da hayatını kaybetti.
Tusk, Kiev'in AB üyeliği hedefi için tarihle yüzleşmesi gerektiğini vurguladı. Diplomatlara göre bu sürecin karmaşık ve uzun olması bekleniyor. Tusk, “Avrupa topluluğu diye bir şey uzlaşma olmadan olmaz, uzlaşma da acı bir tarihle yüzleşmeden olmaz” ifadelerini kullandı.
Tusk ayrıca, yaklaşan NATO zirvesi için Polonya delegasyonundan Ukrayna'ya daha fazla mali yardım sözü verme konusunda “temkinli” olmalarını isteyeceğini söyledi. Bunun gerekçesini ise “Ukrayna'nın mali desteğe ihtiyacı olduğuna inanmadığım için değil, Polonya'nın AB'nin doğu sınırının korunması konusunda çok önemli yükümlülükleri olduğuna inandığım için” şeklinde açıkladı.
