Portekiz Bakanlar Kurulu, perşembe günü petrol çıkarma ve rafineri şirketlerinin aşırı kârlarına yönelik geçici bir vergiyi onayladı. Böylece Portekiz, Avrupa Komisyonu'ndan bu tür bir önleme izin verilmesini talep eden beş Avrupa Birliği ülkesi arasında somut yasa teklifini sunan ilk ülke oldu.
Petrol Sektörü Geçici Dayanışma Katkısı olarak adlandırılan vergi, bir şirketin 2026 yılı kârlarının 2024 ve 2025 yıllarındaki ortalama kârları yüzde 20'den fazla aşan kısmına yüzde 33 oranında bir kesinti getirecek. Vergi, Eylül 2027 sonuna kadar hesaplanıp ödenecek.
Maliye Bakanlığı, önlemin "yalnızca dış piyasa koşullarından kaynaklanan olağanüstü kârları" hedef aldığını belirtti. Bu açıklamada, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu'daki çatışmanın tetiklediği fosil yakıt fiyatlarındaki keskin artışa atıfta bulunuldu.
Vergiden elde edilecek gelir, artan yakıt maliyetlerinden en çok etkilenen haneleri ve sektörleri desteklemenin yanı sıra, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmak için enerji verimliliği ve ekonomik karbonsuzlaştırma yatırımlarını finanse etmek için kullanılacak.
Maliye Bakanı Joaquim Miranda Sarmento ve Almanya, İspanya, İtalya ile Avusturya'dan mevkidaşları, nisan ayı başında Avrupa Komisyonu'na ortak bir mektup yazarak 2022 enerji krizi sırasında alınan önlemlere benzer bir aşırı kâr vergisi mekanizması talep etmişti. Brüksel, nisan ayında çerçeveyi onayladı ancak diğer dört ülke henüz somut yasa çıkarmadı ve hâlâ AB genelinde bir çözümü tercih ediyor.
Hükümet, önlemi gerekçelendirirken uluslararası enerji piyasasındaki istikrarsızlık nedeniyle ailelerin ve işletmelerin katlandığı maliyetlerdeki "önemli kötüleşmeye" dikkat çekti. Aynı piyasa koşullarından petrol ve rafineri şirketlerinin aynı anda olağanüstü kârlar elde ettiği vurgulandı.
Portekiz'in önde gelen petrol ve gaz şirketi Galp, pazartesi günü yaptığı açıklamada, ilk yarı net kârının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44 artarak 812 milyon avroya (933,8 milyon ABD doları) yükseldiğini bildirdi. Bu artışın, Brezilya'daki yüksek petrol üretimi ve yüksek ortalama Brent ham petrol fiyatından kaynaklandığı belirtildi.
