Observer gazetesi, Başbakan Keir Starmer'ın Pazartesi günü istifa etmesinin ve ayrılışı için bir takvim belirleyerek rakibi Andy Burnham'a düzenli bir güç devri yapmasının beklendiğini yazdı. Starmer'ın hafta sonunu istifa edip etmeme veya liderlik yarışına girip girmeme konusunda düşünerek geçirdiği belirtilirken, bir kaynak "Keir düşünmeyi sever" dedi. İş Dünyası Bakanı Peter Kyle da başbakanın "içinde bulunduğu siyasi zorlukları" değerlendirdiğini söyledi. Starmer'ın ekibi ise 2024'teki ezici zaferin ona 2029'a kadar görevde kalma yetkisi verdiğine inanıyor.
Starmer'ın pozisyonuna yönelik aylardır süren tehdit, Cuma günü rakibi Andy Burnham'ın kendisine resmi bir liderlik mücadelesi başlatma imkanı verecek bir parlamento koltuğu kazanmasıyla keskin bir şekilde arttı. Burnham, bir yılı aşkın süredir ulusal anketlerde önde olan Nigel Farage'ın sağ popülist Reform UK partisinin adayını yenerek bu koltuğu kazandı.
Observer raporuna göre, Starmer konuyu Chequers'daki kır evinde eşiyle görüşüyor ve nihai kararı vermeden önce son bir değerlendirme yapıyor. Üst düzey İşçi Partisi figürleri, geleceğine dair net bir açıklamanın Pazartesi günü gibi erken bir tarihte yapılmasını bekliyor. İngiliz lider Cuma günü, liderliğine yönelik herhangi bir meydan okumayla mücadele edeceğini söyledi ve İşçi Partisi'ni iç çekişmelerle parçalamaması çağrısında bulundu.
STARMER'IN POPÜLERLİĞİ DÜŞTÜ
Starmer, 2024 yılında merkez sol İşçi Partisi'ni ezici bir seçim zaferine taşıdı ancak bir dizi skandal ve politika değişikliğinin ardından derin bir popülerlik kaybı yaşadı. Bu durum birçok seçmene, vaat ettiği yaşam standartlarındaki iyileştirmeyi sağlayamayacağı izlenimini verdi. Reuters'ın derlemesine göre, Starmer'ın partisinde 100'den fazla seçilmiş milletvekili – Avam Kamarası'ndaki tüm İşçi Partisi temsilcilerinin yaklaşık dörtte biri – istifa etmesini veya ayrılış takvimi belirlemesini kamuoyu önünde talep etti.
İstifa etmesi veya görevden alınması durumunda, ülke sadece on yıldan biraz fazla bir sürede yedinci başbakanını atamış olacak. Bu, neredeyse iki yüzyılın en yüksek devir hızı olup, art arda gelen hükümetlerin kamu hizmetlerini iyileştirme ve yasa dışı göç gibi sorunları çözme konusundaki başarısızlıklarına duyulan öfkeyi yansıtıyor.
BURNHAM BEKLİYOR
56 yaşındaki kariyer politikacı Burnham, İşçi Partisi'nde Starmer'ın en olası halefi olarak görülüyor. Ancak Burnham'ın dışişleri, ekonomi ve savunma konularındaki yaklaşımı henüz netliğini korumuyor. İngiltere'nin G7'de en yüksek borçlanma maliyetlerine sahip olduğu bir dönemde, Citibank ekonomistleri "Burnham başbakanlığı, kırılgan bir mali durum miras alacak ve anlamlı bir değişiklik yapmak için az araca sahip olacak" değerlendirmesinde bulundu.
Kuzey İngiltere'deki Greater Manchester belediye başkanı olarak parti içinde bir güç tabanı oluşturan Burnham, zafer konuşmasında ülke için yeni bir yol vaat etti. Müttefikleri, Starmer'ın istifa etmeyi kabul etmesi ve yetkiyi gönüllü olarak devretmesi çağrısında bulundu. Eski sağlık bakanı Wes Streeting de liderlik yarışına girmek için gereken 81 milletvekili desteğine sahip olduğunu belirterek Starmer'a meydan okumaya istekli olduğunu söyledi. Ancak partideki üst düzey bir figür, Streeting'in yarıştan çekilmesi karşılığında Burnham'dan üst düzey bir rol alacağı bir anlaşma yapabileceğine inanıyor.
Times gazetesi Cumartesi günü, Burnham'ın başbakan olması durumunda maliye bakanı Rachel Reeves'i görevden alacağını bildirdi. Siyasi danışmanlık grubu Eurasia ise en iyi senaryonun Starmer'ın Eylül ayında istifa edeceğini açıklaması olabileceğini belirtiyor. Bu sayede Starmer'ın Temmuz'daki İngiltere-Avrupa Birliği zirvesine katılabileceği ve Burnham'a hükümet için hazırlanma zamanı tanınacağı ifade ediliyor.