Plug and Play Kıbrıs İnovasyon Merkezi, Salı günü düzenlenen törenle resmen faaliyete geçti. Silikon Vadisi merkezli inovasyon platformunun adaya gelmesi, Kıbrıs'ı bölgesel teknoloji, yatırım ve girişimcilik üssü olarak konumlandırma stratejisinin bir parçası olarak hayata geçirildi.
Lefkoşa'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda gerçekleştirilen lansman, Kıbrıs'ın dünya genelinde 60'tan fazla lokasyona yayılan küresel bir ağa katılmasını simgeliyor. Bu ağ; girişimleri, yatırımcıları, kurumsal şirketleri ve inovasyon ortaklarını birbirine bağlıyor.
Yeni merkezin işletmelere ve araştırma kuruluşlarına destek sağlaması planlanıyor. Merkez, yüksek büyüme potansiyeli taşıyan sektörlerde yaklaşık 60 girişim ve yenilikçi şirketi desteklemeye yönelik altı kuluçka ve hızlandırma programı yürütecek.
Proje orta vadede yaklaşık 500 yeni istihdam yaratacak. Aynı zamanda Kıbrıslı firmaların uluslararası pazarlara, yatırım sermayesine ve uzman bilgi birikimine erişimini kolaylaştıracak.
Bu gelişme, Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'in Nisan 2025'te ABD'ye yaptığı ziyarette attığı adımların sonucunda gerçekleşti. New York ve San Francisco'daki görüşmelerin ardından yürütülen teknik çalışmalar ve alınan siyasi kararlar, merkezin açılışının önünü açtı.
Törende konuşan Cumhurbaşkanlığı Bakan Yardımcısı Irene Piki, girişimin Kıbrıs'ta süren daha kapsamlı bir dönüşümün parçası olduğunu belirtti. Hükümetin inovasyon, bilgi birikimi ve uluslararası bağlantıyı temel alan "modern, dirençli ve dışa açık bir ekonomik model" inşa etmeyi hedeflediğini söyledi.
Piki, lansmanın sembolik bir kilometre taşından ibaret olmadığını vurguladı. Girişimi; uluslararası yatırımcıları, Kıbrıslı girişimcileri ve küresel teknoloji ağlarını birbirine bağlayan yeni bir platform olarak tanımladı. Ayrıca hükümetin dışa açıklık, yüksek katma değerli yatırım ve üretim tabanının modernizasyonuna dayalı kalkınma modeline olan bağlılığını pekiştirdiğini ifade etti.
Piki, Plug and Play'in gelişini "güçlü bir güven oyu" olarak nitelendirdi. Bu adımın hükümetin stratejik yönelimini doğruladığını ve Cumhurbaşkanı'nın Kıbrıs'ı uluslararası teknoloji ve risk sermayesi ağlarında daha güçlü konumlandırmaya yönelik hedefli ekonomik diplomasisini yansıttığını söyledi.
Piki, bölgede artan jeopolitik belirsizlik döneminde bu lansmanın ekonomik dayanıklılık, stratejik özerklik ve uzun vadeli istikrarın önemini de vurguladığını ekledi.
Bu bağlamda inovasyon, teknoloji ve üretken yatırımın sürdürülebilir büyüme, rekabet gücü ve ekonomik güvenlik için merkezi hale geldiğini belirterek Plug and Play İnovasyon Merkezi gibi girişimlerin stratejik önem taşıdığını söyledi.
Piki ayrıca merkezin Kıbrıs ekosistemindeki belirli bir boşluğu doldurmayı amaçladığını ifade etti. Merkez, yerel yetenek ile uluslararası ağlar arasında köprü görevi görecek ve girişimlerin yanı sıra yenilikçi küçük ve orta ölçekli işletmelerin küresel yatırımcılar ve pazarlarla buluşmasına yardımcı olacak.
"Doğru bağlantılar erken kurulduğunda, inovasyon kalıcı ekonomik değere dönüşebilir" dedi.
Piki, hükümetin yaklaşımının cumhurbaşkanlığı ve ilgili bakanlıklar arasında koordineli bir şekilde sürdürüldüğünü belirtti. Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politika Bakan Yardımcılığı'nın daha dijital ve yenilikçi bir ekonomiye geçişe öncülük ettiğini söyledi.
Aynı zamanda Baş Bilim İnsanı Demetris Skourides yönetimindeki Araştırma ve İnovasyon Vakfı'nın (RIF), finansman araçlarını ölçülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu hale getirmek ve farklı büyüme aşamalarındaki girişimcilere destek sağlamak için çalıştığını aktardı.
Piki, kamu üniversitelerinden spin-off şirket oluşturulmasına yönelik revize edilmiş çerçeveye de değindi. Bu düzenlemenin araştırma ile pazar arasındaki bağı güçlendireceğini ve kamu tarafından finanse edilen bilginin inovasyon, girişimcilik ve büyüme potansiyeli taşıyan işletmelere dönüşmesini sağlayacağını söyledi.
Bu çabanın Kıbrıs'ın şirket ve yetenek çekme stratejisiyle de bağlantılı olduğunu vurgulayan Piki, Kıbrıs Girişimci Vizesi Programı'na ve yurt dışındaki Kıbrıslı yeteneklerle yeniden bağ kurmayı hedefleyen Minds in Cyprus girişimine dikkat çekti.
Piki'ye göre Plug and Play merkezi, bu insan sermayesinin Kıbrıs'a yerleşip iş birliği yapabileceği ve büyüyebileceği bir platform sağlayabilir.
Piki ayrıca girişimi destekleyen kurumsal ortakların katkısını takdir etti. Asbis, Tototheo, Mastercard ve EcommBX'in katılımının, bu şirketlerin inovasyonu salt bir politika kavramı olarak değil stratejik bir gereklilik olarak gördüğünü ortaya koyduğunu söyledi.
"Hedefimiz açıktır: Araştırma, inovasyon ve teknolojiyi nitelikli istihdama ve sürdürülebilir kalkınmaya dönüştürmede katalizör görevi görmek" dedi.
Kıbrıs'ın hizmet odaklı ekonomiden bilgi temelli büyüme modeline geçişi bağlamında konuşan Araştırma Bakan Yardımcısı Nicodemos Damianou, lansmanın "yalnızca önemli" değil, aynı zamanda yerel ekosistemin ne kadar geliştiğinin ve nereye varabileceğinin bir göstergesi olduğunu belirtti.
Damianou, Kıbrıs'ın son yıllarda doğrudan yabancı yatırım düzeyini artırdığını ve Avrupa'ya açılan kapı, yenilikçi çözümler için test alanı ve uluslararası girişimler için fırlatma rampası rolünü güçlendirdiğini söyledi.
Mevcut verilerin bu gidişatı desteklediğini belirten Damianou, özellikle Kıbrıs'ın 2025 Küresel İnovasyon Endeksi'ndeki iyileşen konumuna dikkat çekti. Ayrıca StartupBlink'in 2026 Yenilikçi İş Ortamı Endeksi'nde Kıbrıs'ın dünya genelinde 15. sırada ve güney Avrupa'da birinci olduğunu vurguladı.
Damianou, Baş Bilim İnsanı Demetris Skourides'in atıfta bulunduğu güncel bir araştırmanın hem Kıbrıs'ta faaliyet gösteren girişim sayısında hem de adadaki araştırma faaliyetlerinin düzeyinde belirgin bir artış gösterdiğini aktardı.
Fintek dahil olmak üzere teknoloji sektörünün ekonomiye artan katkısına da değinen Damianou, Invest Cyprus verilerine göre teknoloji sektörüne yönlendirilen yeni doğrudan yabancı yatırımın yaklaşık 2,6 milyar Euro'ya ulaştığını belirtti.
"Bu, bilinçli ve hedefli bir politikanın sonucudur" diyen Damianou, diğer faktörlerin yanı sıra Araştırma ve İnovasyon Vakfı'nın (RIF) rolüne dikkat çekti.
"RIF aracılığıyla inovasyon yaşam döngüsünün tamamına yatırım yapıyoruz" diyen Damianou, süper bilgisayar altyapısı ve yapay zekaya yapılan yatırımlara da değindi.
Hem Kıbrıs hem de daha geniş anlamda Avrupa için araştırma, inovasyon ve uluslararası rekabet ile ölçek büyütme kapasitesinin önemini vurgulayan Damianou, "Plug and Play'in tam olarak katkıda bulunacağı yer burası" dedi.
Damianou, grubun Kıbrıs'taki varlığının yerel ekosistemin potansiyelinin bir kanıtı daha olduğunu ekledi ve "bir sonraki unicorn Kıbrıs merkezli olmalı ve Plug and Play Kıbrıs aracılığıyla ortaya çıkmalıdır" şeklindeki hedefini dile getirdi.
Lansmanda söz alan Plug and Play Tech Center Yönetici Ortağı Seena Amidi, grubun Kıbrıs'a açılmasının inovasyon ekosistemleri arasında köprüler kurma hedefleriyle örtüştüğünü söyledi.
Amidi, şirketin kökenlerini ailesinin 1979'da İran'dan ABD'ye göçüne dayandırdı. Büyükbabasının küçük bir halı dükkanı işlettiğini ve topluluğun yeni gelen üyelerine çay ve destek sunduğunu anlattı.
Amidi, bu bağ kurma ruhunun daha sonra babası Plug and Play kurucusu ve CEO'su Saeed Amidi'nin kurduğu işletmeyi besleyen bir kaynak olduğunu belirtti. Palo Alto'daki mekanın şirketin "şanslı binası" olarak tanındığını da sözlerine ekledi.
