Enerji Bakanı Michael Damianos Çarşamba günü yaptığı açıklamada, önümüzdeki iki yılın Kıbrıs'ın enerji stratejisinin geleceği için belirleyici olacağını ve ülkenin gaz keşiflerinden üretime geçişe hazırlandığını belirtti.
Lefkoşa'da düzenlenen Dünya Kıbrıslılar Kongresi'nde konuşan Damianos, Kıbrıs'ın enerji yolculuğunda "kritik bir noktaya" ulaştığını söyledi. Doğu Akdeniz'deki gelişmelerin hem önemli zorluklar hem de yeni fırsatlar sunduğunu ifade etti.
"Artan jeopolitik belirsizlik ortamında enerji, ekonomik kalkınma, bölgesel iş birliği ve stratejik güvenlik için kilit bir faktör haline geldi" diyen Damianos, Kıbrıs'ın enerji maliyetlerini düşürmeyi, arz güvenliğini güçlendirmeyi ve yerel kaynaklarından en iyi şekilde yararlanmayı amaçlayan "tutarlı ve çok boyutlu" bir enerji politikası izlemeye devam ettiğini ekledi.
Damianos, Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki 3+1 enerji ortaklığının artan önemine vurgu yaptı. Bunu siyasi ve teknik iş birliği için giderek daha önemli bir platform olarak nitelendirdi. Bu çerçevenin artık hidrokarbonların ötesine geçerek yenilenebilir enerji, elektrik bağlantıları, yeni teknolojiler ve enerji inovasyonunu kapsadığını söyledi.
Houston'da yapılan 3+1 ortaklarının son bakanlar toplantısına değinen Damianos, dört ülkenin bu yıl içinde onaylanması beklenen bir iş birliği yol haritası geliştirmeyi kabul ettiğini söyledi. Ayrıca Rice Üniversitesi Baker Enstitüsü bünyesinde Doğu Akdeniz Enerji Merkezi'nin açılmasını memnuniyetle karşıladı. Bu merkezin hükümetler, akademi ve enerji endüstrisi arasında iş birliği için bir merkez görevi göreceğini belirtti.
Damianos, ABD'de Enerji Bakanı Chris Wright ve Beyaz Saray Ulusal Enerji Hakimiyeti Konseyi İcra Direktörü Jarrod Agen ile yapılan son toplantıların Kıbrıs-ABD enerji ilişkilerindeki güçlü ivmeyi doğruladığını ve enerji güvenliği ile stratejik iş birliğinin genişletilmesine odaklanıldığını söyledi.
Bakan, Kıbrıs'ın deniz yetki alanındaki doğal gaz programına değinerek ülkenin son 15 yılda münhasır ekonomik bölgesinde altı gaz keşfi kaydettiğini söyledi. Tahmini rezervlerin yaklaşık 20 trilyon fit küp olduğunu ve bunun Doğu Akdeniz'in Avrupa için alternatif bir enerji kaynağı olarak rolünü güçlendirdiğini belirtti.
Damianos, İtalyan enerji şirketi Eni ve Fransa'nın TotalEnergies şirketinin Salı günü nihai yatırım kararını açıklamasının ardından 6. Blok'taki Kronos sahasının en ileri aşamasına girdiğini söyledi. Sahasının geliştirme planının Mayıs ayında Bakanlar Kurulu tarafından onaylanması ve Haziran ayında işletme ruhsatı verilmesinin ardından üretimin 2028'de başlaması bekleniyor. Böylece Kronos, ticari üretime geçen ilk Kıbrıs gaz sahası olacak.
Sahadaki doğal gaz, deniz altı boru hattıyla Mısır'ın Zohr tesislerine taşınacak ve ardından Damietta LNG tesisinde sıvılaştırılarak başta Avrupa pazarları olmak üzere ihraç edilecek.
Damianos, Chevron, NewMed Energy ve BG Cyprus'ın 12. Blok'taki Afrodit sahası için 2027'de nihai yatırım kararı almasının beklendiğini ekledi. Üretimin ise 2030'ların başında planlandığını belirtti.
Ayrıca ExxonMobil ve QatarEnergy'nin 10. Blok'taki Glaucus ve Pegasus keşifleri için geliştirme seçeneklerini değerlendirdiğini ve 2027 başında bir geliştirme planı sunmalarının beklendiğini söyledi. Şirketlerin ayrıca 4 ve 10A Bloklarını keşfetmeye ilgi gösterdiğini belirten Bakan, bunu Kıbrıs'ın enerji potansiyeline duyulan bir başka güven oyu olarak nitelendirdi.
Damianos, "Önümüzdeki iki yılın Kıbrıs'ın enerji stratejisinin geleceği için belirleyici olması bekleniyor" dedi. Ülkenin keşif aşamasından üretime geçerek hem jeopolitik rolünü hem de Avrupa'nın enerji güvenliğini güçlendirdiğini ekledi.
Ancak hükümetin enerji politikasının hidrokarbonların ötesine geçtiğini vurguladı. Kıbrıs'ın daha sürdürülebilir, rekabetçi ve dayanıklı bir enerji modeline geçişini sürdürdüğünü ifade etti.
Yurtdışındaki Kıbrıslı topluluğa seslenen Damianos, diasporanın Kıbrıs'ı uluslararası alanda güvenilir bir enerji ve yatırım ortağı olarak tanıtma konusunda ülkenin en güçlü elçilerinden biri olmaya devam ettiğini söyledi.
