Öte yandan Sosyal Demokrat Hareket (EDEK), Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'in açıkladığı demografik sorunla mücadele önlemlerinin yönünü olumlu buluyor. Ancak partinin vurgusuna göre bu önlemlerin etkisi, genç insanların ve ailelerin günlük hayatında gerçekten ne değiştiğine bakılarak ölçülmeli.
Partinin açıklamasında EDEK, demografik sorunu Kıbrıs toplumunun geleceği için en önemli zorluklardan biri ve ulusal öneme sahip bir konu olarak nitelendiriyor. Bu sorunun partiler arasındaki ayrımların üzerinde olduğunu ve geniş bir uzlaşı gerektirdiğini belirtiyor.
Partiye göre bir demografik politikanın başarısı, açıklanan önlemlerin sayısına ya da ayrılan kaynakların büyüklüğüne bağlı değil. Asıl belirleyici olan, ailelerin yaşam koşullarının gerçekten iyileşip iyileşmediği.
Doğumlar iki yılda yüzde 10 azaldı
EDEK, Kıbrıs'ta doğum sayısının 2023'te 10.241, 2024'te 9.766 ve 2025'te 9.230 olduğunu gösteren verilere dayanıyor. Bu rakamlar, iki yılda yaklaşık yüzde 10'luk bir düşüşe işaret ediyor.
Partiye göre bu gelişme, demografik toparlanmanın hâlâ bir hedef olarak durduğunu gösteriyor. Parti, sorunun çok sayıda etkene bağlı olduğunu söylüyor. Bunlar arasında konut maliyetlerinin artması, iş güvencesizliği ve aile ile iş hayatını bir arada yürütmenin zorluğu yer alıyor.
Parti ayrıca Avrupa'daki diğer ülkelerin uygulamalarına da değiniyor. Almanya'nın kreşlere önemli miktarda para yatırdığını, İskandinav ülkelerinin ise uzun süreli ebeveyn iznini herkesi kapsayan ve uygun fiyatlı çocuk bakımıyla birleştirdiğini belirtiyor.
Önlemlerin bağımsız değerlendirilmesini istiyor
Bu çerçevede EDEK, demografik sorunla mücadele için uygulanan her önlemin yıllık, kamuya açık ve bağımsız bir değerlendirmeye tabi tutulmasını öneriyor.
Partinin önerisine göre bu değerlendirme somut göstergelere dayanmalı. Bunlar arasında gerçek yararlanıcıların sayısı, harcamalar, ailelerin mali yükündeki azalma ve her önlemin demografik hedeflere katkısı yer alıyor.
EDEK, sonuçların Meclis'e sunulmasını savunuyor. Böylece işe yarayan önlemler güçlendirilebilir, hedeflerine ulaşamayanlar ise yeniden tasarlanabilir.
Beş öneri: Ailelere destek için
EDEK, Avrupa'da denenmiş uygulamaların Kıbrıs koşullarına uyarlanıp uyarlanamayacağının incelenmesini de öneriyor.
Önerileri arasında tüm ilçelerde kamu kreşleri ve çocuk bakım merkezleri kurulması, işverenlerin iş yerlerinde benzer altyapı oluşturmaları için teşvik verilmesi yer alıyor.
Parti ayrıca ücretsiz ya da sübvansiyonlu çocuk bakımının genişletilmesini, her ebeveyne ek ve iyi ücretli bir ebeveyn izni tanınmasını, yeni evli çiftler için hedefli konut programları uygulanmasını ve çalışan ebeveynlere vergi indirimleri sağlanmasını istiyor.
Sonuç olarak EDEK, demografik sorunla başa çıkmak için konut, aile geliri, çocuk bakımı ve iş güvencesini birbirine bağlayan bütüncül ve uzun vadeli bir politikaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Öte yandan parti, bu çabaya yapıcı biçimde katkı sunmaya hazır olduğunu açıkladı. Parti, demografik politikanın başarısının gençlerin ve ailelerin yaşam koşullarının iyileşmesiyle ve nihayetinde doğumların artmasıyla ölçüleceğini vurguluyor.
