Genç erkekler ve ergen çocuklar, yüzlerini ve vücutlarını ölçülecek, sıralanacak ve optimize edilecek birer proje olarak görmeye başladı.
Sosyal medya platformlarında çene hatları inceleniyor, elmacık kemikleri karşılaştırılıyor ve 'kusurlar' tek tek listeleniyor. Yaygın olarak izlenen videolar; kas yapma, zayıflama, makyaj ve daha çekici, daha erkeksi görünme konusunda tavsiyeler veriyor. Bazı videolar ise kullanıcıların yüzlerini puanlayarak geliştirilmesi gereken alanları bile gösteriyor.
Ritüelleştirilmiş bu öz-inceleme pratiği ve buna eşlik eden 'çözüm' yöntemleri 'looksmaxxing' olarak biliniyor.
Bu 'çözümler' arasında tuhaf ama zararsız yöntemler olduğu gibi son derece tehlikeli uygulamalar da var. Örneğin 'mewing' — çene hattını belirginleştirmek için dilin sürekli olarak damağa bastırılması — nispeten masum bir uygulama. Ancak 'bone-smashing' — yüz kemiklerini şişe, hatta çekiç gibi sert cisimlerle tekrar tekrar vurarak kemiklerin keskinleşmesini sağlama girişimi — çok daha tehlikeli bir boyut taşıyor.
Erkeklik ve sosyal medya alanında çalışan akademisyenlere göre bu olgu, erkekliğin ciddi bir eleştirel analize ihtiyaç duyduğuna işaret ediyor.
Ortaya çıkan tablo ortak bir kalıba sahip: İstikrarlı iş, ev sahibi olma ve uzun süreli ilişki gibi geleneksel erkeklik statü yolları ertelendikçe veya ulaşılmaz hale geldikçe, beden bir kontrol alanına dönüşüyor. Erkekler, güç kazanmak ve modern erkekliğin yeni bir vizyonunu inşa etmek için bedeni bir araç olarak kullanıyor.
Görünüm, kontrolün hâlâ mümkün hissedildiği birkaç alandan biri haline geliyor.
Bu uygulamaların bir kısmı zararsız olsa da looksmaxxing'in popülerliği ciddi kaygılara yol açıyor.
Looksmaxxing meraklıları, çabalarını yoğun puanlama sistemleri ve sözde bilimsel hiyerarşiler aracılığıyla organize ediyor. Çevrimiçi rehberler kullanıcıları yüz simetrisi, çene genişliği ve 'kantal eğim' — gözlerin elmacık kemiklerine göre açısı — gibi ölçümleri yapmaya teşvik ediyor. Erkek çekiciliği sanki teknik metriklerle ölçülebilirmiş gibi sunuluyor.
Diğer rehberler ise 'yüzü en hızlı yükseltmenin yolu vücut yağını azaltmaktır' diyerek 'lethal face card' — yani olağanüstü yakışıklı bir yüz — elde etmenin yollarını tarif ediyor.
Looksmaxxing başlangıçta incel toplulukları ve kadınlara yönelik çoğunlukla cinsiyetçi inançların tartışıldığı 'manosphere' gibi marjinal çevrimiçi alanlarda ortaya çıktı. Ancak son yıllarda bu kavram ana akım dijital kültüre taşındı ve bu baskılar giderek daha fazla genç erkek ve çocuğun hayatına girdi.
Akımın temel mantığı basit: Gücü yeniden elde etmek ve 'erkeksi' vatandaşlar olarak yerlerini geri kazanmak için belirli estetik standartları karşılamak zorunlu bir strateji olarak sunuluyor.
Birçok genç erkek toplumsal cinsiyet eşitliğine karşı çıkıp bunu erkek dezavantajı olarak yeniden çerçeveledikçe, looksmaxxing dışlanma için cazip bir açıklama sunuyor: 'Sorun sadece estetik yetersizliğiniz ve bu düzeltilebilir.'
20. yüzyılın büyük bölümünde erkeklik statüsü, erkeğin ailesinin geçimini sağladığı 'aile reisliği' modeline sıkı sıkıya bağlıydı. Bu model istikrarlı bir biçimde aşındı.
Sanayileşmiş dünyada istikrarlı kariyer basamakları yerini sözleşme veya gig ekonomisine ve daha güvencesiz istihdam olanaklarına bıraktı. Yapay zekanın yükselişi istihdam kaygılarını daha da artırdı. Genç erkekler, beyaz yakalı işlerin tümüyle istikrarsızlaştığı bir iş piyasasıyla yüzleşiyor.
Geleneksel erkekliğin ekonomik ve toplumsal temelleri zayıfladıkça, erkekleri garantili eş, güç ve otoriteye bağlayan kültürel senaryolar belirsizleşti. Bu değişimler aynı zamanda toplumsal cinsiyete yönelik tutumların dönüşümüyle eş zamanlı ilerliyor.
Ipsos'un araştırmasına göre dünya genelinde Z kuşağı erkeklerinin yaklaşık üçte biri, eşin kocasına itaat etmesi gerektiğini düşünüyor. Bu veri, bazı genç erkekler arasında hiyerarşik cinsiyet ilişkileri anlayışının yeniden güçlendiğine işaret ediyor.
Bu ortamda looksmaxxing, yapısal engelleri bireysel eksikliklere dönüştürüyor. Genç erkeklere tanınma ve statünün görünüşe yapılacak basit yatırımlarla geri kazanılabileceği söyleniyor: çeneyi keskinleştirmek, kas yapmak ve 'hunter eyes' — yani derin yerleşimli, badem şekilli, üst göz kapağının az göründüğü, iris altında beyaz kısmın görünmediği, yoğunluk ve özgüven çağrıştıran gözler — elde etmek.
Sosyal medya platformları ve ilgili sektörler — erkek cilt bakım şirketleri dahil — genç erkeklerin mükemmellik takıntısından kâr ediyor. Bu görünüm uygulamalarının fiziksel, sosyal, duygusal veya ekonomik sonuçlarından nadiren söz ediliyor; altta yatan yapısal sorunlar ise hiç gündeme getirilmiyor.
Erkek kaygısı; takviyeler, fitness koçluğu ve kozmetik müdahaleler — çok aşamalı cilt bakım rejimleri ve yoğun enjeksiyonlar dahil — aracılığıyla paraya çevriliyor.
Bu görünüm odaklı ve marka mesajlarıyla dolu ortamda erkeklik, satın alınacak rekabetçi bir varlığa dönüşüyor. Çocuklar ve genç erkekler son derece kârlı bir demografik grup haline geldi. Şirketler, özellikle bu kitleye yönelik reklamlarını ve ürün yelpazelerini ikiye katlıyor.
Bu makale Toronto Üniversitesi Sosyoloji doktora adayı Jillian Sunderland ve MacEwan Üniversitesi Sosyoloji Yardımcı Doçenti Jordan Foster tarafından kaleme alınmış olup The Conversation'dan Creative Commons lisansı altında yeniden yayımlanmıştır.
