TechIsland, 2 milyon euroluk Yangın Girişimi'nin ilk yıl sonuçlarını açıkladı. 2025'teki yıkıcı yangınların ardından başlatılan acil yardım kampanyası, önleme, hazırlık, erken tespit ve iyileştirmeyi kapsayan uzun vadeli bir programa dönüştü.
Sunumdaki verilere göre yangınlar, 100 kilometrekareden fazla ormanlık alanı küle çevirdi, 15 köyde 191 evi yıktı ve 2 kişinin ölümüne yol açtı. Bu yangınlar, Kıbrıs tarihinin en yıkıcıları arasında yer aldı.
Felaketin boyutu, teknoloji topluluğundan anında yanıt getirdi. Sadece birkaç gün içinde 60'tan fazla şirket ve birey TechIsland'ın çağrısına yanıt vererek, etkilenen bölge sakinlerine ve topluluklara destek olmak üzere yaklaşık 2 milyon euro topladı.
Ancak acil ihtiyaçlar değiştikçe girişim de dönüştü. Acil yardımla başlayan süreç, özel sektör, devlet, bilim insanları, yerel yönetimler ve gönüllüleri bir araya getiren daha geniş bir sosyal etki programına dönüştü.
TechIsland Başkanı Valentinos Polykarpou bu dönüşümü değerlendirirken, "TechIsland Yangın Girişimi, güçlerimizi birleştirdiğimizde neler başarılabileceğinin bir örneğidir. Kritik bir anda başlayan acil müdahale, pratik çözümler ve anlamlı etki yaratan uzun vadeli bir programa dönüştü" dedi.
Program dört ana öncelik etrafında şekillendi: İyileştirme ve restorasyon, yangından zarar gören alanların temizlenmesi ve yeniden ağaçlandırılmasını kapsarken, önleme toplulukların donatılması ve yerel düzeyde hazırlıklarının iyileştirilmesine odaklanıyor.
Erken tespit aşamasında yapay zeka, uydu izleme ve insansız hava araçları kullanılarak yangınların ilk kritik dakikalarında tespit edilmesi hedefleniyor. Dördüncü öncelik olan toplum katılımı ise bölge sakinleri, gönüllüler, bilim insanları ve teknoloji profesyonellerini koordineli bir çabada birleştiriyor.
Bu öncelikler şu ana kadar devlet kurumları, bilimsel kuruluşlar, yerel yönetimler ve özel kuruluşlarla geliştirilen altı projeye dönüştürüldü.
Programın merkezinde, İçişleri Bakanlığı ve Kıbrıs Topluluklar Birliği işbirliğiyle 45 topluluk konseyi için küçük yangın söndürme araçlarına TechIsland'ın 450 bin euroluk katkısı yer alıyor.
Bu fon, devlet sübvansiyon programı kapsamında araç maliyetlerinin yüzde 20'sini karşılayarak yerel yönetimlerin operasyonel hazırlıklarını güçlendirmelerine ve yangın çıktığında daha hızlı müdahale etmelerine olanak tanıyor.
Sunuma katılan İçişleri Bakanı Constantinos Ioannou, yangın önleme ve toplulukların acil müdahale kapasitesinin iyileştirilmesinde devlet, yerel topluluklar ve özel sektör arasındaki işbirliğinin önemini vurguladı.
Uzun vadeli hazırlıkların yanı sıra girişim, 2025 yangınlarının pratik sonuçlarını ele almaya devam etti. Toplamda Ayios Georgios, Malia, Lofou, Monagri, Souni, Ayios Therapon, Vouni ve Silikou'daki hanelere 615 hava temizleyici dağıtıldı.
Ayrıca jeneratörler ve atık konteynerleri sağlanarak bölge sakinlerinin yangın sonrasıyla başa çıkmalarına ve hasarlı alanların temizlenmesine yardımcı olundu.
Program acil yardımdan teknoloji tabanlı önlemeye geçerken, SafeIsland CY toplum hazırlık çalışmalarının merkezinde yer aldı.
Brickworks Games pazarlama müdürü Vladimir Polianskii tarafından sunulan ücretsiz iOS ve Android uygulaması, kullanıcıların duman veya yangın belirtilerini bildirmesine, fotoğraf ve kısa güncellemeler yüklemesine ve yakınlarda ihbar yapıldığında uyarı almasına olanak tanıyor.
İnteraktif harita sayesinde kullanıcılar itfaiye istasyonlarını, su noktalarını ve diğer yangın güvenliği tesislerini bulabilirken, önleme ve hazırlık konusunda pratik bilgilere erişebiliyor.
Uygulamanın acil servislerin yerini alması amaçlanmıyor. Bunun yerine, yerel farkındalığı güçlendirmek ve yangın riskinin arttığı dönemlerde toplulukların potansiyel olarak faydalı bilgileri daha hızlı paylaşmasına yardımcı olmak için tasarlandı.
SafeIsland CY yerdeki bilgilere odaklanırken, Geosfire Projesi uydulara ve gökyüzüne bakıyor.
Kıbrıs Enstitüsü araştırma görevlisi ve doktora adayı Anna Zenonos tarafından sunulan proje, olası yangınları ilk kritik dakikalarında tespit etmek için uydu verilerini insansız hava araçlarıyla birleştiriyor.
Uydu izlemesi olası bir yangını tespit ettiğinde, dikey olarak fırlatılabilen bir insansız hava aracı 54 kilometrelik bir yarıçap içinde havadan görüntü sağlayabiliyor. Bu, bilgi akışını iyileştirerek ilgili makamların durumu değerlendirmesine ve daha hızlı harekete geçmesine yardımcı oluyor.
Ancak teknoloji programın sadece bir parçasını oluşturuyor. Souni'de iyileştirme çalışmaları devam ederken, girişim hasarlı arazileri onarırken gelecekteki yangınlara karşı daha fazla koruma oluşturmayı hedefliyor.
TechIsland Yangın Komitesi üyesi ve Belle Air Villas kurucusu Natalya Bolshakova tarafından başlatılan ve kolaylaştırılan Green Souni projesi, hayatta kalan ağaçları kurtarmak için acil sulama ve yanmış bitki örtüsünün temizlenmesiyle başladı.
Bunun ardından 130 olgun servi ağacı ve 200 çalı dikilerek yerel topluluk için yeni bir yeşil koridor oluşturuldu. Bu koridorun aynı zamanda gelecekteki yangınların yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olması amaçlanıyor.
Ayrıca çalışma, Kıbrıs genelindeki diğer etkilenen köylerde de uygulanabilecek, yangın sonrası iyileştirme ve koruma için daha geniş bir metodoloji olarak tasarlandı.
Souni yerel yönetimiyle yürütülen ayrı restorasyon çalışmaları, yangından zarar gören bireysel parsellerde arazi temizliği, enkaz kaldırma ve yeniden ağaçlandırmayı içererek alanı uzun vadeli rehabilitasyona hazırladı.
Projelerin arkasında teknoloji, iş dünyası, toplum girişimleri ve ormancılık alanlarından deneyimleri birleştiren 11 üyeli TechIsland Yangın Komitesi yer alıyor.
Polykarpou'nun yanı sıra komitede TechIsland genel müdürü Tanya Romanyukha, yönetim kurulu üyeleri Angelos Gregoriades ve Arthur Mamedov, eski Orman Dairesi müdürü Charalambos Alexandrou ile teknoloji ve iş dünyasından Georgy Beloglazov, Martin Thorvaldsson, Nataly Bolshakova, Constantinos Loizou, Dmitry Bersenev ve Fabio Zuccaro bulunuyor.
Daha geniş ağda ayrıca İçişleri Bakanlığı, İtfaiye, Sivil Savunma, Kıbrıs Enstitüsü, Kıbrıs Topluluklar Birliği, yerel yönetimler, Brickworks Games, Belle Air Niche Villas ve Kitas Weather ile vatandaşlar, gönüllüler ve teknoloji profesyonelleri yer alıyor.
Bağışçı topluluğu Kıbrıs'ın teknoloji sektörüne yayılırken, Wargaming, Exness, payabl., GDEV, RoboMarkets, Embria, BrainRocket, Easybrain, Parimatch, SayGames, inDrive ve TheSoul Publishing sunumda yer alan şirketler arasındaydı.
TechIsland yönetim kurulu üyesi ve girişim bağışçısı Alexey Gubarev, "Teknoloji topluluğu, Kıbrıs'ın desteğe ihtiyacı olduğunda öne çıkmaya hazır olduğunu bir kez daha gösterdi. Toplulukların hazırlıklarını güçlendirmeye yardımcı olmak, önleme çabalarını desteklemek ve teknoloji odaklı çözümlerin geliştirilmesini sağlamak gibi yarattığı pratik değerden gurur duyuyorum" dedi.
Gubarev, "Bu, gerçek bir fark yaratabilecek türden sistemli, kolektif bir eylemdir" diye ekledi.
Polykarpou ayrıca programa destek veren komite üyelerine, bağışçılara, ortaklara ve gönüllülere teşekkür ederken, teknoloji sektörünün Kıbrıs'a katkısının ekonomik öneminin ötesine geçtiğini vurguladı.
"Teknoloji sektörü bugün Kıbrıs ekonomisinin en önemli direklerinden biridir, ancak Kıbrıs'taki varlığı ekonomik katkısıyla sınırlı değildir. Toplumda da bir rolü vardır" diyen Polykarpou, "Bu girişim tam olarak bunu gösteriyor: işbirliği yoluyla Kıbrıs için daha fazlasını başarabiliriz" ifadelerini kullandı.
