ABD Başkanı Donald Trump, sekiz yıl aradan sonra ilk kez Çin'i ziyaret edecek. Başlangıçta gelecek hafta planlanmış olan ancak İran savaşı nedeniyle ertelenen ziyaret, 14-15 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirilecek. Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'i yıl içinde karşılıklı bir ziyaret için Washington'a davet edeceğini de açıkladı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda "Temsilcilerimiz bu tarihi ziyaretlerin hazırlıklarını tamamlıyor. Başkan Xi ile birlikte olacağımız bu anıtsal etkinliği dört gözle bekliyorum" ifadelerini kullandı.
Çin Büyükelçiliği ise ziyaretle ilgili herhangi bir bilgi sunmadığını belirtti. Pekin, Xi Jinping'in programını genellikle birkaç gün öncesinden kamuoyuyla paylaşıyor.
Uzun süredir planlanan bu ziyaret ve Washington'un Asya-Pasifik bölgesindeki ilişkileri yeniden şekillendirme çabaları, art arda gelişen olaylar nedeniyle defalarca sekteye uğradı.
Şubat ayında ABD Yüksek Mahkemesi, başkanın gümrük vergisi uygulama yetkisini kısıtladı. Bu karar, Trump'ın ABD'nin üçüncü büyük ticaret ortağıyla müzakerelerdeki en önemli kozunu zayıflattı. Aynı ayın ilerleyen günlerinde Trump'ın İsrail ile birlikte İran'a karşı başlattığı ortak askeri operasyon, Tahran'ın en büyük petrol alıcısı olan Pekin ile yeni bir gerilim noktası yarattı.
Trump'ın Çin'e son ziyareti 2017 yılında gerçekleşmişti ve bu ziyaret, bir ABD başkanının Çin'e yaptığı en son gezi olma özelliğini taşıyordu. Mayıs ayındaki buluşma, iki liderin Güney Kore'deki Ekim ayı toplantısından bu yana ilk yüz yüze görüşmesi olacak. Liderler o toplantıda bir ticaret ateşkesi üzerinde anlaşmıştı.
İki günlük ziyarette gösterişli törenler ile sert diplomasi bir arada yürütülecek. Taraflar tarım ürünleri ve uçak parçaları ticaretinde iyi niyet anlaşmaları imzalayabilecek; ancak Tayvan konusunda da derin gerilimin yaşandığı görüşmeler yapılacak ve bu alanda ilerleme beklenmediği belirtiliyor.
Trump, ikinci döneminde Tayvan'a yönelik ABD silah satışlarını önemli ölçüde artırdı. Reuters'ın haberine göre ziyaretin ardından yeni bir silah paketi bekleniyor. Bu adımlar, demokratik yönetimli adayı kendi toprağı olarak gören Pekin'i kızdırdı.
Çin Savunma Bakanlığı sözcüsü Jiang Bin, perşembe günü düzenlediği basın toplantısında Washington'u Tayvan meselesini "son derece dikkatli" ele almaya çağırdı. Sözcü, "ABD, Tayvan'a silah satışı meselesinin yüksek hassasiyetini ve ciddi zararını tam olarak kavramalıdır" dedi.
İran savaşının Xi-Trump buluşmasına kadar sona erip ermeyeceği de belirsizliğini koruyor. Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma girişimlerine karşı Çin dahil dünyanın büyük petrol tüketicilerinden destek talep etti.
Ancak Trump'ın yardım çağrısı büyük ölçüde karşılıksız kaldı. 2026'nın ilk iki ayında günlük yaklaşık 12 milyon varil petrol ithal eden ve dünyanın en büyük petrol alıcısı konumundaki Çin, Trump'ın talebine doğrudan yanıt vermedi.
Beyaz Saray sözcüsü Karoline Leavitt, savaşın Çin gezisine kadar sona erip ermeyeceği sorusuna "Başından beri yaklaşık dört ila altı hafta öngördük. Hesabını siz yapabilirsiniz" yanıtını verdi.
Leavitt ayrıca Trump ile Xi'nin ziyaretin yeniden planlanmasını konuştuğunu ve Xi'nin erteleme nedenlerini anladığını belirtti. Sözcü, "Başkan Xi, devam eden askeri operasyonlar süresince başkanın burada bulunmasının çok önemli olduğunu anladı" dedi.
