ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i Salı günü ağırlayacak. Bu üst düzey görüşmeler, Ukrayna ve İran'daki savaşların kritik aşamalara ulaştığı bir dönemde gerçekleşecek.
İran ve ABD Saldırıları DurdurduGörüşmelerin, Ukrayna savaşında olası bir ateşkes ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin hız kazandığı bir döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. Trump'ın, her iki liderle ayrı ayrı bir araya gelmesi ve bölgesel güvenlik konularını ele alması bekleniyor.
Netanyahu ve Zelenskiy, Trump'ın en yakın müttefiklerinden ve Ukrayna'ya daha fazla destek sağlanması için sık sık Trump'ı ikna etmeye çalışan şahin Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın anma törenine katılmak üzere Washington'da bulunuyor. Zelenskiy, Washington'a gelirken Trump ve ekibiyle yapacağı görüşmelerde “bir numaralı önceliğin” füze savunması ve ABD ile stratejik iş birliği olduğunu söyledi. X hesabından yaptığı paylaşımda “Barışa yaklaşılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Hem Ukrayna savaşı hem de genişleyen Orta Doğu çatışması kritik bir dönemeçte. İran savaşında ateşkesin çökmesinin ardından Trump, diplomasiye bir şans daha vermek için ABD hava saldırılarını durdurduğunu söyledi. Zelenskiy ise Ukrayna'nın son dönemdeki başarılarıyla moral buluyor. Ancak her iki çatışmanın da sonu görünmüyor.
Netanyahu, Trump ile inişli çıkışlı bir ilişkiye sahip. Trump, zaman zaman İsrail liderini İran destekli Hizbullah militanlarını zayıflatmak için Lübnan'daki hedeflere saldırmaktan alıkoymak zorunda kaldı. Haziran ayında yaşanan ve önce medyaya sızan, ardından Trump tarafından kamuoyuna doğrulanan sert bir telefon görüşmesinde Trump, Netanyahu'ya “çılgın” dedi. Kaynaklar, Netanyahu'nun 27 Ekim'deki seçim öncesinde Trump'ın desteğini almayı hedeflediğini belirtiyor. Netanyahu, Washington'a hareket ederken yaptığı video açıklamada “Bu karmaşık zamanlarda büyük bir kararlılık ve büyük bir bilgelikle hareket etmek gerekiyor. Gündemdeki tüm konuları, özellikle de İran'ı ele alacağız” dedi.
Beyaz Saray'dan bir yetkili, Trump'ın İran çatışmasının yanı sıra İsrail ile Lübnan arasındaki gerilimi de ele alacağını söyledi. Yetkili ayrıca, Trump'ın arabuluculuk yaptığı ve İsrail ile Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas ve Sudan arasında diplomatik ilişkileri normalleştiren Abraham Anlaşmaları'nın da görüşüleceğini belirtti. Trump, Suudi Arabistan'ı da anlaşmalara dahil etmek istiyor ve geçen hafta Riyad'ın imza atması koşuluyla krallıkla sivil nükleer iş birliği anlaşması yapılmasını şart koştu. Riyad ise Filistin devletine giden bir yol olmadan anlaşmalara katılmayı şimdiye kadar reddetti.
Trump, Michigan'a uçarken uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada Netanyahu için “Bibi harikaydı. Savaş zamanı başbakanıydı. Birlikte çok iyi iş çıkardık” dedi. Zelenskiy ile Trump, ikinci döneminin ilk aylarında sık sık çatıştı ancak Ukrayna'nın savaşta daha büyük başarı elde etmesi ve Rusya'nın petrol endüstrisine yönelik saldırılarını artırmasıyla son aylarda ilişkiler düzeldi.
Planlara aşina bir kaynağa göre Zelenskiy'in Beyaz Saray'da Trump ile kısa, basına kapalı bir görüşme yapması bekleniyor. Ukraynalı bir kaynak, Patriot füze önleyicilerinin en öncelikli konu olduğunu belirterek “Her gün saldırılara maruz kalıyoruz, bu yüzden Trump ve ekibinin Patriotlar için füze satın almamıza 'onay' vermesi gerekiyor. Hayat kurtarmak için bu en önemli öncelik” dedi. Zelenskiy'in Trump'tan acil hava savunma kabiliyetleri talep etmesi ve ABD ile bir insansız hava aracı anlaşmasını tamamlaması bekleniyor. İki lider ayrıca Trump'ın NATO zirvesinde Ukrayna'ya Patriot önleyicileri üretme lisansı verme vaadini de ele alacak.
Beyaz Saray yetkilisi, “Başkan Trump, Başkan Zelenskiy ile Rusya ve Ukrayna arasındaki devam eden barış sürecini görüşecek. Şimdi savaşı bitirme zamanı” dedi. Beyaz Saray görüşmesinin ardından Zelenskiy'in ABD Kongresi'ne giderek 100 senatörle bir araya gelmesi bekleniyor. Ziyareti, Pentagon'dan yasa koyuculara gönderilen bir mektubun, Trump yönetiminin Kongre'ye Ukrayna'ya yardım için yetkilendirilen 400 milyon doları 2029 mali yılına kadar harcamayı tamamlamayacağını bildirmesinin ardından gerçekleşiyor. Demokratlar ve Trump'ın bazı Cumhuriyetçi müttefikleri, Pentagon'un her iki partinin de geçen yıl desteklediği Kiev'e yönelik yardımı bekletmesini eleştirdi.
