Rusya, ABD'yi geçen yıl ağustos ayında Alaska'da düzenlenen zirvede Devlet Başkanları Vladimir Putin ve Donald Trump arasında varılan "anlayışa" uymamakla suçladı. Moskova'dan üst üste gelen bu açıklamalar, Rus tarafındaki hayal kırıklığının giderek büyüdüğüne işaret ediyor.
Üst üste üç gün içinde üç üst düzey Rus yetkili, somut bir detay vermeden Washington'ın verilen sözleri tutmadığını dile getirdi.
Bu çıkışlar, Ukrayna'nın Rusya'nın derinliklerine yönelik insansız hava aracı saldırılarını artırması ve geçen hafta Moskova'daki bir petrol rafinerisine iki kez saldırmasıyla aynı zamana denk geldi. Ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin G7 Zirvesi'nde Trump ve diğer Batılı liderlere Kiev'in savaşın seyrini değiştirdiğini anlatması da bu gerilimi tırmandırdı.
Moskova ise bu iddiaları kesin bir dille reddediyor ve kendi ağır saldırılarına devam ediyor.
RUSYA: ABD, 'ANCHORAGE RUHUNA' UYMUYOR
Trump, geçen yıl Ukrayna'daki savaşı bitirmeye çalışırken zaman zaman Putin'i eleştirse de daha çok Zelenskiy'yi anlaşmaya varmamakla suçladı. Kremlin, bu süreçte Trump'ın çabalarına defalarca teşekkür etti.
Alaska zirvesinden sonra Rus yetkililer sık sık "Anchorage ruhu" ifadesini kullanmaya başladı. Analistlere göre bu ifade, Trump'ın Ukrayna'nın Donbas bölgesinin tamamından vazgeçmesi ve diğer cephelerde cephe hatlarının dondurulması yönündeki temel Rus talebine sıcak baktığı iddiasının bir göstergesi olarak görülüyor.
ABD, zirvede ne gibi bir anlaşmaya varıldığını net bir şekilde açıklamadı. Müttefik liderler ise Trump'ın Putin'i kırmızı halılarla karşılayarak somut bir başarı elde ettiğine ikna olmuş değil.
Ancak zirvenin üzerinden sadece bir ay geçtikten sonra Trump, karakteristik bir dönüş yaparak Ukrayna'nın Rusya tarafından ele geçirilen tüm toprakları geri alabileceğini öne sürdü. Bunun üzerine Moskova hayal kırıklığını gizleyemedi.
Kremlin danışmanı Yuri Ushakov, pazar günü yaptığı açıklamada, sadece bir tarafın verilen sözlere sadık kaldığını, diğer tarafın ise "görünüşe göre üzerine düşeni tam olarak yapamadığını" söyledi.
Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ise salı günü yaptığı açıklamada, zirvenin ABD'nin "Kiev rejimini yeniden silahlandırmak için zaman kazanma oyunu" olabileceğini öne sürdü.
Lavrov'un yardımcısı Sergei Ryabkov da Interfax ajansına verdiği demeçte, ABD'yi Alaska'da varılan "temel anlayıştan" sapmakla suçladı. Ryabkov, ABD ile diyalogun devam edeceğini de sözlerine ekledi.
RIA ajansının aktardığına göre Ryabkov, "Washington'ın izlediği çizginin, ABD'nin en yakın Avrupalı müttefikleri olan İngiltere ve Fransa'nın yürüttüğü en aşırı Rus karşıtı politikalara yaklaştığını" belirtti. Bu sözler, geçen hafta Fransa'da düzenlenen G7 Zirvesi'ne bir göndermeydi.
'PUTİN'İN HALKA BİR YANIT VERMESİ GEREKİYOR'
Avusturyalı analist ve tecrübeli Putin gözlemcisi Gerhard Mangott, bu değişimin Moskova'nın içinde bulunduğu "çok kritik ekonomik ve askeri durum" nedeniyle yaşadığı gerginliği yansıttığını söyledi. Mangott'a göre Moskova, Ukrayna'nın Rusya içine düzenlediği bu saldırılara ABD'nin de yardım ettiğine inanıyor.
Mangott, "Putin'in halka görünür bir yanıt vermesi ve hala elinde kozlar olduğunu göstermesi gerekiyor" dedi ve bu durumun askeri gerilimi daha da tırmandıracağını, Rusya'nın Trump'ı tekrar kendi safına çekmek için çaba sarf edeceğini öngördü.
Putin de salı günü son dönemde Ukrayna'nın düzenlediği saldırılara değinerek "tüm Batı'nın" Kiev için çalıştığını iddia etti.
Uluslararası Kriz Grubu'ndan analist Oleg Ignatov ise Rusya'nın, ABD'nin şubat ayından bu yana arabuluculuk çabalarını sürdürmemesinden büyük rahatsızlık duyduğunu belirtti. Hatırlanacağı üzere Trump, şubat ayında İsrail ile birlikte İran'a karşı bir savaş başlatmış ve Washington'ın dikkati bu yöne kaymıştı.
Rusya, Avrupa hükümetlerinin arabuluculuğunu da sürekli olarak reddediyor. Zira Avrupalı liderler, Kiev'i büyük tavizler vermeye teşvik edeceklerine dair en ufak bir işaret vermedi.
Ignatov'a göre Rusya, ABD'nin diplomasiyi yeniden devreye sokmasını ve savaşı Rusya'nın kendi şartlarıyla bitirmesine yardımcı olmasını istiyor.
"Ortada yapılandırılmış bir diplomatik süreç yok, masada bir anlaşma yok, aslında hiçbir şey yok" diyen Ignatov, "Ruslar bu durumdan çok hayal kırıklığına uğradı, gerçekten Amerikalıların sürece dahil olmasını istiyorlar" ifadelerini kullandı.
