ABD Başkanı Donald Trump, Polonya'ya 5.000 ek asker göndereceğini açıklayarak NATO müttefiklerini şaşırttı. Açıklama, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Cuma günü İsveç'te ittifak bakanlarıyla buluşmasından sadece birkaç saat önce yapıldı. NATO, İran savaşı konusunda derin bölünmeler yaşıyor.
Trump, Truth Social'daki paylaşımında bu kararın arkasında Polonya'nın muhafazakar milliyetçi cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ile olan ilişkisinin yattığını belirtti.
Trump paylaşımında şu ifadeleri kullandı: "Desteklemekten gurur duyduğum Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin başarılı seçimi ve kendisiyle olan ilişkimize dayanarak, Amerika Birleşik Devletleri'nin Polonya'ya 5.000 ek asker göndereceğini duyurmaktan mutluluk duyuyorum."
Bu açıklama, Trump'ın haftalardır NATO üyelerini ABD-İsrail askeri kampanyasına daha fazla yardım etmedikleri için sert biçimde eleştirmesinin ardından beklenmedik bir dönüş oldu. Trump, ittifaktan çekilmeyi düşündüğünü söylemiş ve Washington'un ortak savunma paktına bağlı olup olmadığını sorgulamıştı.
Rubio, İsveç'in Helsingborg kentindeki NATO dışişleri bakanları toplantısına gitmeden önce, Trump'ın bu savaş için topraklarındaki ABD üslerinin kullanılmasına izin vermeyen ittifak üyelerinden "çok hayal kırıklığına uğradığını" söyledi ve özellikle İspanya'yı hedef aldı.
Rubio Miami'de gazetecilere şu açıklamayı yaptı: "İspanya gibi ABD'nin bu üsleri kullanmasını reddeden ülkeler var; o zaman neden NATO'dasınız? Bu çok haklı bir soru. Adil olmak gerekirse, NATO'daki diğer ülkeler çok yardımcı oldu. Ancak bunu tartışmamız gerekiyor."
NATO yetkilileri, ABD'nin 32 üyeli ittifaktan İran savaşına katılmasını istemediğini vurguladı. Ancak birçok üye ülke, ABD kuvvetlerinin hava sahalarını ve topraklarındaki üsleri kullanmasına izin verme taahhüdünü yerine getirdi.
Trump'ın NATO'ya yönelik tutumu konusunda Avrupa'daki endişeler, bu yıl Trump'ın bir başka NATO üyesi olan Danimarka'nın toprağı Grönland'ı satın alma girişimiyle daha da arttı.
AVRUPALILAR HORMUZ KONUSUNDA YARDIMA HAZIR
Helsingborg'daki toplantıda Avrupalı bakanların, koşullar uygun olduğunda Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne yardım etmeye ve Avrupa güvenliği için daha fazla sorumluluk almaya hazır olduklarını vurgulayarak ABD'yi yatıştırmaya çalışmaları bekleniyor. İran, savaş süresince boğazdaki trafiği kısıtladı.
Avrupa'nın Trump'ın NATO'ya bağlılığı konusundaki kaygıları, Polonya'ya ek asker gönderme sözünden önce Avrupa'dan 5.000 askerin çekilmesi kararı ile artmıştı.
Polonya'ya gönderilecek ek askerlerin nereden geleceği ise hemen netlik kazanmadı.
Washington'un müttefikleri ayrıca kararın iletilme biçiminden de kafa karışıklığı ve rahatsızlık duydu. ABD yetkilileri önce askerlerin Almanya'dan çekileceğini söyledi, ancak daha sonra Polonya'ya bir tugay konuşlandırılmasını erteleyeceklerini açıkladı.
ABD ayrıca Almanya'ya planlanan uzun menzilli Tomahawk füzelerinin konuşlandırılmasının da artık gerçekleşmeyeceğini bildirdi. Buna ek olarak, ABD'nin kriz anında ittifakın kullanımına sunduğu askeri kapasite havuzunu daraltacağını NATO müttefiklerine bildirmeyi planladığını, konuya yakın üç kaynak Reuters'e söyledi.
NATO'nun en üst düzey komutanı ABD Hava Kuvvetleri Generali Alexus Grynkewich, bu hafta son kararlar konusunda Avrupalı müttefiklere güvence vermeye çalıştı. Grynkewich, müttefiklerin yerini alacak kapasiteleri geliştirmesi için zaman tanımak amacıyla yeni asker çekilmelerinin yıllara yayılacağını söyledi.
